Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11636 K.2023/12427

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının emekli olmak amacıyla Kuruma başvurduğunu, Kurum yetkililerince kendisine, emeklilik için sigorta süresinin ve prim gün sayısının yeterli olmadığı, askerlik borçlanması yapması ve ödenmemiş olan EK-5 prim borçlarının ödenmesi durumunda sigortalı olduğu günlerin emeklilik için yeterli olacağının söylendiğini, bunun üzerine davacının askerlik borçlanma bedeli olarak 11.300,40 TL ve EK-5 prim borcu olarak 22.700,28 TL'yi süresi içerisinde Kuruma ödediğini,

ancak Kurumca EK-5 tarım sigortasının 29.08.2016 tarihinden itibaren geçersiz sayılarak iptal edildiğini ve ödediği tutarın emanete alındığının bildirildiğini, Kurum'un EK-5 formunun teslim edilmemesini gerekçe göstererek sigortalılığını geçersiz sayarak iptal ettiğini, oysa ki davacının EK-5 sigortalılık başvuru formunun mevcut olduğunu, hiçbir başvuru ve evraka gerek olmaksızın EK-5 sigortalılığının başlatılması gerekirken, evrak eksikliği nedeniyle davacının EK-5 tarım sigortalılığının geçersiz sayılarak iptal edilmesinin açıkça kanuna ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek,

Kurum işleminin iptali ile davacının 29.08.2016 tarihinden itibaren ödemiş olduğu 5510 sayılı Kanun'un EK-5 maddesi kapsamındaki sigortalılığının ve primlerinin geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi ''4 üncü madde ile isteğe bağlı sigortalılık hükümleri ve 506 sayılı Kanun'un geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmayan, kendi sigortalılıklarından dolayı bu kanunlara göre gelir veya aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş olanlardan;

tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumca belirlenen ilgili muhtarlık, birlik, kuruluş, il veya ilçe tarım müdürlükleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip onaylanmış belgeleri ile talepte bulundukları tarihten itibaren sigortalı sayılırlar.'' şeklinde düzenlendiği madde metnine göre örneği Kurumca belirlenen sayılı belgelerin Kuruma yapılan ilk başvuru sırasında sunulmasının zaruri olduğu, davacının Ek-5 sigortalılık kapsamında Kuruma 13.07.2012 tarihli ilk başvurusunun kabul edildiği,

sigortalılığın dönem dönem talep üzerine durdurulduğu ve devam ettirildiği neticeten madde metni uyarınca sigortalı sayılabilmek bakımından gerekli tüm işlemlerin davacı tarafından Kuruma ilk başvuru ile yerine getirildiği, bu haliyle sigortalılığın devamı bakımından madde metninde sayılı belgelerin her başvuru esnasında yeniden sunulmasının gerekmediği,

ilk başvurunun usulüne uygun olması ve kabul edilmesi akabinde sigortalılığın devamına ilişkin talepte bulunulmuş ve gerekli prim ödemelerinin yapılmış olmasının yeterli sayılması gerektiği, aksinin kabulü halinde dahi Anayasa'nın 60 ncı maddesinde ve uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkının ihlali sonucunu doğuracak şekilde şekli usullerin yerine getirilmediği gerekçesiyle iptal işlemi yapılmasının hakkın özüyle ve hakkaniyetle de bağdaşmayacağı kanaatine varılarak,

Davanın kabulü ile 1-Davacının 29.08.2016 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un ek-5 maddesi kapsamındaki sigortalılığının ve primlerinin geçerli olduğunun tespitine,

2-Davalı Kurum'un 5510 sayılı Kanun'un davacının ek-5 madde kapsamındaki sigortalılığının geçersizliğine ilişkin işleminin iptaline,

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, 5510 sayılı Kanun Ek-5 inci madde kapsamındaki sigortalılığını kendi talebiyle sonlandırdığını, kendi istekleri ile isteğe bağlı sigortalılığı sona ermiş olanların, yeniden isteğe bağlı sigortaya devam edebilmeleri için tekrar başvuruda bulunmalarının zorunlu olduğunu, bu yüzden; 4 üncü madde kapsamındaki sigortalılığın sona ermesi, tarım sigortasını kendiliğinden başlatmayacağını, yeniden tarım sigortalılığı başlatmak isteyen davacının giriş bildirgesini usulünce düzenleyip Kuruma başvurması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine,

davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve kanuna uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulmasına ve özellikle davacının 13.07.2012 ve 11.09.2014 tarihli EK 5 işe giriş bildirgelerinin ve prim ödemelerinin varlığı, 29.08.2016 tarihli dilekçesi ile çalışması dolayısıyla durdurulan Ek 5 tarım sigortalılığının çalışmasının bitişi nedeniyle 01.07.2016 tarihinden itibaren yeniden başlatılmasına ilişkin dilekçesi ve sonrasında 31.08.2016 - 31.10.2017 tarihleri arasındaki iradi prim ödemeleri,

sonrasında ise 30.03.2020 tarihinde 011.2017 - 30.04.2020 tarihleri arasındaki prim borçlarını ve gecikme cezalarını 30.03.2020 tarihinde ödemiş olduğu gözetildiğinde mahkemenin kabulünde bir hatanın bulunmadığının anlaşılmasına göre, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tespit istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,