Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12138 K.2023/11517

Taraflar arasında görülen sigorta başlangıç tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; sigorta başlangıcının 01.04.1985 tarihi olarak tespiti ve 01.12.2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiş; bozma sonrası 16.12.2022 günlü celsedeki beyanında. "Ben ... ve ...’in yanında askere gidene kadar çalıştım. Çalıştığımız yer ...'ta bulunan çöp depolama alanı idi. Halen de aynı firma devam etmektedir. Buna ilişkin sağlık karne kaydımı ve sigorta sicil kaydımı verdim.

Kuruma işe giriş bildirgem olduğu için Kuruma bunun için başvuru yaptım. Kurum reddine dair karar verdiğinden dava açtım ben sigorta başlangıç tarihimin 01.04.1985 tarihi olarak tespiti ile bu başlangıç tarihine ait emekli olduğumu emeklilik hak kazandığım tarih 01.12.2013 tarihi olarak emekli olduğumun tespitine dair karar verilmesini talep ederim" şeklinde ifade de bulunmuştur.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.11.2015 tarihli ve 2015/302 - 2015/459 E.K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 16.02.2017 günlü ve 2016/17528 - 2017/1163 E.K. sayılı ilamı ile"..Dosya kapsamında kurum yazı cevaplarında davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinin çöp atıkları ayıklama toplama faaliyetini yürüttüğü, iş verenin ... olduğu, 506 sayılı Yasa kapsamına 01.04.1985 tarihinde alındığı yine aynı tarihte yani 01.04.1985 tarihinde yasa kapsamından çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

İş yerinin Kurum kayıtlarına aynı tarihte giriş, çıkış yapması gözetilerek mahkemece yapılacak iş, iş yerinin bulunduğu çevrede ayırıntılı kolluk araştırması yapılmalı ve anılan tarihte iş yerinin faal olup olmadığı davacının bu iş yerinde çalışıp çalışmadığı tespit edilmeli,vergi kayıtları getirtilmeli, komşu iş yeri araştırması da yapılarak iş yerinin faaliyetini bilen tanıklar resen araştırılmalı ve tespit edilen tanıklar dinlendikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir

" şeklindeki gerekçeyle eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile kurulan hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.12.2021 tarihli ve 2017/128 - 2021/227 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, SGK kayıtları, kolluk ve Kurum yazı cevapları ve tüm dosya kapsamına göre iş yerinin Kurum kayıtlarına aynı tarihte giriş, çıkış yapması gözetilerek iş yerinin bulunduğu çevrede ayırıntılı kolluk araştırması için yapılan araştırmada Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğünün 21.04.2021 tarihli yazı cevabında 1985 yılına ilişkin komşu işyerinin tespit edilemediğinin bildirildiği, 18.03.2021 tarihli ...

Çarşı Mahalle muhtarlığı yazı cevabına göre ... depolama alanı isminde bir işletmenin bulunmadığının bildirildiği, dava dışı işyerinin 1985 yılına ilişkin dönem bordrolarının Kurum kayıtlarına bildirilmediği anlaşıldığından tespiti istenen tarihe ilişkin bordrolu tanığa ulaşılamadığı, dosya kapsamında dinlenen tanıkların Yargıtayın aradığı bordrolu veya komşu işyeri tanığı niteliğine sahip olmadıkları anlaşıldığından beyanlarının hükme esas alınamadığı, bozma ilamında belirtilen hususlarda yapılan araştırmaların sonuçsuz kaldığı,

her ne kadar dava dışı işyerinden davacı adına 01.04.1985 tarihi olarak tanzim edilmiş işe giriş bildirgesi ve sigorta sicil kartı Kuruma bildirilmiş ise de tek başına bildirgenin ve sigorta sicil kartının varlığı fiili, gerçek çalışma olgusunu ortaya koyamadığı, güncel Kurum kayıtlarına göre davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1985 tarihi olarak Kurumca düzeltilmediği anlaşılmakla, ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 24.05.2022 günlü ve 2022/4792 - 2022/7701 E.K. sayılı ilamı ile "Somut olayda, bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin yerine getirilmediği belirtilerek, yapılması gereken işin, öncelikle davacıya davası açıklattırılmalı, işverenin kim olduğu,

