Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12607 K.2024/12906

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. KSG Mak. İmalat San ve Tic. A.Ş'nin Mersin ili Tarsus ilçesi ... Mah. ... Bulv.

No 189 adresinde motorlu kara taşıtları için karoser kabin, kupa dorse ve damper imalatı faaliyetinde bulunduğu, iş yerinin avlu olarak tabir edilen iki vinç arasındaki bölgede iş yeri çalışanı ... isimli şahsın sürücülüğünü yaptığı forklift in ön kısmında bulunan çatal aracılığı ile iterek hareket ettirilen römorkun sağ ön tekerinin fabrikada stajyer öğrenci olrak çalışan müvekkilleri murisi ... isimli şahsın üzerinden geçerek ezilmesine sebep olunarak vahim iş kazası meydana geldiğini, ve müvekkilleri murisi ...'nin iş bu vahim iş kazası sonucu yaşamını yitirdiğini,

ayrıca müvekkilleri davacı vekil edenler murisleri olan ...'nin kardeşleri ..., ..., ..., ...'de ... işçi ...'nin desteğinden de yoksun kaldıklarının ve bu destekten yoksun kalma tazminatının da tüm davacılara ödenmesi gerektiğini, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak şimdilik faizi ile birlikte davacı müvekkilleri lehine 1.000,00 TL maddi tazminata 500.000,00 TL manevi tazminata fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 501.000,00 TL tazminatın olay tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya dayanak Tarsus CBS 2019/14372 soruşturma dosyasına konu ölümlü iş kazasının oluşumunda müvekkili ...'in herhangi bir kısırı bulunmadığın, şayet ölümlü iş kazasında bir kusur var ise bu kusurun KSG Makine San. ve Tic. A.Ş. yönetim kurulu başkanı ... Yönetim Kurulu Üyesi ... ve Genel Müdür ...'nin olup 6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanun'u ve ilgili mevzuatta belirtilen gözetleme, kontrol, riskli durumlara karşı önlem alma ve çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama görevlerini tam olarak yerine getirmemeleri nedeniyle birinci derecede asli kusurlu olduklarını, yine ölümlü iş kazasında ...'nin de kusuru bulunduğunu bütün bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

KSG Mak. İml. San ve Tic. A.Ş ve diğerleri vekili cevap dilekçesinde özetle, müteveffanın olayın gerçekleştiği tarihte lise öğrencisi olup müvekkil şirket KSG Mak. İml. San. Tic.

A.Ş.'de staj yamakta olduğunu, davalı müvekkiller ... ile ... şirket hissedarları ... ise genel müdür olduğunu, davanın direkt olark şirket açılması gerekirken müvekkil şirketin hissedarlarına ve genel müdürüne husumet yöneltilmesinin isabetsiz olduğunu, müvekkillerden ... ile ... şirket hissedarları, ... ise genel müdür olduğunu, müvekkiller yıllardır bu şerkite yönetmekte yüzlerce işçiye iş imkanı tanımakta olduklarını bu sektörde Türkiye'nin ileri gelen firma ve isimlerden olan müvekkiller şirkete çalışanlara tüm imkanları sağladıklarını gerekli tüm tedbir ve önlemleri aldıklarını,

şirketin saha içinde ve dışında çalışanlara gerek sağlık gerekse iş güvenliği sağlandığını, olay anında ... ...'nin dikkatsiz ve dalgın davaranışları tespit edildiğini, onun bu davranışları olmasaydı söz konusu kazanın gerçekleşme ihtimalinin bulunmaması sebebiyle söz konusu durumda zarar görenin kusurunun ağırlığı iş veren açısından sorumluluğu illiyet bağını kesmesi sebebiyle kaldıkmakta olduğunu bütün bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle, olayda forklift makinesinin operatör ... tarafından kullanılmakta olduğunu, ekte yer alan belgelerde de görüleceği üzere operatörlük ve araç kullanma açısından tüm yetkinlik ve belgelere sahip olduğunu, bu açıdan söz konusu dava dilekçesinde yer alan gerekli belgelerin sahip olduğunu, davacının iddialarının asılsız olduğunu,

