Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11548 K.2023/11744

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalılardan ... Ltd. Şti., ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ve davalı ... Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı Tire ... İlköğretim Okulu'nda 16.09.1997 - 12.02.2015 tarihleri arasında hizmetli ve aşçı olarak sürekli çalıştığını, Kuruma eksik bildirimde bulunulduğunu beyanla, bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... vekili, davacının ... İlköğretim Okulu'nda muhtelif firmaların işçisi olarak idare ile bu şirket arasında yapılan hizmet alımı uyarınca taşımalı öğle yemeği dağıtım ve temizlik işinde part time olarak okulların açık olduğu zamanlarda çalıştırıldığını, hak ediş ödemeleri ile ilgili şahsi sicil dosyasının ilgili firmalar tarafından tutulduğunu, bu nedenle müvekkili Bakanlık açısından husumet itirazında bulunduklarını, davacının iddialarının somut ve inandırıcı delillere dayanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin geçip geçmediği hususunun öncelikle tespit edilmesi gerektiğini, hizmet tespiti davaları nitelikçe kamu düzenine yönelik olup, çalışma iddiasının hiç bir tereddüde yer bırakmayacak biçimde kanıtlanması mecburiyetinin bulunduğunu, çalışma olgusunun işveren nezdinde işyeri kayıtları ile ücret ödeme belgeleri gibi yazılı kayıtlar ile davanın kesin delillerle aydınlatılması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Organizasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmediği görülmüştür.

... Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Lokanta Temizlik İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti.'ye Tebligat Kanunu'nun 35 inci maddesi uyarınca dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Kararda özetle; "1-Davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde Tire ... İlköğretim Okulunda 1241950.035 sicil nolu işyerinde 16.09.1997-29.05.2009 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 3054 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 3002 gününün SGK'ya bildirilmediğinin,

Davalı ... Yemek şirketine ait 1316435.035 sicil nolu işyerinde 01.10.2009-30.06.2011 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 504 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 475 gününün SGK'ya bildirilmediğinin,

Davalı ... Nakliyat şirketine ait 1469333.035 nolu işyerinde 23.02.2013-14.06.2013 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 110 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 88 gününün SGK'ya bildirilmediğinin,

Davalı ... Gıda Temizlik şirketine ait 1461932.035 nolu işyerinde 16.09.2013- 30.09.2014 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 252 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 252 gününün SGK'ya bildirilmediğinin,

Davalı ... Şirketine ait 1529064.035 nolu işyerinde 01.10.2014- 2.02.2015 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 117 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 55 gününün SGK'ya bildirilmediğinin tespitine,

Davanın davalı ... şirketi yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılardan ... Ltd. Şti., ... ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, davalı ... ile diğer davalı ... adına reddedilen hizmet süresi bulunmamasına rağmen davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenle davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili, hak ediş ödemeleri ile ilgili şahsi sicil dosyasının ilgili firmalar tarafından tutulduğunu, hizmet tespit davasının kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle re'sen araştırma ilkesi geçerli olup, davacının tam ve eksiksiz çalışma iddiasının hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde ispatlanmış olması gerektiğini, müvekkili idare tarafından davacı hakkında tesis edilen işlemlerin mevzuatın öngördüğü şekilde usul ve esaslar dairesinde yapıldığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Nak. Gıda Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının, müvekkili şirket bünyesinde çok kısa süreli part-time zamanlı olarak çalışmış (ihtiyaç duyulması halinde öğle yemeği zamanında) olup, çalıştığı zamanların tam ve eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini, Kuruma bildirilenler, haricinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, dosya kapsamında dinlenen bir kısım tanıkların davacının part-time zamanlı olarak çalıştığına dair beyanlarının bulunduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığı iddiasının ispatlanamadığını, dosya kapsamında dinlenen hiçbir tanığın beyanında davacının çalışmasının 1997 yılında başladığına ilişkin bir anlatım bulunmadığını, bu iddiayı haklı gösterecek hiçbir belgenin de dosya içerisinde bulunmadığını, davacının çalıştığı günler için sigortalı bildiriminin yapılmış olduğu, bu şekilde düzenli bildirim yapan bir işverenin, bildirimleri eksik yapması iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "A-) Davacı vekilinin ve davalı ... Nak. Gıda Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının reddine,

B-)Davalı ... vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 27.11.2019 tarih, 2015/700 Esas ve 2019/912 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kısmen kabulü ile

-Davacının, Tire ... İlköğretim Okuluna ait 1241950.035 sicil nolu işyerinde 16.09.1997 - 20.06.1998, 14.09.1998 - 19.06.1999, 13.09.1999 - 17.06.2000, 11.09.2000 - 15.06.2001, 10.09.2001 - 14.06.2002, 09.09.2002 - 13.06.2003, 15.09.2003 - 15.06.2004, 13.09.2004 - 10.06.2005, 12.09.2005 - 12.06.2006, 18.09.2006 - 19.06.2007, 17.09.2007 - 13.06.2008, 08.09.2008 - 29.05.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 3054 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 52 günlük kısmının Kuruma bildirildiğinin, 3002 günlük kısmının Kuruma bildirilmediğinin,

-Davalı ... Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1316435.035 sicil nolu işyerinde 01.10.2009 - 30.06.2010, 20.09.2010 - 17.06.2011 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 504 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 29 günlük kısmının Kuruma bildirildiğinin, 475 günlük kısmının Kuruma bildirilmediğinin,

-Davalı ... Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1469333.035 nolu işyerinde 23.02.2013 - 14.06.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 110 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 22 günlük kısmının Kuruma bildirildiğinin, 88 günlük kısmının Kuruma bildirilmediğinin,

-Davalı ... Gıda Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1461932.035 nolu işyerinde 16.09.2013 - 23.06.2014, 15.09.2014 - 30.09.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 252 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirildiğinin, bildirilmeyen çalışması olmadığının,

-Davalı ... Organizasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1529064.035 nolu işyerinde 01.10.2014 - 12.02.2015 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle toplam 117 gün çalıştığının ve bu çalışmasının 62 günlük kısmının Kuruma bildirildiğinin, 55 günlük kısmının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

-Davalı ... Lokanta Temizlik İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti. yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine," karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Feri müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı ... vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,