Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12693 K.2025/11515

Taraflar arasındaki prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü .... Sosyal Güvenlik Merkezinin 04.12.2020 tarihli 15172213 sayılı Aylık Prim ve Hizmet Belgesi düzenlenmesi davacının 5510 sayılı teşvik uygulamalarından 2020/08. ay itibariyle yararlandırılmamasına, 6661 (2020) yılı teşvik indiriminin durdurularak yararlanılan dönemlerin iptaline dair işlemlerine ve bu yöndeki itirazlarının reddine ilişkin 05.01.2021 tarihli ve 17441963 sayılı Komisyon kararına karşı itirazlarının sunulması ile bu Kurum işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının itiraz ettiği idari işlem dava açılmadan önce 31.01.2021 tarihli komisyon toplantısında ortadan kaldırıldığı ancak davanın 08.02.2021 tarihinde açıldığını, davanın konusuz kaldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; dava konusu edilen işlemlerin 31.01.2021 tarihli ve komisyon kararıyla ortadan kaldırıldığı anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerektiği, davalı Kurum tarafından davacı şirketçe yapılan itirazın reddine dair düzenlenen ilk komisyon kararı olan 05.01.2021 tarihli 12462768 sayılı komisyon kararının şirkete tebliğinden sonra davacı şirket tarafından eldeki davanın açıldığı,

davanın açılmasından sonra şirkete ilk komisyon kararının hükümsüzlüğünde de içeren ve davayı konusuz bırakan komisyon kararının tebliğ edildiği anlaşılmakla davanın açılmasına davalı Kurum sebebiyet verdiğinden ve davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınarak davacı taraf lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmetmek gerektiği gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Kurum işleminin dava açılmadan önce iptal edildiği anlaşıldığından, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı belirgin olduğu halde, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

ancak davacının Kurum işleminin iptali için Kuruma yaptığı itirazının reddine karar verildiğinden ve Kurumun itirazı yeniden inceleyerek verdiği Kurum işleminin iptalinden davacı haberdar olmadığından dolayı davasını açtığından, dava açılmasına Kurumun sebebiyet verdiği, bu nedenle Kurumun yargılama giderinden sorumlu tutulması gerektiği, yine, davalının cevap dilekçesinde (ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce) davayı kabul niteliğinde dava konusu idari para cezası ile Kurum işlemini iptal ettiğinden, bu durumda uyuşmazlığın, ön inceleme tutanağının imzalanmasından önce giderildiği anlaşıldığından,

maktu vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde maktu vekalet ücretinin tamamına hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İstanbul 21. İş Mahkemesinin 30.09.2021 tarihli, 2021/64 Esas - 2021/266 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, hukuki yarar yokluğundan HMK'nın 114/1-h maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının iptalini istediği işlemin dava açılmadan önce iptal edildiği, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve Kurumun hatalı işleminin söz konusu olmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptaline ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Özellikle; prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmama ve prim borcu tahakkukuna ilişkin Kurum işlemine yönelik olarak davacının 28.12.2020 tarihli itirazının, davalı Kurum komisyonunun 31.01.2021 tarihli kararı ile reddedildiği, bu ret kararının 08.02.2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve davacının bu işlemle ilgili olarak eldeki davayı açarak söz konusu işlemin iptalini talep ettiği görülmektedir.

Ancak 02.02.2021 tarihli ikinci bir komisyon kararıyla, davacının 28.12.2020 tarihli itirazı ve 31.01.2021 tarihli komisyon kararına atıf yapılarak, Kurum işlemlerinin tamamı re’sen iptal edilmiştir. Bu durumda, eldeki davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, ancak davanın açılmasına davalı Kurumun sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR