Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11551 K.2024/61

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.11.1995 ile 15.10.2000 ve 01.06.2002 ile 31.12.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasında ortaklık ilişkisi olduğunu, işçi işveren ilişkisinin bulunmadığını, davacının yatırılmayan primi var ise bundan davacının kendisinin sorumlu olduğunu, ayrıca taleplerin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Feri Müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bordro tanığı .....'in davacının davalı işyerinde 15-16 yaşlarında çalışmaya başladığını, 1 ay kadar çıraklık yaptığını sonrasında ise işçi statüsünde sürekli çalıştığını beyan ettiği, komşu işyeri tanıklarının da davacının çırak olarak işe başladığını, ancak yapılan işin uzun süre çırak olmayı gerektirmediğini beyan ettiği, yapılan işin lastik tamiri olması, çırak olarak geçirilecek sürenin kısıtlı olması ve tanık anlatımları doğrultusunda, davacının davalı yanında 01.11.1995 yılında çırak olarak çalışmaya başladığı,

01.12.1995 tarihinden itibaren ise çalışmasının işçi statüsünde olduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne davacının davalıya ait 1015524 iş yeri nolu iş yerinde asgari ücretle, 01.12.1995 -15.10.2000, 01.06.2002- 31.12.2014 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen gün sayısının 3751 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, dinlenen tanıklar ...., ... ve ...’ın davacı ile davalının ilişkisinin kâr ortaklığı şeklinde olduğu beyanlarının değerlendirilmediği ve bu yöndeki çelişkinin giderilmediğini, davalı ile davacı arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığını, işyerinde lastik satışı ve tamiri yapıldığını, davalının lastik satışı dışında elde edilen kazancın yarısını davacıdan aldığını, davalının kendi sigortasını kendisinin yatırdığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, 2013 – 2014 yılında da davalının işletmesini davacıya devrettiğini, bu durumun da ortaklık ilişkisini gösterdiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, kamu düzenine ilişkin davanın salt tanık beyanları ile ispatlanamayacağını, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delille ispatlanması gerektiğini, davacının yaptığı işin, aldığı ücretin, yaşının eylemli çalışmanın re’sen araştırılması gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 09.10.1980 doğumlu davacının, 01.12.1998 - 30.03.2000, 08.08.2008 - 31.12.2014 tarihleri arasında, davalı adına kayıtlı 1015524,48 sicil sayılı işyerinden 2011/5-12 aylarında eksik gün diğer aylarında tam gün bildirimli çalışmalarının bulunduğu, davacının, 17.02.2009 - 23.02.2009 tarihleri arasında dava dışı işyerinde çalışmasının olduğu, davalı işyerinden Kuruma intikal eden eksik gün belgelerine dayanak 2011,6,7,8,10,11,12 aylarına ilişkin puantaj kayıtlarında davacının imzasının bulunduğu,

davalı adına kayıtlı 1015524,48 sicil sayılı işyerinin oto lastik ticareti mahiyetinde olup 15.08.1995 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu, davalının 01.11.1977 - 31.12.2006 tarihleri arasında Ula Mal Müdürlüğü'nde, 01.01.2007 - 30.06.2015 tarihleri arasında Marmaris Vergi Dairesi Müdürlüğü'nde vergi kaydı bulunduğu, kolluk tarafından komşu işyeri araştırması yapıldığı, davacının, 21.11.2000 - 21.05.2002 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği,

bordro ve komşu işyeri tanıklarının davacının, İlk Derece Mahkemesi tarafından kabul edilen dönemde çalışmalarının bulunduğuna, özellikle bordro tanığı ...'ın ifadesinde davacının, çalışmaya başladıktan 1 ay sonrasında üretime tabi çalışmasına yönelik beyanı, davacının askerlik dönemi ve askerlik döneminin blok çalışma iddiasında kesinti oluşturmadığı dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin kararında isabetsizlik bulunmamakla birlikte, 506 sayılı Kanun'un 60/G hükmü dikkate alınmadan, davacının 18 yaş altı dönemlerinin tüm sigorta kolları kapsamında kabul edilecek şekilde hüküm kurulması,

