Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11221 K.2023/11274

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin nüfus kaydının düzeltilmesinin bir yaş düzeltme olmadığını, müvekkilinin iradesi dışında nüfus idaresinin gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmeksizin yapmış olduğu maddi hatanın düzeltilmesi olduğunu belirterek, dava konusu ret işleminin iptalini, davacı müvekkiline yaş şartını yerine getirmesi sebebiyle yaşlılık aylığı bağlanmasını, yaş itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığı dönemden itibaren ödenmesi gereken yaşlılık aylıklarının hesaplanarak yaşlılık aylığı bağlanan süreye kadar işlemiş ve işleyecek tüm dönem aylıklarının Kurum tarafından ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Davacının davasının kabulü ile; Davalı Kurumun 17.08.2020 tarihli 9608177 sayılı red işleminin iptali ile davacıya 01.08.2020 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına,..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinde bir hata olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda; davacının 506 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olarak 20.12.1987 tarihinde çalışmaya başladığı, işe giriş bildirgesinde doğum tarihinin 01.05.1974 olarak gösterildiği ancak davacının nüfusa kayıt edildiği tarihten sonra davacının babası tarafından Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesine açılan 1989/278 Esas ve 1989/341 Karar sayılı dosyasında davacı ... ile kardeşi...'ün doğum tarihlerinin nüfus idaresi tarafından kayıt ve tescil edilirken yanlışlık yapıldığı,

...'ün doğum tarihinin 01.05.1970 olması gerekirken 01.05.1974 doğumlu olarak kaydedildiği,...'ün doğum tarihinin ise 01.05.1974 olması gerekirken 01.05.1970 olarak kaydedildiği gerekçesiyle ...'ün doğum tarihinin 01.05.1970,...'ün doğum tarihinin ise 01.05.1974 olarak düzeltildiği, söz konusu mahkeme kararının kayıt tashihi niteliğinde olduğu,

yaşlılık aylığı tahsis işlemlerinde 01.05.1970 tarihinin esas alınması gerektiği, davacının 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-g maddesine göre tahsis tarihinde davacının 53 yaş, 5375 gün prim süresi ve 25 yıllık sigortalılık koşullarını karşıladığı ve 01.05.2020 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya yaşlılık aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 120 nci maddesi, 4721 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi, 5490 sayılı Kanun'un 10 ve 35 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 20.12.1987 tarihinde sigorta başlangıcı olan davacının doğum tarihinin kardeşinin doğum tarihi ile karıştırıldığından bahisle doğum tarihinin düzeltilmesi için 1989 tarihinde babası tarafından açılan davada, davacının doğum tarihinin 01.05.1970 tarihi olarak düzeltildiği, davacının 01.07.2020 tarihli tahsis talebinin yaş düzeltilmesi nedeniyle reddedildiği, söz konusu mahkeme kararının kayıt düzeltme niteliğinde olduğundan bahisle işbu davanın kabulüne karar verildiği ne var ki hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 120 nci maddesinin 2 nci fıkrası “.

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların ve hak sahibi çocuklarının, sigortalının yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu Kanun'a tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının sigortaya tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra doğan çocuklarının da nüfus kütüğüne ilk olarak yazılan doğum tarihleri esas tutulur.”.

3 üncü fıkrası ise (Ek fıkra: 24/06/2004 - 5198 S.K./16. md.) “İş kazalarıyla meslek hastalıkları, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasından gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye değerinin hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim raporuyla ilk defa tespit edildiği veya sigortalıların yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya 506 sayılı Kanun ile diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş tashihleri dikkate alınmaz.” hükmünü düzenlemektedir.

3.Yaş düzeltilmesi ile ilgili yasal düzenlemeler de 29.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 1587 sayılı Nüfus Kanununu yürürlükten kaldıran 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 10 uncu maddesi “(1) Kurumlarda kişiyle ilgili olarak yapılan işlemlerde nüfus kayıtları esas alınır. Kayıtlar arasında farklılık olması halinde nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmaz, usulüne göre diğer kayıtlar düzeltilir.” ve Yine aynı Kanun'un 35 nci maddesi “…(1) Kesinleşmiş Mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir…” şeklindedir.

4.Diğer taraftan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 30 uncu maddesi “-Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.” hükümlerini içermektedir. Bazı kötü uygulamaları önlemek amacı ile özel bir düzenleme getirilmiş ve belli sigorta kollarında, hangi doğum tarihinin esas alınacağını açıkça belirlenmiştir.

5. Bu anlamda, 506 sayılı Kanun'un 120/2 nci maddesi gereğince sigortaya ilk tescil tarihinden sonra yapılan yaş tashihinin yaşlılık aylığında nazara alınamayacağı açıktır.

6.Bu özel düzenleme dışında kesinleşmiş yargı kararının uygulamalarda geçerliliğini koruyacağı tartışmasızdır.

7.Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince, Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/1-1989/341 sayılı dosyası içeriği, davacının ilkokuldan mezuniyet tarihi, askerlik yaptığı döneme ilişkin bilgiler ve dayanakları gözetilerek, Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesi hükmünün kayıt düzeltme niteliğinde olup olmadığı değerlendirilip, 506 sayılı Kanun'un 120/2 nci maddesi anlamında bir yaş tashihi veya kayıt düzeltmenin sözkonusu olup olmadığı tespit edilip malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında davacının hangi doğum tarihi esas alınacağı belirlenmeli,varılacak sonuca göre tahsis şartları irdelenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,