Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11225 K.2023/12333

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalı şirketin Tripoli/Libya'daki işyerinde 26.12.2011- 27.06.2013 tarihleri arasında mali işler muhasebe şefi olarak çalıştığını, 26.12.2011-31.08.2012 tarihleri arasında aylık net 3.000,00 Amerikan Doları maaş, 01.09.2012-27.06/2013 tarihleri arasında ise aylık net 4.000,00 Amerikan Doları maaş aldığını, davalı işverenin Libya ve Türkiye arasındaki ikili anlaşmalar çerçevesinde davacı ve davalı arasında imzalanan sözleşmede yazılı tutar olan aylık 1.200,00 Libya Dinarı üzerinden Libya Devleti'nde sigorta primi ödediğini,

düşük bir rakam olan sözleşmedeki rakam üzerinden sigorta primlerinin yatırılması nedeniyle hak kaybına uğradığını belirterek, sigorta primine esas kazancının tespitine, eksik ödenen primlerin tamamlattırılmasına, bunu müteakip maaşının hesaplanarak aradaki farkın yasal faiziyle tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı birleşen dava dosyasında; 27.03.2006-31.12.2007 tarihleri arasında aylık net 1.700,00 EURO maaş, 01.01.2008-31.03.2009 tarihleri arasında aylık net 2.500,00 Amerikan Doları ve 01.04.2009-24.08.2010 tarihleri arasında net 3.000,00 Amerikan Doları maaş aldığını belirterek, sigorta primine esas kazancının tespitine, eksik ödenen primlerin tamamlattırılmasına, bunu müteakip maaşının hesaplanarak aradaki farkın yasal faiziyle tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, dosya birleştirilmiştir.

Mahkemece, 7 numaralı celsede; "Davacının iş bu davadaki ve birleşen ... 17. İş Mahkemesinin 2018/457 Esas sayılı dosyasındaki "yaşlılık aylıklarının tekrar hesaplanarak aradaki farkların yasal faziiyle birlikte ödenmesine" ilişkin isteminin tefriki ile ayrı bir esasa kaydına; Davacının iş bu davadaki ve birleşen ... 17. İş Mahkemesinin 2018/457 Esas sayılı dosyasındaki "sigorta primine esas kazanç tespiti" istemine ilişkin talebinin yargılamasına iş bu dosyamız üzerine devam edilmesine" karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davaların reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, dava konusu taleplerin hak düşürücü süre, zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davacının dilekçesinde yer alan çalışma sürelerinin ve ücretlerin gerçeği yansıtmadığını, davacının sigorta primlerinin Libya Kanunları'na uygun olarak kesilip ödendiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında.

Mahkemece alınan 10.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda davacının banka hesabına ödenen ücret ödemeleri dikkate alınarak Kuruma eksik bildirilen prime esas kazançlarının hesaplandığı, bu hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı işveren tarafından davacının aldığı ücret kadar Kuruma prime esas kazanç bildiriminde bulunulmadığının dosya arasındaki banka kayıtlarıyla sabit olduğu, eksik bildirim yapıldığı anlaşılmakla 10.04.2020 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak raporda belirtilen dönemlerde davacının brüt kazancının tespitine dair davanın ve birleşen davanın kabulüne, davacının davalı ...

Endüstri Tesisleri İmalat ve Montaj Anonim Şirketine ait iş yerinde.

2006/3 üncü döneminde 575,25 TL, 2006/4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 nci dönemlerinde 3.451,50 TL, 2007/1, 2, 3, 4, 5, 6 ncı dönemlerinde 3.656,40 TL, 2007/7, 8, 9, 10, 11, 12 nci dönemlerinde 3.802,50 TL, 2008/1, 2, 3, 4, 5, 6 ncı dönemlerinde 3.954,60 TL, 2008/7, 8, 9, 10, 11, 12 nci dönemlerinde 4.151,70 TL, 2009/1, 2, 3, 4, 5, 6 nci dönemlerinde 4.329,00 TL, 2009/7, 8, 9, 10, 11, 12 nci dönemlerinde 4.504,50 TL, 2010/1, 2, 3, 4, 5, 6 nci dönemlerinde 4.738,50 TL, 2010/7 nci döneminde 4.943,40 TL, 2010/8 inci döneminde 3.954,72 TL, 2011/12 nci döneminde 233,15 TL,2012/1, 2, 3, 4, 5, 6 ncı dönemlerinde 5.762,40 TL, 2012/7, 8, 9, 10, 11,

12 nci dönemlerinde 6.113,40 TL,2013/1, 2, 3, 4, 5 inci dönemlerinde 6.360,90 TL,2013/6 ncı döneminde 5.724,81 TL brüt kazançla çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili, sigorta primlerinin sosyal güvenlik anlaşması uyarında davacının çalıştığı Libya Devleti Kanunlarına göre hesaplanıp ödenmesi gerektiğini, bu yönde araştırma yapılmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının ücretlerinin ne şekilde tespit edildiği belli olmadığını belirterek, dava ve birleşen davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, davacı sigortalıya hak etmiş olduğu aylıkların tamamı ödenmiş olup herhangi bir hak kaybı ve davacının alacağı söz konusu olmadığını, Kurumun herhangi bir sorumluluğu olmadığını, işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının davalı işyerinde mali işler muhasebe şefi olarak olarak çalışması, davacıya yapılan banka ödemeleri, tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde hüküm altına alınan tarihlerdeki prime esas kazanç miktarının tespiti kararının yerinde olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalılar vekilleri istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77, 5510 sayılı Kanun'un 80 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,