Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11381 K.2023/12375

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşi (ölü) ...ın 01.04.1965 ile 31.05.1965 tarihleri arasında davalı Kurumda çalışmalarının bir kısmının sigortalı olarak gösterilip bir kısmının da gösterilmediğini, gösterilmeyen kısımlarında sigortalılık süresinden sayılmasını, tanık beyanları ile müteveffanın belirtilen tarihlerde bu iş yerinde çalıştığının açıkça belirtildiğini.

Ayrıca davalı ... ve SGK'dan gelen kayıtlardan müvekkilin 01.04.1965 tarihinde girişinin olduğu 31.05.1965 tarihinde çıkışının olduğu ve bu tarih aralığında başkaca bir çıkış işleminin olmadığını, bu tarih aralığında aralıksız çalıştığının anlaşıldığını.

Her ne kadar bu tarih aralığındaki günlerin bir kısmı sigortalı olarak görünmüyorsa da bu aralıkta işe girişi ve çıkışının olduğunu, sigortalılıktan sayılmayan günlerin Kurum hatasından kaynaklı bir maddi hata olduğunu, beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Fer'i müdahil Kurum vekili, Kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, ayrıca Kurum kayıtlarında görülmeyen çalışmaların varlığının kabulü için çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirterek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " ... bordroda müteveffa ile birlikte aynı dönem çalıştığı tespit edilen tanıklar ..., ..., ..., ..., ... , ... ve ... adres bilgileri araştırılmış gelen yazı cevapta tanık ... dışındaki tanıkların vefat ettiği ve tanık ...'ın talimat yoluyla beyanı alındığı tanık beyanında TCDD bünyesinde çalıştığını davacıyı tanımadığını beyan ettiği görülmekle dosya kapsamında davacının eşi ...’ın 01.04.1965 - 31.05.1965 tarihleri arasında geçen 18 günlük çalışmasının 1965/2. dönem bordrosunda sicil numarası yazılmadan Kuruma bildirildiği,

davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri ... bir kamu kuruluşu olup o döneme ati evrakların zaman aşımı nedeniyle işlemden kaldırıldığı, istinaf mahkemesince tespit edilen tanıkların bir çoğunun vefat ettiği kalan tek tanığında davalı kuruma ait Genç İlçesinde birden fazla şeflik olduğu nazara alınarak aynı şeflikte çalışıp çalışmadığı belirlenemediği gibi tanığın 57 yıl önceki 2 ay birlikte çalıştığı kişiyi hatırlamamasının da hayatın olağan akışına uygun olduğu davalı kurumdaki belgelerin imha edilmiş olması,

davalı Kurumca bilgi ve belge sunulamamasının davacı aleyhine değerlendirilemeyeceği gibi dosya arasına alınan izmet döküm cetvelinden anlaşılacağı üzere aynı dönem çalışan tanık Feyzi Topluk’un beyanları ile davacı murisinin SGK giriş çıkış kaydı olması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının eşi ...’ın 01.04.1965 - 31.05.1965 tarihleri arasında çalıştığının sabit olduğu kanaatine varılmakla..." gerekçesiyle "Davanın kabulü ile davacının SGK hizmet dökümünde kaydı bulunan günler haricinde.

Muris ...'ın 01.04.1965 - 31.05.1965 tarihleri arasında davalı Kurum nezdinde çalıştığının tespitine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili: itiraz konusu yerel mahkeme kararının gerekli araştırmalar yapılmadan ve bütün deliller toplanmadan eksik inceleme ile sonuçlandırıldığını, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından kaldırılan ilk kararda araştırılması ve değerlendirilmesi istenen hiçbir belgenin dosyaya eklenmediğini, murisin müvekkil kurum nezdinde belirtilen dönemlerde çalıştığıyla alakalı yeterli delil bulunmadığını belirtmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf ilamında istenen bilgi ve belgelerin getirilmediğini, tanıkların dinlenmediğini, Malatya 5.Bölge Müdürlüğüne yazılan müzekkere akıbeti sorulmadığını, davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu,

çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulması gerektiğini, emsal ücret araştırması yapılmadan hüküm tesis edildiğini, çalışıldığı iddia edilen hizmete ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediğinin, ya da çalışıldığının kurumca tespit edilip edilmediğinin araştırılması, daha sonra hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda işyerinin gerçekten var olup olmadığı, 506 sayılı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, Çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği,

başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konusundaki tanık ifadelerinin inandırıcılığı hususunda, tanık beyanlarının, işyeri kapsam kapasite ve niteliği dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının iddia ettiği dönem içerisinde müteveffanın davalı iş yerinde 18 gün kaydının bulunduğu, geçici işçi listesinde isminin yazılı olduğu, ortadan kaldırma kararı öncesi dinlenen tanık Feyzi'nin beyanına göre çalışmasının doğrulandığı, bu tanığın aynı döneme ait davalı iş yerinden kaydının bulunduğu, talep edilen döneme ilişkin ücret bordroları ve puantaj kayıtlarına zamanaşımı nedeniyle ulaşılamadı ise de dinlenen tanık beyanı ve dosya kapsamındaki delillerle çalışma olgusunun ispatlandığı,

kuruma hizmet bildiriminin eksik yapıldığı anlaşıldığından mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde hata bulunmadığı göz önünde bulundurularak davalı işveren vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,