Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10878 K.2023/13265

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının 08.10.2012 tarihinden 10.10.2014 tarihine kadar davalı şirkette modelist olarak çalıştığını,sigorta girişinin 01.02.2013 tarihinde yapıldığını, davacının 08.10.2012 tarihinden itibaren net 3.250,00 TL maaş aldığını, 2014 yılı Ocak ayından itibaren maaşının 3.750,00 TL'ye yükseldiğini, 10.10.2014 tarihine kadar 3.750,00 TL maaş aldığını belirterek davacının 08.10.2012-10.10.2014 tarihleri arası çalıştığının tespitine ve prime esas kazançların tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Tekstil Turz. Gıda ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının müvekkili işyerinde görevinin kalite kontrolü olduğunu, iddia edildiği gibi bir ücret de almadığını, kendileri tarafından açılan ve ... 7. İş Mahkemesi'nin 2014/525 esas sayılı devam eden dosyasında da bu hususları belirttiklerini, davacının çalıştığı süre içerisinde bu durum ile ilgili olarak ne resmi kurumlara bir başvurusunun ne de müvekkili firmaya herhangi bir şikayette bulunmadığını, istifa dilekçesinde dahi bu durumun belirtilmediğini, davacının müvekkili firmadaki ücretinin resmi belgelerde sabit olduğu üzere 930,00 TL olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının çalışmaları bakımından müvekkili Kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının huzurdaki dava ile ilgili olarak ileri sürdüğü iddialarını müvekkili Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğini, davacının çalışma iddialarını salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvafakatlerinin olmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, prime esas kazancın tespiti talebinin resmi ve yazılı delil haricinde bir delille ispatlanmasına onaylarının olmadığını,

hizmet akdiyle çalışıldığı iddia edilen döneme ait belgelerin kuruma verilip verilmediğinin yada çalışmaların kurumca tespit edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, hizmet akdiyle davalı işverene bağlı olarak fiilen çalışıldığının ispatlanması gerektiğini, çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığının, devamlılık gösterip göstermediğinin dikkate alınarak ücret konusunun titizlikle araştırılması gerektiğini, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "1-Davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacı ... TC kimlik numaralı ...'ün, davalı ... Tekstil Turizm Gıda ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ünvanlı işyerinde 08.10.2012 - 31.01.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak aralıksız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2- Davacının ücret tespitine ilişkin taleplerine reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı şirket vekili; Tanık beyanlarına göre şirkette sigortasız çalışan kimse bulunmadığını, davacının iddiasını ispatlayamadığını, davacının işe giriş tarihinin 2012 yılı kabul edilmesinin usul ve Kanun'a aykırı olduğunu belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; çalışma iddiasının ispatlanması gerektiğini, kayıtlı tanıkların dinlenmesi gerektiğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece hizmet tespitine yönelik kurulan hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Bu yüzden davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek,

davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalıdır.

Bunun yanında davacının imzasının bulunduğu ve yazılı delil niteliğindeki iş sözleşmesi bilhassa göz önünde bulundurularak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Ayrıca mevcut davada tek davalı taraf bulunmasına karşın ilgili hususun hüküm fıkrasında tereddüt oluşturacak şekilde düzenlenmesi de isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,