Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12255 K.2023/11441

Taraflar arasında görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve Davalılar ... Yapı İnş. Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş. ... İnş. Elektrik Makina Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, Kurum sigortalılardan Volkan Başol'un geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, kaza nedeniyle hak sahiplerine 197.031,43 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, iş kazası nedeniyle tanzim olunan müfettiş raporunda davalının kusurlu olduğunun tesbit edildiğini belirterek fazlaya ait talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 9.675,73 TL Kurum alacağının 30.10.2009 gelir onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen 2013/1131 Esas sayılı dosyada davacı vekili, Mahkemece aldırılan 14.12.2010 tarihli kusur bilirkişi raporunda davalıların kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğunun belirlendiğini beyanla Kurumca sigortalının vefatı nedeniyle hak sahiplerine bağlanan 9.675,73 TL gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 15.12.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini işveren yönünden 120.946,60 TL, diğer davalılar olan üçüncü kişiler yönünden 82.243,70 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkilinin kazaya sebebiyet vermiş kusurlu kişi olmadığını, müteveffanın ... İnşaat Ltd. Şti.'de güvenlik sorumlusu mühendis olarak çalıştığını, müvekkilinin müteveffanın talebi üzerine, olay yerine geldiğini ve kullandığı iş makinasının manevralarını müteveffanın yönlendirmesi ve talimatları ile yaptığını, Kartal 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/166 Esas sayılı dosyasında müvekkilinin tali oranda kusurlu olduğu tespit edilerek, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, ... 12. İş Mahkemesinin 2009/460 Esasına kayden açılan tazminat davasının derdest olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2011 tarihli ve 2009/1355 E. 2011/383 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 9.675.73 TL ilk peşin değerli gelirin 30.10.2009 gelir onay tarihinden itibaren davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.07.2013 tarihli ve 2013/13408 E. 2013/14791 K. sayılı ilamında; üçüncü kişi konumunda olan davalı için peşin değerli sermaye gelirinin yarısının kusur karşılığından sorumlu olduğu gözetilerek sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 28.04.2015 tarihli ve 2013/552 E. 2015/169 K. sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davaların kabulüne, 120.946,60 TL maddi zararın, ilk psd gelirinin yarısının %85'i kusur karşılığı olan 82.243,70 TL'sinden tüm davalılar ... İnşaat, Rif Yapı, ...; ... Yapı, ......Şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile kalan 38.702,90 TL'nin davalı işveren ... İnş. Elektrik Makine Müşavirlik ve Taah. San.Tic. Ltd. Şti'den müstakilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 25.05.2021 tarihli, 2019/5970 E. 2021/6940 K. sayılı ilamında; Mahkemece teselsül isteminin hatalı değerlendirilmesi ve ıslah talebinin dikkate alınmamasının yerinde olmadığı gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 15.02.2022 tarihli ve 2021/482 E. 2022/113 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, toplam 9.675,73 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30/10/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı davacı Kurum ve davalılar ... İnş.Müh...Ltd.Şti., ... Grup İnş. ..A.Ş., ... İnş.Elek...A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 01.12.2022 tarihli, 2022/6368 E. 2022/15320 K. sayılı ilamında; davalı ... hakkındaki asıl dava dosyasında ıslah gözetilmeksizin ilk talep gibi, davalı şirketler hakkındaki birleşen davada ise ıslah talebi nazara alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Asıl davanın kabulüne, toplam 9.675,73 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30/10/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... 'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davanın kabulüne, toplam 82.243,70 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30/10/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılar ... İnş.Müh...Ltd.Şti., ... Grup İnş. ..A.Ş., ... İnş.Elek...A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum, işveren ...... Şirketi yönünden ıslah talebi gözetilerek karar verilmesi gerektiğini, ... İnş.Elek....A.Ş. vekili, temyiz talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını,kaza olayında kusurlarının bulunmadığını, ... İnş.Müh...Ltd.Şti., ... Grup İnş. ..A.Ş. vekilleri kaza olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 18.03.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme 1-7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 7/3 maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 361/1 maddesindeki düzenlemeye göre "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabul nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun; adli tatil süresi başlıklı 102 nci maddesi, "Adli tatil, her yıl yirmi Temmuzda başlar, otuz bir Ağustosta sona erer.

Yeni adli yıl bir eylülde başlar." Adli tatilde görülecek dava ve işler başlıklı 103 üncü maddesi, "(1)Adli tatilde, ancak aşağıdaki dava ve işler görülür:...ç) Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar...h) Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler...

(3) Adli tatilde, yukarıdaki fıkralarda gösterilenler dışında kalan dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması, ilam verilmesi,

her türlü tebligat, dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay'a gönderilmesi işlemleri de yapılır...."Adli tatilin sürelere etkisi başlıklı 104. maddesi, "Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." düzenlemelerini içermektedir.

Somut dosyada; gerekçeli kararın davalı ... İnş.Elek....A.Ş.'ye 25.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirketin kararı 04.09.2023 tarihinde temyiz ettiği, Mahkemece 12.09.2023 tarihli ek karar ile temyizin süresinde yapılmaması nedeniyle temyiz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. İncelenmekte olan dava rücuan alacak davası olup, adli tatilde görülmesi gereken davalardan değildir. Bu itibarla 04.09.2023 tarihli temyiz talebi süresinde olduğundan davalı ... İnş.Elek...A.Ş.'nin temyizinin süreden reddine ilişkin 12.09.2023 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

2-Dosyadaki yazılara toplanan delillere göre, temyiz talebinde bulunan davalıların tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Somut dosyada, dava 18.03.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkin olup, davacı Kurum 15.12.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini arttırarak, işveren ... İnş.Elek..A.Ş. şirketinden 120.946.60 TL, diğer davalılar 3. kişilerden ise 82.243.70 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Dosyada alınan bilirkişi raporunda davalı ... %20, ...... Şirketi %40, ... Grup İnş... A.Ş. %15, ... İnş.. Ltd. Şti. %5, Rif Yapı..Ltd. Şti. %5, sigortalı %15 oranında kusurlu bulunmuştur.

Mahkemece birleşen davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de; İşveren ... İnş.Elek....A.Ş.'nin 5510 sayılı Kanun'un 21/1-4 kapsamında %62.5 kusur karşılığından sorumlu olduğu ve davacı Kurumun ıslah dilekçesi ile işveren ... İnş.Elek....A.Ş.'den 120.946.60 TL'nin tahsilinin talep edildiği gözetildiğinde, davalı ... İnş.Elek...A.Ş. yönünden %62.5 kusur karşılığı olan ve ıslah edilen miktara hükmedilmemesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Mahkemenin 12.09.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,

2-Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

3-Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden (davalılardan) ilgililerden alınmasına,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,