Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12763 K.2024/289

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 5434 sayılı kanunun kapsamında 15.03.1989-14.05.2001 tarihleri arasında uzman çavuş olarak görev yaptığını, 3 yıl 15 gün fiili hizmet zammı ile birlikte toplam 15 yıl 2 ay hizmet süresiyle istifa ettiğini, 21.09.2001 tarihinde isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, 05.06.2014 tarihinde hizmet birleşirmesi yaparak emekli olduğunu, ancak emekli aylığından 5510 sayılı Kanun'u geçici mad.

19 gereği 10 yıl doluncaya kadar her ay aylığından %10 oranında sağlık kesintisi primi kesildiğini, yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğu iddası ile Kuruma başvurduğunu, ancak sonuç alamadığını, zaten aylığının düşük olduğunu bu haksız uygulamayla mağduriyetinin daha da büyüdüğünü, 10 yıl doluncaya kadar her ay ayığından kesilen %10 sağlık kesintisinin iptal edilerek,

aylık hakediş tarihinden başlatılarak kesintilerin tamamının yasal faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiğini, SGK 4/B statüsünden aylık aldığı süreye ilişkin ilk aylık hakkediş tarihinden başlatılarak son aldığı aylığa kadar her ay aylığından kesilen sağlık kesintilerinin her ay işletilecek yasal faiziyle birlikte topluca ödenemisni, başkaca haklarının saklı tutulmasını teminen söz konusu kesintinin iptal edilerek kendi aylığından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte geri iadesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, Müvekkili Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu, neticeten davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; " Davanın kabulü ile Davacıdan sağlık sigorta priminın yersiz olarak kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacıdan 01.01.2005 tarihi ile 01.04.2011 tarihi arası dönemi ile 27.09.2012 tarihi ve 27.04.2016 tarihleri arasında yersiz sağlık primi olarak kesilen 6.874,17 TL ile işlemiş yasal faizi olan 1.908,38 TL'nin toplamı olan 8.782,55 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Mahkeme kararının hem usul hem de esas bakımından kanuna aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekili istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı Kurum işleminin iptali ile davacının yaşlılık aylığı aldığı süreye ilişkin ilk hak ediş tarihinden başlayıp son hak ediş aylığına kadar kesilen genel sağlık sigortası primlerinin toplamının davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

5510 sayılı Kanunun, aylık alanlardan kesilecek sağlık sigortası primine dair geçici 19 uncu maddesi ile (ek 17/4/2008-5754/73 md. Değişik;13/2/2011-6111/50 md.) 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre aylık almakta olanlarla 4'cü maddenin 1. fıkrasının (b) beni kapsamında çalışmaları nedeniyle geçici 2 nci mad. göre aylık bağlanacaklara aylık bağlamaya esas tüm hizmetleri süresince 10 yıl süreyle hastalık sigortası veya sağlık sigortası veya genel sağlık sigortası primi ödememiş olanlardan, hastalık sigortası, sağlık sigortası ve genel sağlık sigortası primi kesilmiş olan süreler düşülmek kaydıyla,

aylıklarının %10'u oranında ve 10 yılı tamamlayacak süreyle genel sağlık sigortası primi kesilir.

Ancak bu maddenin yürürlük tarihinden önce yapılan kesintiler iade edilmez, hükmü mevcut olup, davacının 15.03.1989-14.05.2001 tarihleri arasında 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununa tabi Jandarma Genel Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yaptığı, 5434 sayılı Kanuna tabi olduğu dönemde icmal bordrolarında sağlık veya hastalık harcamaları ile ilgili olarak herhangi bir prim kesinti bulunmadığı,

böylelikle sağlık sigortası primi ödenmediği anlaşılmakla, yukarıda anılan 5510 sayılı Kanun'unun geçici 19 uncu maddesi gereği sağlık primi kesilmene dair kurum işlemi yerinde olup, davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir ve bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,