Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11908 K.2023/11398

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen, hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait lokantada 10.01.2002 – 2015/Temmuz ayları arasında aralıksız çalıştığını, ancak çalışmalarının 2015/Şubat ayından itibaren bildirilmeye başlandığını beyanla davacının eksik çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili, iş yerinin 05.03.2003 tarihinde açıldığını, davacının 10.01.2002 tarihinde çalıştığını iddia ettiğini, bunun nedeninin de daha önceleri düğün dernek yemekleri işi yaptıklarını, davacının da yevmiyeci olarak çalıştığını, davalının daha sonra adresi belli olsun diye küçük bir ev yemekleri üzerine lokanta açtığını, yine eski işine devam ettiğini, bu işlerin de her zaman çıkmadığını, davacının davalının devamlı işçisi olmadığını, yevmiye ile çalışan bir işçi olduğunu, bu nedenle sigorta yaptırılmadığını, ancak lokanta işi de tutunca davacının davalı yanında devamlı çalışmaya başladığını ve sigortasının yaptırıldığını, davacının 21.07.2015 tarihinde işe gelmeyerek işi kendisinin bıraktığını belirtmek suretiyle; açılan davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2019 tarihli ve 2016/284-2019/328 sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve 2020/500-2022/819 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindedavalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; ".. Eldeki davada; davacının 22.09.2003 tarihli noterden düzenlenen çıraklık sözleşmesi ile çalışmaya başlamış olduğu anlaşılmış olup; 27.09.2004 tarihinde de kalfalık dönemi başladığı; Mahkemece, bu dönemler yönünden herhangi bir ayrım yapılmaksızın, lokantanın açılış tarihi olan 05.03.2003 itibari ile çalışmaya hükmedilmesi, 16.02.2015 davalı nezdinde bildiriminin başlama tarihine kadar da çalışmaya devam ettiğine dair kabul kararı verilmesi karşısında, çıraklık dönemindeki üretim faaliyetine yönelik herhangi bir araştırma yapılmadığı; çıraklık sözleşmesi öncesi de ne şekilde çalıştığı hususları ortaya konulmaksızın karar tesisi hatalıdır. ...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili, mahkemenin gerekçesinin hatalı ve tutarsız olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili, hizmet tespitine ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin olduğu, bu davaların büyük bir titizlikle incelenmesi ve araştırılması gerektiği, hak kayıplarının önlenmesi kadar gerçeğe aykırı sigortalılık sürelerinin edinilmesinin de engellenmesi gerektiği, yine işe giriş bildirgesinin ve Kuruma verilmesi gereken belgelerin süresi içinde düzenlenip verilmesinin fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması bakımından tek başına yeterli olamayacağı gerekçesi ile davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,