Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11780 K.2024/635

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı Edirne Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 23.03.2018 tarihli ve 3.923.869 sayılı yazısı ile bildirilen prim borcunun resen tahakkuk işlemine karşı itirazın reddi kararına karşı tesis edilen sözkonusu resen tahakkuk işleminin ve itirazının reddi yönündeki 03.05.2018 tarihli 2018/3 Esas, 2018/3 Karar sayılı komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının iddialarının ve itirazlarının haksız ve yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının davalı Kurum tarafından 23.03.2018 tarihli yazı ile bildirilen resen tahakkuk işlemine karşı itirazları sonrası prim tahakkuk itiraz komisyonunun itirazın reddi yönünde tesis ettiği işlem ile Kurum tarafından gerçekleştirilen resen tahakkuk işleminin iptalini talep ettiği, davalının Kurum kararının yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istediği, Edirne 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasının dosya içine alındığı, iddia ve savunma ile ilgili delillerin dosyaya celp edildiği, bilirkişi incelemesi yapıldığı,

bilirkişi heyeti tarafından verilen 22.01.2019 tarihli raporda Medrese üstündeki kurşun kaplaması ve kurşun kaplama ile ilgili imalatların ihale kapsamında, fakat sözleşmesiz olarak yaptırılmış olduğu, davacının devamlı işyeri idaresinde görev alan ofis personelinin mesleki yeterlilik gerektiren kurşun kaplama işlerini yapamayacağı, zaten kurşun kaplaması işinde çalışacaklar ile ilgili idareye herhangi bir isim listesinin bildirilmediği ve aynı zamanda işi yaptığı belirtilen alt işverenle ilgili olarak da ihale makamına herhangi bir bildirimde bulunulmadığı,

bu nedenle yapılan işin sözleşmesi olup olmadığına bakılmaksızın asgari işçiliğe tabi işler arasında yer aldığı, bu işlerin yapımına yönelik olarak kuruma asgari işçilik priminin ödenmediği tespitlerinde bulunulduğu anlaşılmış, mahkememizce dosyaya delil durumuna uygun bulunan bilirkişi raporu kabul edilerek davalı Kurumun işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, geçici kabul sonrası sigorta dosyasının kapatılmasının zorunlu olduğunu, bilirkişi heyetinin hatalı müfettiş raporunu %100 doğru kabul ederek ve yapılan işe ilişkin hiç bir evrakı incelemeden rapor düzenlendiğini ve saklama yükümlülüğünün sona ermesinden sonra talep edilen belgelerin ibraz edilmemiş olmasının müvekkili şirket aleyhine değerlendirilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... müfettişi tarafından düzenlenen inceleme raporunda.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Edirne Bölge Müdürlüğüne, 01.07.2011 tarihinde ödenen 1.134.370,87 TL'nin (508.406,62 TL ana para), ihalesi yapılıp 15.12.1998 tarihinde sözleşmesi imzalanan Edirne ilinin merkezinde bulunan saatli medrese onarım işi konulu ihale kapsamında olup olmadığının sorulduğu, idarenin, mahkeme kararıyla da ortaya konulan hususlar çerçevesinde belirtilen iş kapsamında 01.07.2011 tarihinde 1.134.370,87 TL ödendiğini belirttiği, fakat ihale kapsamında olup olmadığını belirtmediği,

mahkemede ihale makamı vekilinin, davaya konu alacağın, ihale dışında kaldığını ifade ettiği ve geçici kabul tutanağında medrese üstündeki kurşun kaplaması ve kurşun kaplama ile ilgili imalatların görüldüğü hususunun belirtildiği, bu sebeple ihale makamına tekrar yapılan işlerin ihale kapsamında yer alıp almadığının sorulduğu, ihale makamı tarafından düzenlenen 23.11.2017 tarihli yazıda, bahsi geçen işlerin ihale kapsamında yürütülen işler dahilinde yer aldığının belirtildiği,

idarenin davacı firmaya yazdığı yazıda da %30 keşif artışı haricinde fakat hak edişe girmeyen imalatlardan medrese üstündeki kurşun kaplaması ve kurşun kaplama ile ilgili imalatların görüldüğünün belirtildiği, bunun yanında ihale makamının davacıya yazdığı 31.08.2006 tarihli yazısı ekinde bulunan kesin hak ediş raporundaki kesin hesap ödeme tablosunda işin yüklenicisine ödenmesi gereken miktarın 1.006,229,76 TL olduğu,

yeşil defterin 10. sayfasına 28.470 kg kurşun döşemesi kaleminin yazıldığı ve kesin hesap tablosunda kesinti ve ödenenler düşüldükten sonra nihayetinde ödenmesi gereken miktarın hesaplandığının anlaşıldığı ve tüm bu sebeplerden ötürü yapılan imalatların ihale kapsamında olduğu anlamının çıkarıldığının ifade edildiği tespit edilmiştir.

Yine aynı raporda; ihale makamı tarafından yazılmış olan 08.12.2017 tarih ve 2615 Esas sayılı yazıda, Mahkeme kararıyla da ortaya konulan hususlar çerçevesinde %30 keşif artışı dışında (sözleşme hükümleri dışında) vekaletsiz yapılmış olan imalatların karşılığı olarak Edirne Merkez Saatli Medrese Onarım işi kapsamında 01.07.2011 tarihinde 1.134.370,87 TL (508.406,62 TL ana para) ödendiği belirtilmiştir.

Somut olayda yapılan işle ilgili olarak komisyonca tespit edilmiş olan %14,17 lik asgari işçilik oranında taraflarca mutabakata varılmıştır. Bu orana herhangi bir itiraz yapılmamıştır.

Ayrıca medrese üstündeki kurşun kaplaması ve kurşun kaplama ile ilgili imalatların alt işverene yaptırıldığına veya bu işlerde çalışacak olanların idareye bildirildiğine dair dosyada herhangi bir evrak yer almamaktadır ... müfettişi de bu hususla ilgili herhangi bir tespit yapmamıştır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde medrese üstündeki kurşun kaplaması ve kurşun kaplama ile ilgili imalatların, ihale kapsamında ve fakat sözleşmesiz olarak yaptırılmış olduğu, davacının devamlı iş yeri idaresinde görev alan ofis personelinin mesleki yeterlilik gerektiren kurşun kaplama işlerini yapamayacağı, zaten kurşun kaplaması işinde çalışacaklarla ilgili idareye herhangi bir isim listesinin bildirilmediği ve aynı zamanda işi yaptığı belirtilen alt işverenle ilgili olarak da ihale makamına herhangi bir bildirimde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu tespitlere göre yapılan işin sözleşmesi olup olmadığına bakılmaksızın asgari işçiliğe tabi işler arasında yer aldığı ve bu işlerin yapımına yönelik olarak kuruma herhangi bir asgari işçilik priminin ödenmemiş olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle de İlk Derece Mahkemesince davacı şirketin davasının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf başvurusunda ileri sürdüğü gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı şirketin davaya konu ek prim borcuna ilişkin itirazının reddi yönünde verilen komisyon kararının iptaline karar verilebilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 85 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,