Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11754 K.2023/11291

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 21. Hukuk (kapatılan) Dairesinin 28.01.2020 gün 2019/2245-2020/304 sayılı ilamı ile karar bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına direnilmiştir.

Direnme kararının fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08.10.2020 tarih ve 2020/9574-5791 sayılı kararı ile bozma ilâmı yerinde bulunarak direnme kararı incelenmek üzere dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.06.2022 tarih 2020/(21)10-604 Esas, 2022/1020 sayılı ilamı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.07.2004-08.10.2015 tarihleri arasında davalı ...'nin yanında çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili, müvekkilinin mirası reddetmesi sebebiyle davalı olma sıfatı olamayacağından hakkındaki davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, kayıtlarının tetkikinde; davacının 15.09.2003 tarihinden itibaren ... s.s. numarasıyla sigortalı kaydının yapıldığının tespit edildiğini, davalılar ... ve ... adına işyeri kaydına rastlanılmadığını, hizmet döküm cetveline göre, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemlerle çakışır şekilde muhtelif işyerlerinden bildirilen çalışmalarının olduğunun görüldüğünü, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.09.2017 tarihli ve 2015/524 Esas, 2017/331 Karar sayılı kararı ile; "...08.08.2009–08.10.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında asgari ücretle ve sürekli olarak 2222 gün çalıştığının

- 8 günlük çalışmasının... sicil sayılı işyerinden, 228 günlük çalışmasının ... sicil sayılı işyerinden, 17 günlük çalışmasının 1445784.35 sicil sayılı işyerinden olmak üzere, toplam 253 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1969 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi 28.01.2019 tarihli ve 2017/2478 Esas, 2019/89 Karar sayılı kararı ile. "İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında.

HMK 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede;dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere,vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, davacı tanıkları ve komşu işyeri tanıklarının beyanları, dosyaya ibraz edilen fotoğraflar, davalı murisin hastane kayıtları ve davacının hizmet döküm cetvelinde yer alan çalışmaları ile davanın açıldığı tarih dikkate alındığında.

31.5.2008 tarihinden önceki sigortalı çalışma iddiasının olay tarihinde mer’i 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin müruru nedeniyle dinlenemeyeceği, ...’ye ait ... Bulv. 1407 Sk.

No:2/2 Göç Apt.Konak/... adresinde kurulu “ev hizmetleri” işyerinde, ...’nin kalça kırığı nedeniyle Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinden tedavi görüp çıktığı 07.08.2009 tarihini takip eden 08.08.2009 tarihinden itibaren çalışmaya başladığının ve iş akdini feshettiği 08.10.2015 tarihine kadar hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle devamlı çalıştığı,

bu sürede başka işyerlerinden yapılan bildirimlerin dışlanması gerektiği gerekçesiyle ile davanın kısmen kabulü yönünde verilen ilk derece mahkeme kararı isabetli ise de Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak mirası reddeden davalı mirasçı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilmesi yerinde olmamıştır." gerekçelerine dayalı olarak "Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; ...

1. İş Mahkemesi'nden verilen 20.09.2017 tarih, 2015/524 Esas ve 2017/331 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kısmen kabulü ile;... T.C.kimlik ve ... s.s. numaralı davacı ...’ün, davalı muris ...'ye ait ve SGK ... İl Müdürlüğünde tescilsiz ... Bulv. 1407 Sk. No:2/2 Göç Apt. Konak/... adresinde kurulu “ev hizmetleri/hasta bakımı” işyerinde;

- 08.08.2009–08.10.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında asgari ücretle ve sürekli olarak 2222 gün çalıştığının,

- 8 günlük çalışmasının... sicil sayılı işyerinden, 228 günlük çalışmasının ... sicil sayılı işyerinden, 17 günlük çalışmasının 1445784.35 sicil sayılı işyerinden olmak üzere, toplam 253 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği,

- 1969 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, fazla talebin reddine, "karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk(kapatılan) Dairesinin 28.01.2020 tarihli ve 2019/2245 Esas ve 2020/304 Karar sayılı kararında; "...Yapılacak iş; davalı ...' nin tek mirasçısı olup bu kişinin de mirası reddettiği sabit olduğundan, mahallin Sulh Hakimine durum bildirilerek mirasın iflas kurallarına göre tasfiyesini sağlamak, anılan Mahkemece mirası reddedilen davalı ... için atanacak ve yetkilendirilecek bir temsilci huzuru ile davaya devam edilerek sonucuna göre karar vermektir." hususlarına işaret edilmiştir.

3.Bölge Adliye Mahkemesi 17.06.2020 tarihli ve 2020/643 E., 2020/880 K. sayılı kararı ile; "Alacak talebi ve alacaklı sıfatı bulunmayan davacının, bozma ilamında öngörülen davayı açma ve yürütme yetkisi bulunmadığı gibi; hakimin re'sen iflas usulü ile tasfiye yoluna gitmesine ilişkin koşulların da gerçekleştiğinden söz etme olanağı bulunmadığından, yargılama harç ve giderleri konusunda dahi mirasçılar veya terekeye yönelik yükümlülük öngörülmeyen davada, terekenin tasfiyesi yoluna gidilmesinin davaya katkı sağlaması da mümkün olmadığı... " gerekçelerine dayalı olarak direnme kararı verilmiştir.

4.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.06.2022 tarih 2020/(21)10-604 Esas, 2022/1020 Karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda, davanın 12.11.2015 tarihinde açıldığı, yargılama devam ederken davalı ...’nin 14.06.2016 tarihinde vefat etmesi üzerine ilk derece mahkemesince tek mirasçısı ...’na davalı sıfatıyla dava dilekçesi ekli duruşma günü bildirir tebligat yapıldığı, davalı ... mirasçısı ... eldeki davada taraf sıfatının bulunmadığını savunduğu, davalı ...’nin tek mirasçısı olan ...’nun talebi üzerine ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.08.2016 tarihli ve 2006/1002 E., 2016/996 K. sayılı kararı ile ...’den intikal eden mirasın davacı ... tarafından kayıtsız şartsız reddedildiğinin tespit ve tesciline karar verildiği, bu kararın 02.08.2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda işverene karşı açılması ve sonuçlandırılması yasal zorunluluk olan hizmet tespitine ilişkin eldeki davada yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri kapsamında en yakın mirasçılarının tamamı olduğu anlaşılan tek mirasçı ... tarafından reddolunan ...’nin mirası daha sonraki derece bulunan mirasçılara geçmeyeceğinden taraf teşkilinin sağlanması amacıyla mahallin Sulh Hukuk Mahkemesine durum bildirilerek iflas hükümlerine göre reddolunan mirasın tasfiyesi sağlanmalı, davalı ... için atanacak ve yetkilendirilecek bir temsilci ile yargılamaya devam edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; yasal mirasçılardan birinin mirası reddi hâlinde reddeden mirasçının mirasbırakandan önce ölmüş gibi sayılarak onun payının miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi diğer hak sahiplerine geçeceği, bu nedenle mirası reddeden ...’nun eldeki davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, bu itibarla mirası reddeden ...’nun mirasçılarının davaya dâhil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiği, direnme kararının bu değişik gerekçe ve nedenlerle bozulması gerektiği görüşü ile;

hizmet tespiti istemine ilişkin eldeki davada davanın niteliği itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olmasının yeterli olduğu, zira bu davanın sadece Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı açılabileceği, bu nedenle direnme kararının onanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüşler yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir." gerekçesiyle direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği " gerekçelerine dayalı olarak "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın doğru olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,