Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12674 K.2023/13469

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işveren nezdinde 15.06.2002-07.04.2006 tarihleri arasında çalışmasının gerçek ücret üzerinden tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili özetle; davacının 01.12.2004 tarihinde işe başladığını temizlik işlerini yaptığını ve 21.04.2006 tarihinde iş yerinden ayrılıp ibraname düzenlediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 14.12.2006 tarihli cevap layhası ile iş yerinin 19.01.2004 tarihi itibariyle 506 Kanun kapsamına alınıp, faaliyetine devam ettiğini, davacının muhtelif çalışmalarının mevcut olduğunu belirtip, tespite konu dönemde davacının hizmet akdi ile fiili çalışmasını yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.06.2010 tarihli ve 2008/279 Esas, 2010/270 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 19.04.2012 tarihli ve 2010/10694 Esas, 2012/6642 Karar sayılı bozma kararında; yapılacak iş; davalı işyerine ait varsa 2002, 2003 ve 2004 yılları dönem bordroları ile davacının imzalı ücret tediye bordrolarını dosyaya celbederek,

15.06.2002 tarihinden itibaren davacı ile aynı işyerinde çalışan varsa kayıtlı tanıkların yoksa zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine komşu olan diğer işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarına başvurularak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/8 inci maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilmiştir.

Mahkemenin 1. Bozma ilamına uyarak verdiği 02/07/2015 tarihli ve 2012/411Esas, 2015/453 Karar sayılı 2. kararıyla;

Açılan davanın 29.04.2015 tarihli bilirkişi raporunun 2.seçeneğinde belirtilen süre ve miktarlar doğrultusunda kabulüne, bu itibarla; davacının davalıya ait işyerinde SGK'ya bildirilen günleri ile bildirilmesi gereken kazançlarının; 15.06.2002 01.07.2002 arası 45 gün 1.350,00 TL, 01.07.2002 01.01.2003 arası 180 gün 1.350,00 TL, 01.01.2003 01.01.2004 arası 360 gün 1.600,00 TL, 01.01.2004 01.07.2004 arası 180 gün 1.800,00 TL, 01.07.2004 01.10.2004 arası 90 gün, 800,00 TL, 2004/11. ay 30 gün 1.800,00 TL, 2004/12. ay 1.800,00 TL, 01.01.2005 01.01.2006 arası 2.150,00 TL, 01.01.2006 07.04.2006 arası 2.400,00 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

B. 2. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 19.01.2016 tarih, 2015/18556 Esas, 2016/181 Karar sayılı bozma kararında; yapılacak iş; ihtilaflı dönemde davalı işyerinde tek bordrolu çalışan olan ...’yu hazır ederek, çalışırken verdiği 17.11.2009 tarihli ifadesi ile işten çıktıktan sonra 19.09.2013 tarihinde verdiği ifadesi arasındaki çelişkiyi gidermek, davalı işyerinin açık adresi tespit edilerek, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahiplerini titizlikle araştırıp tespit ederek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, ilgili oda ve davalı işyeri ile aynı işi yapan işyerlerini tespit ederek, bu yerlerden ihtilaflı dönemde davacı ile aynı işi yapan bir kişinin alacağı ücreti sormak, ondan sonra talebi de göz önünde tutarak ve tüm delilleri bir arada değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı şirkete ait 1082054.34.03 sicil numaralı işyerinde Kuruma bildirilenler dışında;

01.04.2003 - 30.04.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 669,02TL kazançla,

01.05.2003 - 31.05.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 669,92 TL kazançla,

01.06.2003 - 30.06.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 393,10TL kazançla,

01.07.2003 - 31.07.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 458,02TL kazançla,

01.08.2003 - 31.08.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 458,02TL kazançla,

01.09.2003 - 30.09.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 990,93 TL kazançla,

01.10.2003 - 31.10.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 458,02 TL kazançla,

01.11.2003 - 30.11.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 458,02TL kazançla,

01.12.2003 - 31.12.2003 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 669,92 TL kazançla,

01.01.2004 - 31.01.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 549,63TL kazançla,

01.02.2004 - 29.02.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 1.116,54TL kazançla,

01.03.2004 - 31.03.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 907,19 TL kazançla,

01.04.2004 - 30.04.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 549,63TL kazançla,

01.05.2004 - 31.05.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 697,84TL kazançla,

01.06.2004 - 30.06.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 697,84 TL kazançla,

01.07.2004 - 31.07.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 1.116,54 TL kazançla,

01.08.2004 - 31.08.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 837,40TL kazançla,

01.09.2004 - 30.09.2004 - tarihleri arasında 30 gün ve toplam 488,49TL kazançla,

01.10.2004 - 31.10.2004 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan toplam 714.26TL kazançla,

01.11.2004 - 30.11.2004 tarihleri arasında 30 gün ve toplam 1.186,32TL kazançla,

01.12.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan toplam 714,26TL kazançla,

01.01.2005-31.01.2005 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan toplam 1.318,70TL kazançla,

01.02.2005-28.02.2005 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan toplam 1.535,03 TL kazançla olmak üzere toplam 570 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacının asgari ücret üzerinde çalışmış olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili; hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu ve yazılı delille ispat gereektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının davalı işverene ait işyerinde 15.05.2002 tarihi ile 07.04.2006 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının gerçek ücret üzerinden tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanunun 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,