Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11363 K.2023/10591

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.04.2004-08.07.2019 tarihleri arasında davalı ... şirketinde kesintisiz olarak çalıştığını, çalışmış olduğu Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinde 5510 sayılı Kanun geçici 20 nci maddesi uyarınca çalışanların diğer davalı ... memurları emekli sandığı sigortalısı olan davalı işverence aylık ücretlerinden %6 oranında işçi kesintisi ve %10 oranında işveren payları adı altında kesinti yapıldığını ve diğer davalı emekli sandığı vakfı'na ödendiğini, davacının iş akdinin davalı ...

A.Ş. tarafından 08.07.2019 tarihinde haksız bir şekilde feshedildiğini, bu sebeple de emekli sandığı vakfı'ndan emekli olamadığını belirterek müvekkilinin maaşından düzenli olarak kesilerek davalı ...

Memurları Emekli Sandığı Vakfı tarafa ödenen işçi kesintisi ve işveren katkı paylarının nemalandırılarak ve kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi (yasal faizden aşağı olmamak üzere) ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; davacı tarafa maaşından yapılan kesintilerin dava dışı vakfa ödenen aidatların 11.07.2019 tarihinde davacıya ait banka hesabına iade edildiğini ve ihtirazı kayıt konulmaksızın tasarruf yetkisinin tamamen davacıya geçtiğini, davacı maaşından kesilen aidatlar ödenmiş olduğundan başkaca bir yükümlülüklerinin kalmadığını, dava dilekçesi ile talep edilen işveren kesintisinin davacının maaşından kesilmemiş olduğu gibi faiz talebi de vakıf senedi hükümlerine göre aykırı olduğunu, dava dışı ...

Mensupları Dayanışma Vakfı'nın zorunlu sosyal güvenlik hizmeti ile bir ilgisi bulunmayan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gereği değil Medeni Kanun hükümlerine göre ihtiyari olarak kurulmuş bir yardımlaşma vakfı olduğunu, vakıf senedinde ve yönetmelikte kimlerin hangi haklardan ve hangi koşullarla yararlanacağının belirtilmiş olduğunu, bu sebeple davacıya emekliliğe hak kazanamamasından sebep de ödeme yapıldığını, vakıf senedinin emekli olmadan ayrılanlara ödeme başlıklı 21 inci maddesi gereğince vakfa ödedikleri aidatların tamamının faizsiz olarak iade olunacağı emrinin olduğunu,

Türk Borçlar Kanununun 131 inci maddesi gereğince faiz hakkı asıl borca bağlı feri bir haktır ve asıl borç ifa veya benzeri bir sebeple sona erdiği takdirde faiz hakkında sona erer hükmü gereğince davalılar tarafından yapılan ödeme çerçevesinde davacının faiz alacağının bulunmadığını, yine davacı tarafça talep edilen işveren katkı payının davacının maaşından kesilmeyip işveren tarafından vakfa ödenen bir kesinti olduğundan Vakıf senet ve yönetmelikleri gereği talep edilemeyeceğini bunun Yargıtay kararları ile de sabit olduğunu beyan ile davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince "Dosya kapsamında vakıf senedi ve yönetmeliği gereği haklı haksız fesih ayrımı yapılmaksızın emekli olmadan ayrılan üyelerin kesintilerinin iadesinde faizsiz bir şekilde ödeneceği hüküm altına alınmış olmakla, ve de kesintilerin ödendiğine ilişkin taraflar arasında ihtilaf olmamakla zira dava dilekçesinde bu miktarın ödendiğine ilişkin bir ikrar söz konusu olmakla birlikte davacının davalı şirketten emekli olmadan ayrıldığı için sadece vakfa kendi ödediği tutarı alacağı ancak işveren katkı payını alamayacağı anlaşılmakla ve de ödemelerin yapıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindedavacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, iş akdinin davalı işverence haksız ve yasaya aykırı bir şekilde feshedildiğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin kesin kararı ile sabit olduğunu, Müvekkilimin iş akdinin davalı tarafça haksız bir şekilde feshi sonucunda müvekkilinin Emekli Sandığı'ndan emekli olma imkanının kalmadığını, bu nedenle de müvekkilimin ücretine dahil olup da Emekli Sandığı'na ödenmek üzere her ne ad altında olursa olsun yapılan tüm kesintilerin müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, davalı tarafın müvekkilinin ücretinden yapmış olduğu %6 oranındaki işçi kesintisini müvekkiline iade ederken, %10 oranında yaptığı kesintiyi iade etmemesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, davanın kabulü gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " ... ... memurları emekli sandığı vakıf senedi yönetmeliğinin 42 nci maddesi gereğince, yasal şartları oluşmadığından, davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun oy birliği ile esastan reddine karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte, istinaf gerekçelerinin tartışılmadığını, senedin 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmaması gerektiğini, haklı fesih olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maaştan kesilen işçi ve işveren payının emekli olmadan vakıftan ayrılan davacıya ödenip ödenemeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Vakıf senedi, Vakıf senedi yönetmeliğinin 42 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,