Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11562 K.2023/12136

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde Eylül/1999 - 25.09.2009 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını beyanla Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 21.09.2000 - 25.09.2009 tarihleri arasında mevsimlik işçi olarak çalıştığını, davacının müvekkiline ait işyerinde sezon dönemlerinde ve sipariş olduğu zamanlardaki çalışmalarının Kuruma eksiksiz olarak bildirildiğini ve bu bildirimler neticesinde primlerinin eksiksiz olarak yatırıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü sürenin dolduğunu, Kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında belgeler olduğunu, aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; dinlenen tanık beyanlarında davalı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın eylül - ekim - kasım ve aralık aylarında kesintisiz olarak diğer aylarda ise iş durumuna göre sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı, davacının 21.09.2000 tarihinde işe başladığı, 25.09.2009 tarihinde işten ayrıldığı,

davacı ve davalı şirket arasında 21.09.2000 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 3 üncü maddesinde davalı işyerinde "kayısı, üzüm, incir hasadını takip eden sürede müşteri siparişlerine göre temizlik, ayıklama ve paketleme işlerinin görüleceği, işçi yaş meyvenin işlenmesi süresince kampanya döneminde mevsimlik imalat işçisi olarak çalışacaktır" ibaresinin yer aldığı ve taraflarca imzalandığı, işten çıkış tarihinin işveren feshi olduğu,

celp edilen puantaj kayıtlarından ücret pusulaları ile puantaj kayıtlarının birbirleri ile örtüştüğü, tüm toplanan delillerden 2006 yılı için imzalı puantaj kayıtları esas alınarak davacının davalı ... Tarım Ürünleri İth. İhrç. San.

Tic.A.Ş.nin 1029365 sicil numaralı işyerinde geçici işçi statüsünde üzüm sezonu olan yılın eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında 30 gün diğer aylarında ise iş 15 gün süreyle sigortalı ve sigortasız olarak çalıştığı, tespit edilen sigortalılık sürelerinin dışında 1255 gün bildirilmeyen fiili çalışmasının bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... T.C ve ... sigorta sicil sayılı sigortalı ...'ın davalı işveren ... Tarım Ürn. İth. İhr.

San. ve Tic.

A.Ş’ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde 1029365.45.01 işyeri sicil sayılı dosyada işlem gören üzüm işletmesi işyerinde 21.09.2000 – 25.09.2009 tarihleri arasında toplam 2195 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 940 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 1255 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığı, 2000/4. dönem 26; 2001/1. dönem 17; 2001/2. dönem 8; 2001/3. dönem 40; 2002/1. dönem 28; 2002/2. dönem 12; 2002/3 dönem 35; 2003/1. dönem 20; 2003/3. dönem 67; 2004/1.

Dönem 25; 2004/6. dönem 10; 2004/7. dönem 10; 2004/8. dönem 10; 2004/9. dönem 5; 2004/10. dönem 5; 2004/11 dönem 5; 2004/12. dönem 10; 2005/1. dönem 15; 2005/3. dönem 15; 2005/4. dönem 15; 2005/5. dönem 15; 2005/6. dönem 15; 2005/7. dönem 15; 2005/9. dönem 10; 2005/10. dönem 10; 2005/11. dönem 10; 2005/12. dönem 30; 2006/1. dönem 15; 2006/2. dönem 15; 2006/3. dönem 15; 2006/4. dönem 15; 2006/5. dönem 15; 2006/6. dönem 15; 2006/7. dönem 15; 2006/8. dönem 15; 2006/11. dönem 4; 2006/12. dönem 23; 2007/1. dönem 15; 2007/2. dönem 15; 2007/3. dönem 15; 2007/4. dönem 15; 2007/5. dönem 15; 2007/6. dönem 15; 2007/7. dönem 15; 2007/8. dönem 15;

2007/9. dönem 30; 2007/10. dönem 30; 2007/11. dönem 30; 2007/12. dönem 30; 2008/1. dönem 15; 2008/2. dönem 15; 2008/3. dönem 15; 2008/4. dönem 15; 2008/5. dönem 15; 2008/6. dönem 15; 2008/7. dönem 15; 2008/8. dönem 15; 2008/9. dönem 30; 2008/10. dönem 30; 2008/11. dönem 30; 2008/12. dönem 30; 2009/1. dönem 15; 2009/2. dönem 15; 2009/3. dönem 15; 2009/4. dönem 15; 2009/5. dönem 15; 2009/6. dönem 15; 2009/7. dönem 15; 2009/8. dönem 15; 2009/9. dönem 25 gün olmak üzere davacının 21.09.2000 – 25.09.2009 tarihleri arasında bildirilmeyen toplam 1255 gün davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Tar. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili,gerekçeli kararda şirket unvanının doğru olarak yazılmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, müvekkilinin üzüm işi yapan bir firma olduğunu ve işi gereği mevsimlik veya siparişe bağlı çalışma yaptığını, siparişin olmadığı veya mevsim dönemi olmadığı zamanlarda işçilerin ücretsiz izne çıkarıldığını, bu uygulamanın hem sözlü hem yazılı olarak tüm işçiler tarafından kabul edildiğini, davacının izinli olduğu ve çalışmasının bulunmadığı dönemlerde çalışması varmış gibi bildirimde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının, müvekkili nezdindeki tüm çalışmalarının eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini,

