Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11544 K.2023/11679

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ..., ... ve ... vekili ve feri müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ..., ... ve ... vekilinin istinaf talebinin reddine, fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılara ait Özkaner Klişe ve Matbaacılık işyerinde; 01.11.1989 tarihinden 01.03.1994 tarihine kadar (Taç Sanayi firmasındaki 40 günlük çalışması hariç) kesintisiz çalıştığının,11.12.2001 tarihi ile 2012 yılları arasında ...’in vefat ettiği 25.10.2012 tarihinden devamla 1-2 ay sonrasına kadar (11.04.2010 - 10.10.2010 tarihleri arasındaki 6 aylık çalışması ile 2012 yılında Büyükçarşıda 2-3 ay ... çalıştırması hariç) kesintisiz geçen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... mirasçıları vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Kollektif Şirketi adına tasfiye memuru, davanın reddini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulüne, davacının, işveren Zeki Özkaner Koll.Şti. - ... – ...’e ait 13173.35 sicil sayılı işyerinde. 1.11.1989 – 19.5.1991 ve 3.7.1991 – 28.2.1994 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1517 gün çalıştığı, 229 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1288 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, davalı ... mirasçılarına ait 1099105.35 sicil sayılı işyerinde.

11.12.2001 – 31.3.2010, 18.10.2010 – 2.2.2012 ve 11.4.2012 –25.10.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 3652 gün çalıştığı, 2367 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1285 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, davalı işveren ...’e ait 1203/6 Sk. No:227-231 Büyük Çarşı Ege Ticaret Merkezi Yenişehir-Konak/... adresinde kurulu ve SGK ... İl Müdürlüğünde tescilsiz “Matbaa” işyerinde.

26.10.2012 – 30.11.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 35 gün çalıştığı, 35 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... ve ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalılar ..., ... ve ... vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

2. Feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "isteme konu 03.07.1991 - 07.10.1991 tarihleri arasındaki dönemin 506 sayılı Kanun'un 79/10'uncu maddesi uyarınca hak düşürücü süreye uğradığından reddi gerektiği, isteme konu 31.03.1990 - 02.07.1991 ve 28.12.1991 - 28.02.1994 tarihleri arasındaki dönem ise, anılan dönem içerisinde gerek dava dışı işverenler adına kayıtlı işyerlerinden çalışma bildirimlerinin bulunması gerek ise her türlü şüpheden uzak, tereddüte mahal bırakmaksızın ispatlanamadığından reddi gerektiği dikkate alındığında, davalı ...

Koll. Şti. yönünden davanın reddi gerekirken, ilk derece mahkemesi tarafından davalı ... Koll. Şti. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğu" gerekçesiyle davalılar ..., ... ve ... vekilinin istinaf talebinin reddine, fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, "davacının; davalı ... mirasçılarına ait 1099105.35 sicil sayılı işyerinde.

11.12.2001 – 31.3.2010, 18.10.2010 – 2.2.2012 ve 11.4.2012 –25.10.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 3652 gün çalıştığı, 2367 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1285 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, davalı işveren ...’e ait 1203/6 Sk. No:227-231 Büyük Çarşı Ege Ticaret Merkezi Yenişehir-Konak/... adresinde kurulu ve SGK ... İl Müdürlüğünde tescilsiz “Matbaa” işyerinde.

26.10.2012 – 30.11.2012 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 35 gün çalıştığı, 35 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... Koll. Şti. yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar ..., ... ve ... vekili ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; temyiz dilekçesinde özetle; davacı lehine karar verilmesi gerekirken aleyhine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin bu konuda vermiş olduğu kararın düzeltilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar ..., ... ve ... vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

2. Feri müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme Davacının tespitini istediği 11.12.2001 tarihinden itibaren başlayan dönem yönünden tespit kararı yerinde ise de, 01.11.1989-11.12.2001 tarihleri arası dönem yönünden verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Davacının 1.11.1989 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesi Kurum kayıtlarına intikal ettiği, 31.03.1990 tarihine kadar kolektif şirketten bildirim yapıldığı, daha sonra 08.10.1991 tarihinde tekrar bildirimlerinin yapıldığı, bu arada dava dışı Taş Sanayi A.Ş.'den 40 gün bildirimi bulunduğu,

bu dönemde dinlenen davacı tanıklarından matbaacılık işi yapan ...'ın beyanında davacının askerlik sonrasında kısa bir süre otoparkta çalıştıktan sonra kendi ricasıyla davalı ... nezdinde çalışmaya başladığını, sonrasında devamlı çalıştığını beyan etmesi karşısında bu tanığın beyanının doğruluğu askerlik bilgileri, bildirimler ve diğer tanıkların beyanları ile karşılaştırılmak suretiyle denetlenmeli, o tarihte komşu olan işyeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyan çalışan ve işyeri sahipleri saptanmak suretiyle dinlenmeli, davacının davalı işyerinde fiili olarak çalışıp çalışmadığı Bölge Adliye Mahkemesince resen araştırılarak tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,