Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12128 K.2023/11378

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum ve davalı ... Müdürlük vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin, davalı ... ağaçlandırma şefliğinde 28.03.1983 tarihi itibariyle 23 günlük çalışması olduğunu, Sosyal Sigortalar Kurumunda 4 aylık sigorta primlerinin bordrosunda ... sigorta sicil nosu ile ... olarak gözüktüğünü, müvekkilinin davalı kurumdaki çalışmalarına ilişkin sigortalılığının davalı Kuruma bildirildiğini, ancak SGK kaydında müvekkilinin 1983/1 döneminde 2733-18 numarası ile yerinde isminin geçtiğini, ancak davalı kurumun müvekkili ile birlikte çalışan ...'ya sehven aynı sicil numarasını verdiğini, sicil numarasının başka sigortalıya ait olduğu için hizmet tespiti yapılamadığını,

sonuç olarak müvekkilinin davalı kurumda fiilen çalıştığının ortada olduğunu ve davalı kurumun bu durumu kabul ettiğini, bu hususta tanıklarının da bulunduğunu belirterek müvekkilinin davalı kuruma ait iş yerinde 1983 tarihinde işe girerek 23 günlük fiili çalışmalarının tespitine, sigorta başlangıç ve ilk işe giriş tarihinin 28.03.1983 olarak tespitine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, açılan davanın hak düşürücü süre olan 5 yıllık süre içerisinde açılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kararda özetle; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... Müdürlük ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Daire kararında özetle; “... HMK’nun 124. maddesi gereğince dava dışı ...’nun mirasçılarına husumetin yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, duruşma günü tebliğ edilip adı geçenin mirasçılarının davaya iştirakinin sağlanması ve bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Davanın Kabulü ile, 1-Davacı ...'ın sigorta başlangıç tarihinin 28.03.1983 olduğunun tespitine, bu tarih başlangıç kabul edilerek davalı ... Müdürlüğüne ait iş yerinde 27 günlük süre ile fiili olarak çalışmasının bulunduğunun tespitine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Müdürlük vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Müdürlük vekili, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece yapılan araştırmaların yetersiz olduğu ve yanılgılı değerlendirmelerle hüküm tesis edildiği görülmektedir. Buna göre davacının davaya konu ilk talebinin maddi hataya dayalı olduğu ve daha sonra talebini açıklaması karşısında davasının davacı nezdinde 27 günlük çalışmasının tespiti olduğu anlaşılmaktadır.

Bunun yanında davacının iddiasına konu uyuşmazlıkla ilgili davalılar murisi ...’nun da davalı işveren nezdinde iddiaya konu döneme yakın zamanlarda kayıtlı çalışmasının bulunması ve talebe konu çalışmaların yeteri kadar irdelenmemesi karşısında mahkemece verilen karar eksik araştırmaya dayanmaktadır.

Bu sebeple davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının esas olduğu göz önünde tutularak, davacının davasına konu çalışmanın geçtiği iddia edilen dönemin tamamına ait işveren nezdindeki puantaj kayıtları, ücret tediye bordroları ve konuya ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak getirtilmeli ve dikkatli incelenmelidir.

Uyuşmazlığın çözümünde resmi ve yazılı kayıtlar esas alınmalı, anılan belge ve bordrolardan sigortalının imzasını içerenlerden, imza aidiyeti yönünden çekişme bulunmayanlar ile hata, hile, ikrah halleriyle sakatlığı iddia ve kanıtlanamayan belgelerin içeriklerinde gösterilen gün kadar çalışmanın karinesini teşkil edeceği göz önünde tutulmalıdır.

Ayrıca davalı işveren nezdinde resmi sıfatla çalışan kişiler (müdür, amir, memur gibi) ile bordrolu çalışanlar da tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı ve çalışma süresiyle işin niteliği ve kapasitesi göz önünde bulundurularak elde edilecek sonuca göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,