Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1205 K.2023/1509

... ... HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 2. İş Mahkemesi

SAYISI

2019/127 E., 2022/195 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ve alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı/birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleşen dosya davalısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada ... vekili, ölüm aylığını kesen kurum işleminin iptaliyle aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanarak ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle ödenmesini, Birleşen davada SGK Başkanlığı vekili, davalıya yersiz ödenen aylıkların yasal faizleriyle tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Taraflar aleyhlerine açılan davaların reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, "Asıl dava dosyası yönünden davanın reddine, Birleşen dava dosyası yönünden davanın kabulü ile, 119.139,59 TL yersiz ödenen aylıkların, her bir aylığın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı kuruma ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf dilekçesinde, ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkilinin boşandığı koca ile birlikte yaşamadığını, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunmadığını beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince, "Dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, ... 2. İş Mahkemesi 2019/127 Esas 2022/195 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı- karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Davacı/birleşen dosya davalısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı/birleşen dosya davalısı vekili temyiz dilekçesinde istinaf gerekçelerini tekrarla, denetim anında uyuşturucu krizi geçiren ortak çocukları için o eve gittiği, normalde adresinin boşandığı eşinden farklı olduğu, tanıkların da boşanan eşlerin feiilen birlikte yaşamadığını beyan ettikleri, tüm delillerin Kurum lehine yorumlandığı gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 56 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'nın oyları ve oy çokluğuyla,

21.02.2023 gününde karar verildi.

... ...

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Somut uyuşmazlıkta, davacı karşı davalı kadın 2003 yılında eşinden boşanmıştır. Davacı-karşı davalı kadına boşanma kararı verildikten sonra ölen annesinden dolayı bağlanan yetim aylığı 2018 yılında yapılan denetim sonrası fiili birliktelik nedeni ile 2008-2018 yılları için 5510 sayılı Kanunun 56. maddesi uyarınca ödenen aylıkların yersiz ödendiği gerekçesi ile borç çıkarılmıştır.

2. Dairemizin 07.10.2021 tarih ve 2021/7072 Esas, 2021/11762 Karar sayılı ilamında yazılan karşı oy gerekçelerimde belirttiğim gibi davacı karşı davalı boşandığında 506 sayılı Kanun yürürlüktedir. 5510 sayılı Kanunun 5754 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik geçici 1. maddesi uyarınca kesilmede 506 sayılı Kanun uygulanmalıdır. Anılan kanunda ise boşanılan eş ile birlikte yaşama olgusu bir kesilme nedeni olarak düzenlenmemiştir. 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinden önce gerçekleşen boşanma olgusuna uygulanması olanağı, önceye etki yasağı nedeni ile olanaklı değildir.

3. Çoğunluğun önceye etki yasağı ilkesine aykırı olarak, lafzi yorum ve sigortalı aleyhine yorumu benimseyerek, sonradan gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak salt birlikte yaşama ve boşanan eşin desteğini alma koşulunu yeterli kabul etmesi, Kanunun ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçelerine aykırıdır.

4. Açıklanan bu gerekçelerle mahkeme kararının bu gerekçe ile bozulması gerekirken, onanması görüşüne katılınmamıştır.