davacının çalıştığı süre zarfında müvekkili şirkette hiçbir zaman tam zamanlı çalışma olmadığını, davacının hizmet döküm cetvelinde bu hususun doğrulandığını, davacının çalışmasına rağmen bildirimi yapılmayan günü bulunmadığını, davacının talep ve iddialarını kesin ve net deliller ile ispat edemediğini, bilirkişi raporundaki tespitlerin somut delillere dayanmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, gerekçeli kararda usul yönünden eksiklikler bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yoğun dönem olarak tespit edilen dönemlerde aynı davalıya ait aynı nitelikte bir çok dosyada davacıların yoğun olarak nitelendirilen bu dönemde çalıştıklarının kabul edildiğini, her bir davacı için ayrı ayrı inceleme yapılmadan genel olarak aynı gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davalı şirkete ait bir çok hizmet tespit davası bulunması ve tanıkların da aynı davalıya karşı dava açmış olması nedeniyle beyanlarına itibar edilmeyeceğini,

yeterli delile ulaşılamadığını ve davanın ispatlanamadığını, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, davacının çalıştığı sürelerde davalı işveren tarafından Kuruma bildirim yapıldığını, davacının Kurum kayıtlarında olan hizmet süreleri dışında bir çalışması bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesin ve net bir şekilde davacının çalışma olgusunu ispatlayacak delil bulunmadığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, tanık beyanlarının çalışmanın ne kadar süreyle olduğuna ilişkin kesin bir bilgi vermediğini, davacının,

çalıştığını iddia ettiği dönemde imzasını içeren hiçbir ücret bordrosu-puantaj kaydı bulunmadığının davacının bu dönemlerde çalışmadığının göstergesi olduğunu beyanla usul ve yasaya aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanlarından ve emsal dosyalardaki delillerden açıkça anlaşıldığı üzere sezon dışı dönemde kimin, hangi dönem ne kadar çalıştığının tespiti mümkün olmadığından davacının sezon dışı dönemde, her ay sürekli 15'er gün çalıştığının kabulünün dosya kapsamındaki deliller ve emsal kararlarla örtüşmediği,

bu nedenle eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında tam çalışma kabulü gerekirken bu aylar dışında, bildirimden daha fazla çalışıldığının ispat edilemediğinin kabulü gerektiği, belirtilen delil durumuna göre davacının kuruma yapılan bildirime ek olarak 2001/3. dönem 40, 2002/3 dönem 35, 2003/3. dönem 67, 2004/9. ayında 5, 2004/10. ayında 5, 2004/11 ayında 5, 2004/12. ayında 10, 2005/9. ayında 10, 2005/10. ayında 10, 2005/11. ayında 10, 2005/12. ayında 30, 2006/11. ayında 4, 2006/12. ayında 23, 2007/9. ayında 30, 2007/10. ayında 30, 2007/11. ayında 30, 2007/12. ayında 30, 2008/9. ayında 30, 2008/10. ayında 30, 2008/11. ayında 30,

2008/12. ayında 30, 2009/9. ayında 25 gün çalışmasının bulunduğu ve fakat bildiriminin yapılmadığının tespiti gerektiği gerekçeleriyle davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Saruhanlı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 25.02.2022 tarih, 2019/292 Esas ve 2022/117 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

davacının davasının kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait, 1029365.45 sicil sayılı işyerinde, dönemin asgari ücreti ile 2001/3. dönem 40, 2002/3 dönem 35, 2003/3. dönem 67, 2004/9. ayında 5, 2004/10. ayında 5, 2004/11 ayında 5, 2004/12. ayında 10, 2005/9. ayında 10, 2005/10. ayında 10, 2005/11. ayında 10, 2005/12. ayında 30, 2006/11. ayında 4, 2006/12. ayında 23, 2007/9. ayında 30, 2007/10. ayında 30, 2007/11. ayında 30, 2007/12. ayında 30, 2008/9. ayında 30, 2008/10. ayında 30, 2008/11. ayında 30, 2008/12. ayında 30, 2009/9. ayında 25 gün çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,