davacının kimlerle ve ne kadar süre çalıştığı yönünden beyanına başvurularak bu kişilerin tespiti ile ifadelerine başvurulmalı, bozma sonrası dinlenen tanıklardan ...’in ifadesinde, davacının kendisine ait ... ...’ta bulunan geri dönüşüm işyerinde çalıştığını beyan ettiği, aynı şekilde tanık ...’nın davacı ile birlikte ... ...’ta ...’in yanında çalıştıklarını, ...’in Belediyeden ihale ile iş aldığına yönelik beyanda bulunduğu nazara alındığında, tanık ...’e ait vergi kayıtları getirtilmeli, Belediye’den ihale ile iş alıp almadığı araştırılmalı varsa bünyelerinde bilgi belge olup olmadığı sorulmalı,

... işyerine dava konusu dönemde komşu olan işyerleri kolluk araştırması yapılarak tespit edilmeli, işyerinin faaliyetini bilen tanıklar resen araştırılmalı ve tespit edilen tanıklar yöntemince dinlenmeli, böylelikle çalışma olgusu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/8 inci maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi" gereğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.04.2023 tarihli ve 2022/472 - 2023/277 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, SGK kayıtları, kolluk ve Kurum yazı cevapları ve tüm dosya kapsamına göre; işyerinin Kurum kayıtlarına aynı tarihte giriş, çıkış yapması gözetilerek iş yerinin bulunduğu çevrede ayırıntılı kolluk araştırması için yapılan araştırmada Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 21.04.2021 tarihli yazı cevabında 1985 yılına ilişkin komşu işyerinin tespit edilemediğinin bildirildiği, 18.03.2021 tarihli ...

Çarşı Mahalle muhtarlığı yazı cevabına göre ... depolama alanı isminde bir işletmenin bulunmadığının bildirildiği, dava dışı işyerinin 1985 yılına ilişkin dönem bordrolarının Kurum kayıtlarına bildirilmediği anlaşıldığından tespiti istenen tarihe ilişkin bordrolu tanığa ulaşılamadığı, dosya kapsamında dinlenen tanıkların Yargıtayın aradığı bordrolu veya komşu işyeri tanığı niteliğine sahip olmadıkları anlaşıldığından beyanlarının hükme esas alınamadığı,

bozma ilamında belirtilen hususlarda yapılan araştırmalar sonuçsuz kalsa da, dava dışı işyerinden davacı adına 01.04.1985 tarihi olarak tanzim edilmiş işe giriş bildirgesi ve sigorta sicil kartı Kuruma bildirilmiş olduğundan bu husus davacınının fiili, gerçek çalışma olgusunu ortaya koyduğundan dolayı davacının sigorta başlangıç tarihine ilişkin talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş, davacının dava açıldığı tarihte yaş sınırını tamamlamadığından dolayı talebinin reddi gerektiğinden,

Davanın kısmen kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1985 olarak ve belirtilen tarihte 1 gün asgari ücretle çalıştığının tespitine,

Emekli aylık tahsis talebine ilişkin davanın dava tarihi itibariyle kosulları oluşmadığından reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; davanın esasa girilmeden hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtları esas olup, aksinin aynı değerde yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, oysa mahkemece davacı iddialarının yazılı delil ve belge olmadan sadece tanık beyanlarına dayandırıldığını, tanık beyanlarının da soyut ifadeler içerdiğini ve fiili çalışma olgusunu kanıtlamaya yeterli olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, sigorta başlangıcının 01.04.1985 olduğunun tespiti ile 01.12.2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2, 9, 108 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,