Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1187 K.2023/2800

...

MAHKEMESİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI

2021/691 E., 2022/2651 K. ... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

... Anadolu 29. İş Mahkemesi

SAYISI

2017/1072 E., 2020/669 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eşi ...'in davalı ... San. Tic.Ltd.Şti.’nde çalışırken, 09.03.2006 tarihinde eve dönerken bindiği servis aracının kaza yapması sonucu vefat ettiğini belirterek, davacının murisi ...’in ölümüne yol açan kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren cevap dilekçesinde; müteveffanın davalı şirkette şöför olarak çalıştığını ancak işe gidiş ve gelişleri kendi imkanları ile sağladığını, davalı şirketin servis işi yaptığını, kazanın davalıya ait araçta meydana gelmediğini, davanın reddini savunmuştur.

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı 13.05.2016 tarihli raporunda, 09.03.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazası olayının 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi kapsamında iş kazası sayılamayacağının belirtildiğini, kurum işleminin yasaya uygun olduğunu davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteveffa ...'in davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı işverenliğin çalışanı olmakla beraber sigortalı girişinin yapılmadığını, ifadelerden olayın meydana geldiği aracın ... Firmasına ait olmadığı, Belediyeye servis hizmeti veren ... ... isimli başka bir firmanın aracı olduğu, aracı kullanan ...’nın ... Belediyesinin kadrolu şoförü olduğu, olay sırasında aracın zabıta personelini evlerine bıraktığı, ...

Turizm San. Tic. Ltd. Şti. firması şirket ortağının beyanından müteveffanın ... Belediyesinde görevlendirilmiş olduğu, Belediyenin emir ve talimatları altında çalışmakta olduğunun tespit edilebildiği, bu durumda Belediye ve ... firması arasında 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 7 nci maddesinde belirtildiği üzere geçici iş ilişkisi kurulmuş olup her iki işverenin de müteveffa çalışanın sağlık ve güvenliğinden birlikte sorumlu olduğu, ...

Belediyesi'nin müteveffanın geçici işvereni oluşu ve ... Belediyesinin servisinin 506 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereği işyeri tanımı içinde yer alması, yapılan iş ile maruz kalınan olay ve aynı zamanda maruz kalınan olay ile zararlandırıcı sonuç arasında uygun illiyet ilişkisinin bulunması ve olaydan dolayı da sigortalının bedenen zarara uğramış olması karşısında.

5510 sayılı "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "13/f.1-a" (sigortalının işyerinde bulunduğu sırada) ve "13/f.1-b" (işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle ) maddeleri uyarınca olayın iş kazası olarak kabulü gerektiği belirtilerek, davanın kabulüne, dava dışı sigortalı müteveffa...'in vefatı ile sonuçlanan 09.03.2006 tarihli olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili, Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı İnceleme Raporuyla gerekli incelemelerin yapılmış olup olayın iş kazası sayılamayacağının belirlendiği, bilirkişi tarafından diğer davalı ile ... Belediyesi arasında geçici iş ilişkisi kurulduğuna dair tespitin ve müteveffanın trafik kazası geçirdiği araç işverence sağlanan bir taşıt olmadığından 09.03.2006 tarihli trafik kazasının iş kazası olarak nitelendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, tanık anlatımlarında şirketin personeline servis sağlamadığı, çalışanların kendi imkanlarıyla işe gelip gittiklerini, ayrıca kaza yapan aracın zabıta personelini taşıdığı, servis şoförlerini taşımadığının açıkça dile getirildiği, müteveffanın trafik kazası geçirdiği araç işverence sağlanan bir taşıt olmadığından, hatır taşıması olduğundan, belirtilen trafik kazasının iş kazası olarak nitelendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı İnceleme Raporunda da 09.03.2006 tarihinde meydana gelen trafik kazası olayının 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi kapsamına iş kazası sayılamayacağının belirtildiği gerekçesi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, iş kazasının oluştuğu gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, müteveffanın trafik kazası geçirdiği araç işverence sağlanan bir araç olmadığından iş kazası olarak değerlendirilemeyeceğini, bilirkişinin ... belediyesi ile davalı arasındaki hukuki ilişkiye dair tespitinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek temyiz etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirketin personeline servis sağlamadığını, çalışanların kendi imkanları ile işe gelip gittiğini, kaza yapan aracın zabıta personelini taşıdığını, araç işverence sağlanmadığından iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 09.03.2006 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası sayılıp sayılamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi

3. Değerlendirme

506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi; bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre sigortalı sayılacağını, 4 üncü maddesi; bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğunu düzenlemiştir.

Anılan yasanın 11-A maddesinde ise iş kazasının tanımına ve koşullarına yer verilerek “a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c)Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayın iş kazası olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, davalı ... şirketinde şoför olarak çalışan davacı murisi ...'in mesai çıkışında ... belediyesinin kadrolu şoförünün sürücüsü olduğu ve ruhsatı ... adına kayıtlı, belediyede görevli zabıta personelini evine bırakmakta olan servis aracı içinde yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği, kaza tespit tutanağına göre kazanın 09.03.2006 tarihinde saat 00.25 te meydana geldiği, davacının murisinin davalı işyerinden kuruma bildirilen hizmeti bulunmadığı, SGK'nun 04.11.2016 tarihli denetim raporunda, davacı murisinin 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu tespit edilerek, işveren şirket ...

Turizm San. Tic. Ltd.

Şti. den 01.02.2006-08.03.2006 dönemi aylık prim hizmet bildirgesi talep edilmesi gereğinin belirtildiği, ancak sigortalının içinde bulunduğu araç çalışmış olduğu şirkete ait olmadığından olayın işyerinde gerçekleşmediği, kendi evine dönmek için yola koyulduğundan işverence yürütülmekte olan iş nedeniyle kazaya uğramadığı, işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere geliş gidişi sırasında kazaya uğrama durumu bulunmadığı gerekçeleriyle de olayın iş kazası sayılamayacağına karar verildiği, kaza ile ilgili olarak ceza mahkemesi gerekçeli kararında, ...

Belediyesince kiralanıp servis aracı olarak kullanılan aracı şoför olarak kullanan belediye işçisi ...'nın olay günü belediye personelini evlerine bıraktığını ifade ettiği tespitlerinin yer aldığı, mahkemece dinlenen tanıkların ... Tur. San.Ltd.Şti.nin ... Belediyesinin taşeron firması olduğu, davacıların murisinin ... Turizm de servis şoförü olarak çalıştığı, ayrıca davalı tanıklarınca işverenin çalışanlara servis imkanı sağlamadığının ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kazanın gerçekleştiği servis aracının ... Belediyesince kiralandığı belirtildiğinden, belediye ve dava dışı ... şirketi ile davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki ilişki araştırılmalı, bu kapsamda gerek davalı ... Tur. Ltd.Şti.'nin gerekse ...Şirketi'nin belediye ile servis hizmeti verilmesine dair imzaladığı sözleşmeler celbedilmeli, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Şirketi'nin ilgili dönem bordrolarından tespit edilecek tanıklar, özellikle davalı şirketler ile belediye arasındaki ilişkinin niteliği, davacının 00.25 te servis aracında bulunma nedeni, mesainin o saate kadar devam edip etmediği konularında dinlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...