iş yeri üzerine düşen tüm görevleri eksiksiz olarak yerine getirmişken sözleşmeye aykırılıktan veya kusurundan bahsedilemeyeceğini bunun yanında müvekkillerde üzerine düşen görevleri eksiksiz olarak yerine getirmiş olmakla ... ile aynı ortamda çalıştıkları için davaya dahil olduklarını, oysaki illiyet bağının anlamının olmadığını, onun bu davranışları olmasaydı söz konusu kazanın gerçekleşme ihtimalinin bulunmaması sebebiyle söz konusu durumda zarar görenin kusurunun ağırlğı iş veren açısından illiyet bağını kesmesi sebebiyle kaldırmakta olduğunu bütün bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili dava dışı Doğuş Osbg iş sağlığı ve Güvenlik Eğitim Hizmetleri Özel Sağlık Hizm (Doğuş Osgb) firmasında İSG uzmanı görevinde iş vereni firma tarafından görevlendirildiği şirketlerde çalışan sigortalı bir personel hizmet verdiği firmalardan olduğunu, müvekkili KSG makine firmasında tam zamanlı İSG uzmnı olarak da bulunmakta olup iş vereni ve diğer davalı firma arasında yapılan anlaşma gereği ayda belirli günlerde hizmet vermekte dolayısıyla vaktinin belirli bir kısmını bu işyerine hasretmekte olduğunu,

iş güvenliği uzmanı olan müvekkilinin iş yerinde sürekli bulunmaması ve her işçiyi çalışma esnasında denetleme görevi olmadığından dolayı olayın meydana gelmesinde herhangi bir kast ve kusuru olmadığının sabit olduğunu, iş kazasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını uygun illiyet bağının bulunmadığını, maddi tazminat talebine itirazda bulunduklarını bütün bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle;"...Mahkememizce dosya kusur bilirkişilerine tevdi edilmiş bilirkişilerce sunulan 17.10.2021 ve 24.12.2021 tarihli raporlarda davalı işveren KSG..A.Ş.'nin %90 kusurlu bulunduğu, ... ...'nin %10 kusurlu bulunduğu görülmüştür. Kusur raporları arasında çelişki bulunmaması nedeni ile iş bu raporlar hükme esas alınarak dosya hesap bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Hesap bilirkişisince sunulan rapor doğrultusunda maddi tazminat taleplerine ilişkin hüküm kurulmuştur. Davacı baba ... için TBK. 50/2 ve 51/1. maddeleri uyarınca takdiren maddi tazminata hükmedilmiş olup, hesap raporu, değer artırım ve davacı talepleriyle bağlı kalınarak karar verilmiştir.

Davacıların manevi tazminat talepleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir.Davacı hak sahiplerinin kaza nedeni ile yaşadığı üzüntü ve elem, içinde bulundukları ekonomik koşullar, sosyal ve ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği..." gerekçesiyle;

"A-Maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine: 1-Davacı ... için 146.946,74 TL destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı ... için BK. 50/2 ve 51/1. maddeleri uyarınca 40.000,00 TL maddi tazminat alacağının, taleple bağlı kalınarak 200,00 TL. sinin olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin hakkının saklı kalmasına, 3-Davacılar ..., ..., ... ve ...'nin maddi tazminat alacağı taleplerinin reddine,

4- Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... , ... yönünden açılan maddi tazminat alacağı talepli davanın reddine,

B- Manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine: 1-Davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Davacı ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Davacı ... için 25.000,00.-TL. manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Davacı ... için 25.000,00 TL. manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı KSG Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7- Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... , ... yönünden açılan manevi tazminat alacağı talepli davanın reddine," şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı KSG Makina İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, müvekkil şirket KSG Makina İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. çalışanı olan ... tarafından kullanılan forkliftin yine aynı iş yerinde staj yapmakta olan ...'ye kaçınılması neredeyse imkansız şekilde çarpması sonucu stajyer ... her türlü müdahaleye rağmen ne yazık ki hayatını kaybettiğini, bunun üzerine yerel mahkemede açılan tazminat davasında davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup kısmen kabul kararının yerinde olmadığını,

söz konusu olayda iş yerine ait forklift iş makinesinin iş yerinin bir rutini olan ve herkes tarafından bilinen bir görevini yerine getirdiği anda alınan tüm önlemlere rağmen söz konusu olayın gerçekleştiğini, olayda forklift makinesinin operatör ... tarafından kullanılmakta olup, ekte yer alan belgelerde de görüleceği üzere operatörlük ve araç kullanma açısından tüm yetkinlik ve belgelere sahip olduğunu, bu açıdan söz konusu dava dilekçesinde yer alan gerekli belgelerin sahip olunmaması iddiasının yersiz olduğunu, müvekkil şirketin, makine imalatında ün yapmış ve hala gelişmekte olan bir şirket olduğunu,