öte yandan, kurulan hükümde, davacının, 1998, 1999, 2000 ve 2008 yıllarında bildirilmeyen çalışmalarında tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle; davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüyle, davacının, davalı adına kayıtlı 1015524,48 sicil sayılı işyerinde;

a) 01.12.1995 - 08.10.1998 tarihleri arasında; 1995/3 Döneminde 67 gün, 1996/1 döneminde 120 gün, 1996/2 döneminde 120 gün, 1996/3 döneminde 120 gün, 1997/1 döneminde 120 gün, 1997/2 döneminde 120 gün, 1997/3 döneminde 120 gün, 1998/1 döneminde 120 gün, 1998/2 döneminde 120 gün, 1998/3 döneminde 38 gün asgari ücrete tabi çalışmasının fer’i müdahil SGK Başkanlığı’na bildirilmediğinin, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 09.10.1998 tarihi olduğunun ve bu tarihten önceki çalışmalarının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine,

b) 09.10.1998 - 15.10.2000 tarihleri arasında;1998/3 döneminde 66 gün, 1999/1 döneminde 75 gün, 1999/2 döneminde 70 gün,1999/3 döneminde 60 gün, 2000/1. döneminde 30 gün, 2000/2. döneminde 120 gün, 2000/3. döneminde 45 gün asgari ücrete tabi çalışmalarının fer’i müdahil SGK Başkanlığı’na bildirilmediğinin tespitine,

c) 01.06.2002 - 31.12.2014 tarihleri arasında.

2002/2 döneminde 90 gün, 2002/3 döneminde 120 gün, 2003/1 döneminde 120 gün, 2003/2 döneminde 120 gün, 2003/3 döneminde 120 gün, 2004/1 döneminde 120 gün, 2004/5 ayında 30 gün, 2004/6 ayında 30 gün, 2004/7 ayında 30 gün, 2004/8 ayında 30 gün, 2004/9 ayında 30 gün, 2004/10 ayında 30 gün, 2004/11 ayında 30 gün, 2004/12 ayında 30 gün, 2005/1 ayında 30 gün, 2005/2 ayında 30 gün, 2005/3 ayında 30 gün, 2005/4 ayında 30 gün, 2005/5 ayında 30 gün, 2005/6 ayında 30 gün, 2005/7 ayında 30 gün, 2005/8 ayında 30 gün, 2005/9 ayında 30 gün, 2005/10 ayında 30 gün, 2005/11 ayında 30 gün, 2005/12 ayında 30 gün, 2006/1 ayında 30 gün, 2006/2 ayında 30 gün,

2006/3 ayında 30 gün, 2006/4 ayında 30 gün, 2006/5 ayında 30 gün, 2006/6 ayında 30 gün, 2006/7 ayında 30 gün, 2006/8 ayında 30 gün, 2006/9 ayında 30 gün, 2006/10 ayında 30 gün, 2006/11 ayında 30 gün, 2006/12 ayında 30 gün, 2007/1 ayında 30 gün, 2007/2 ayında 30 gün, 2007/3 ayında 30 gün, 2007/4 ayında 30 gün, 2007/5 ayında 30 gün, 2007/6 ayında 30 gün, 2007/7 ayında 30 gün, 2007/8 ayında 30 gün, 2007/9 ayında 30 gün, 2007/10 ayında 30 gün, 2007/11 ayında 30 gün, 2007/12 ayında 30 gün,2008/1 ayında 30 gün, 2008/2 ayında 30 gün, 2008/3 ayında 30 gün, 2008/4 ayında 30 gün, 2008/5 ayında 30 gün, 2008/6 ayında 30 gün, 2008/7 ayında 30 gün,

2008/8 ayında 6 gün, asgari ücrete tabi çalışmalarının fer’i müdahil SGK Başkanlığı’na bildirilmediğinin tespitine,

d) Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili, istinaf başvurusunda belirttiği gerekçelerle taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, ortaklık ilişkisi olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini beyanla temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Feri müdahil Kurum vekili, kamu düzenine ilişkin davanın salt tanık beyanları ile ispatlanamayacağını, mahkemece yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.11.1995 ile 15.10.2000 ve 01.06.2002 ile 31.12.2014 tarihleri arasında çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,