Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12452 K.2023/12517

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın feri müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 01.01.2004 - 31.12.2016 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını ancak sigortasının yapılmadığını belirterek eksik hizmetlerinin tespitine karar verilmesini dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı işveren şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili; usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davanın kısmen kabulüne,

Davacının davalıya ait işyerinde;

*01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında günlüğü 14,10 TL’den 180 gün,

*01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında günlüğü 14,81 TL’den 180 gün,

*01.01.2005 -31.12.2005 tarihleri arasında günlüğü 16,29 TL den 360 gün,

*01.01.2006 -31.12.2006 tarihleri arasında günlüğü 17,70 TL’den 360 gün,

*01.01.2007 -30.06.2007 tarihleri arasında günlüğü 18,75 TL’den 180 gün,

*01.07.2007 -31.12.2007 tarihleri arasında günlüğü 19,50 TL’den 180 gün,

*01.01.2008 -30.06.2008 tarihleri arasında günlüğü 20,29 TL’den 148 gün,

*01.07.2008 -31.12.2008 tarihleri arasında günlüğü 21,29 TL'den 40 gün,

*01.01.2009 -30.06.2009 tarihleri arasında günlüğü 22,20 TL'den 180 gün

*01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında günlüğü 23,10 TL’den 180 gün,

*01.01.2010 -30.06.2010 tarihleri arasında günlüğü 24,30 TL’den 180 gün,

*01.07.2010 -31.12.2010 tarihleri arasında günlüğü 25,35 TL’den 180 gün,

*01.01.2011 -30.06.2011 tarihleri arasında günlüğü 26,55 TL’den 180 gün,

*01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında günlüğü 27,90 TL’den 180 gün,

*01.01.2012 -30.06.2012 tarihleri arasında günlüğü 29,55 TL’den 180 gün,

*01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arasında günlüğü 31,35 TL den 180 gün,

*01.01.2013 -30.06.2013 tarihleri arasında günlüğü 32,62 TL’den 180 gün,

*01.07.2013 -31.12.2013 tarihleri arasında günlüğü 34,05 TL’den 180 gün,

*01.01.2014 -30.06.2014 tarihleri arasında günlüğü 35,70 TL’den 180 gün,

*01.07.2014 -31.12.2014 tarihleri arasında günlüğü 37,80 TL'den 180 gün,

*01.01.2015 -30.06.2015 tarihleri arasında günlüğü 40,05 TL’den 180 gün,

*01.07.2015-31.12.2015 tarihleri arasında günlüğü 42,05 TL’den 180 gün,

*01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında günlüğü 54,90 TL’den 360 gün süre ile sigortasız olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarında müfettiş raporunun bulunmadığını, emsal ücret araştırması yapılmadığını, çalışma iddiasının yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Eldeki davada Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

2. Davacı ve davalı arasında hizmet akdine dayanan işçi-işveren ilişkisi olup olduğu açıklığa kavuşturulmadan kurulan hüküm isabetsiz olmuştur.

3.Hizmet akdi yönünden ücretin esaslı unsur olduğu da göz önünde tutularak, tespiti istenen sürede işveren gözetiminde ve onun vereceği emir talimat doğrultusunda çalışmayı gerektiren hizmet akdinin gereklerinden olan zaman ve bağımlılık unsurunu içerecek çalışma şekli bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının vergi kaydı, meslek odası ve esnaf sicil kaydı bulunup bulunmadığı geniş kapsamlı olarak araştırmalı, varsa 4/b sigortalılığına ait evraklar celp edilmeli, tanıkların davacının düğün salonu bölümünü işlettiğine yönelik beyanda bulunmaları nedeniyle düğün salonunun kim tarafından işletildiği,

otel dışında ayrı bir işletmesinin bulunup bulunmadığı belirlenmeli, buna yönelik olarak tanıklar yeniden dinlenmeli, işyerinin düğün salonu olması nedeniyle Emniyetten düğün salonunun açık olduğu günler sorulmalı, davalı düğün salonuna ait varsa yoklama evrakları getirtilmeli, düğün salonunda çalışan müzisyen-fotoğrafçı-garson gibi çalışanlar tespit edilerek beyanlarını ayrıntılı bir şekilde alıp, davacının iddia ettiği çalışmanın part-time olma ihtimalini değerlendirip, komşu iş yeri tanıkları re’sen tespit edilerek dava konusu dönemde davacının çalışması ile ilgili bilgileri alınmalı,

tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde çelişki giderilmeli, bu şekilde davacı açısından hizmet akdinin unsurlarının bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa çalışmanın varlığı, çalışmanın niteliği (tam zamanlı- kısmi zamanlı) ve süresi tereddütsüz bir şekilde tespit edilmeli, toplanan deliller değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda mahkemece bu maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,