Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11397 K.2023/11937

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile 24.10.2014 - 22.12.2014 tarihleri arasındaki çalışmaların fiili olduğunun tespiti, kesilen engelli aylığının yeniden bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 10.10.2014 tarihinde sigortalı olarak çalışmakta iken % 48 oranında maluliyeti bulunması nedeniyle emeklilik başvurusunda bulunduğunu, davalı Kurum tarafından yürütülen soruşturma raporuna istinaden aylığının kesilerek ödenen aylıkların iadesinin istendiğini, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile Kurumca iptal edilen sigortalılığının hizmetten sayılmasına, aylığın yeniden bağlanmasına ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından düzenlenen müfettiş raporu uyarınca davacının 1087856.26 sicil numaralı işyerindeki çalışmasının işyerinde fiili olmadığı gerekçesiyle 10.10.2014-22.12.2014 tarihleri dışında kalan sigortalılığının iptal edildiğini, ayrıca Rehberlik ve Teftiş Kurulu ... Grup Başkanlığının 30.05.2014 tarihli oluru ile yürütülmekte olan soruşturma raporuna istinaden de davacının aylıklarının iptal edildiğini ve yersiz ödenen aylıklar için borç tahakkuk ettirildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/1613 hazırlık numaralı dosyası ile yürütülen soruşturmada davacının da dahil olduğu kişiler hakkında soruşturma yürütüldüğünü belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının yaşlılık aylığının kesilmesi işleminin dayanağının usulsüz bir şekilde maluliyet raporu düzenlenmesi olmadığı, Kurum tarafından verilen müzekkere cevabında maluliyetinin % 48 oranında tespit edildiği ve buna göre aylık bağlandığının bildirildiği,

davacının ... sicil nolu ... unvanlı işyerinde çalışmasının fiili çalışmaya dayanmaması nedeniyle aylık kesilmesi işleminin yapıldığı anlaşılmakla, dinlenen bordro tanıklarının beyanları, özellikle bordro tanığı ...'nin 01.04.2015 - 20.07.2018 tarihleri arasında davalı işyerinde sigortalılığının bulunması ve bu tanığın davacının çalışmasının fiili çalışma olduğunu beyan ettiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile SGK tarafından iptal edilen 10.10.2014 - 22.12.2014 süresine ait sigortalı çalışmasının hizmetten sayılmasına,

maaş kesintisinden dolayı çıkartılan 52.599,58 TL'nin iptaline, davacının kesilen emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren davacıya iadesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; Kurumca tesis edilen maaş iptali işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığını, davacının gerçeğe aykırı bildirim nedeniyle iptal edilen hizmetlerinin fiili olarak gerçekleştiğini ispatlayamadığını, işyerindeki çalışmasının hangi tarihlerde olduğunun tanık beyanları ile de açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, 20.04.1970 doğumlu davacının 10.10.2014-22.12.2014 tarihleri arasında dava dışı işveren Süleyman Dilek yanında geçen hizmetleri dahil 01.02.2015 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanun'un geçici 87/A maddesi uyarınca %48 oranında çalışma gücünü kaybetmiş sayıldığından engelli aylığı bağlandığı;

ancak Kurum'un 26.01.2016 tarihli teftiş raporu sonucu davacının 10.10.2014-22.12.2014 tarihleri arasında dava dışı işveren Süleyman Dilek tarafından bildirilen hizmetlerinin 10.10.2014-23.10.2014 tarihleri arasındaki bildirimlerinin kabul edilip, 24.10.2014-22.12.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptaline karar verildiği, sonucunda engelli aylığı talebinde bulunanların çalışırken bunu talep edebilecekleri, davacının da tahsis talebinin 22.12.2014 olduğu ve bu tarih itibariyle çalışması iptal olduğundan bağlanan engelli aylığının başlangıç tarihi itibariyle kesilmesine karar verilerek, davacı adına 52.599,58 TL borç kaydedildiği,

davacının sevk olunan hastaneler sonucu çalışma gücü kayıp oranın %54 olduğuna karar verildiği, aylıktan sonra bu oranın hiç %40 altına düşmediği, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, dinlenen taraf ve kamu tanık beyanlarından davacının 10.10.2014-22.12.2014 tarihleri arasında da dava dışı işveren Süleyman Dilek yanında çalıştığı ve çalışma gücü kaybı oranının %40 altına düşmediği anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile davacının 24.10.2014 – 22.12.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine, aylığın yeniden bağlanmasına ve borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,