bugüne kadar binlerce işçiye istihdam sağlamış ve hiçbir olaya adının karışmadığını, bunun sebebinin ise şirketin çalışanlar için gerekli önlem ve tedbirleri aldığını, saha içinde ve dışında çalışanlara gerek sağlık gerekse güvenlikleri için her türlü imkan ve tedbirleri aldığını, söz konusu olayımızda işveren iş niteliği itibariyle özel durumu olmaması nedeniyle iddia edilen olan bakımında sadece kusurları oranında sorumlu olduğunu, bu nedenlerle, öncelikle tehir-i icra taleplerinin kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar Mahkeme kararının uygulanmasının geriye bırakılmasına,

Tarsus İş Mahkemesinin 20.10.2022 tarih, 2020/112 E., 2022/504 K. sayılı kısmen kabul ilamının istinafen kaldırılmasına karar verilmesi ile haksız davanın esastan reddine karar verilmesi, şayet başkanlığınız aksi kanaatte ise Mahkeme kararının bozularak yerel mahkemeye iadesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletimesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili. Sayın İlk Derece Mahkemesinin iş bu kısmen ret kararı usul ve yasaya aykırı hususlar içermekte olup istinaf taleplerinin kabulü ile davalarının tamamı yönünden kabul edilmesi gerektiği kanaatinde olduklarını, KSG Makine İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Mersin ili Tarsus ilçesi Yenice Mahallesi ...

Gürsel Bulvarı No:189 adresinde motorlu kara taşıtları için karoser, kabin, kupa, dorse ve damper imalatı faaliyetinde bulunduğu işyerinin avlu olarak tabir edilen iki vinç arasındaki bölgede işyeri çalışanı ... T.C. Kimlik Numaralı ... isimli şahsın sürücülüğünü yaptığı Forkliftin ön kısmında bulunan çatal aracılığı ile iterek hareket ettirilen römorkun sağ ön tekerinin fabrikada Stajyer Öğrenci olarak çalışan müvekkillerinin murisi ... T.C.

Kimlik Numaralı ... isimli şahsın üzerinden geçerek ezilmesine sebep olunarak vahim iş kazası meydana geldiğini ve müvekkillerimizin murisi ... işbu vahim iş kazası sonucu yaşamını yitirdiğini, işbu dilekçeleri ekinde sundukları, Sağlık Bakanlığı 122 Ambulans kayıt formundan da açıkça görüleceği üzere;

olay yerine gelindiğinde yüzükoyun şekilde yerde yatan müvekkillerimizin murisi ... başına aldığı darbe sonucu olay yerinde vefat ettiğini, iş veren tarafından gerekli önlemler alınıp, risk ve tehlike değerlendirmesi yapılsa idi gerçekleşmiş olan bu kazanın engellenebileceğini, bu noktada iş verenin sorumluluğu ve kusurunun kaçınılmaz olduğunu, bu nedenlerle, davalının haksız istinaf başvurusunun reddi ile kısmen reddedilen alacakları doğrultusunda davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı KSG firma vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme A) Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilince dava dilekçesinde davacılar anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 150.000,00 TL , davacı kardeşler ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince davacılar anne ve baba için 75.000,00 TL, davacı kardeşler ..., ... ve ... için 25.000,00 TL, davacı kardeş ... için 10.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu , Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde,

kabulüne ve reddine karar verilen tazminat miktarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından taraf vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davalı vekilinin davacı anne ... ile davacı baba ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilince davacılar anne ... 146.946,74 TL, davacı baba ... için 200,00 TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince davacı anne için talep gibi davacı baba yönünden ise 40.000,00 TL maddi tazminata hak kazandığı ancak taleple bağlı kalınarak 200,00 TL üzerinden maddi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda anılan kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde, kabulüne ve tespitine karar verilen tazminat miktarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

C) Davacılar vekilinin davacılar baba ..., kardeşler ..., ..., ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Taraf vekillerinin davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Davalı vekilinin davacı anne ... ile davacı baba ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Davacılar vekilinin davacılar baba ..., kardeşler ..., ..., ... ve ... yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililerden alınmasına,