Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1277 K.2023/6458

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen fark prim borcunun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkillerinin Kaşkar Süt Mamülleri San. Tic. Ltd. Şti. olarak Ardahan İli, Göle İlçesinde Kaşar Peyniri üretimi yapan bir şirket olduklarını, yılın Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında üretim yapdıklarını, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığın müfettişlerinden... tarafından tutulan rapora göre şirketlerinde yapılan üretime göre az miktarda işçi çalıştığı iddia edildiğini, bu iddiaya göre de şirketlerinin fahiş miktarlarda cezalar kesildiğini, kesilen bu cezaları kabul etmediklerini beyan ederek, itirazın kabulü ile şirketlerine haksız şekilde kesilen 27.381,95 TL'lik prim borcu cezalarının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 02.10.2014 tarihli ve 2012/428-2014/246 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 16.05.2017 tarihli ve 2015/4596 -2017/4154 sayılı ilamı ile; "...emsal işyerleri kapasite raporları celp edilmeli, bu işyerlerinin mevcut makine durumu, üretim miktarı ve işçi bildirimi ile davacı işyerinin mukayesesi yapılmalı (dosya kapsamında bu işyerlerinden ay bazında yapılan bildirimler dışında bilgi ve belge bulunmamaktadır), diğer taraftan yeniden alınacak bilirkişi raporu ile, davacı işyerindeki üretim faaliyetinin aşamalarına göre çalışması gereken personel sayısı, kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, işin niteliği ve yukarıda belirtilen emsal kriterleri çerçevesinde, ay bazında tespit edilip sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

3. Davacı vekili tarafından maddi hata nedeniyle kararın düzeltilmesi istemi üzerine, Dairemiz kararı ortadan kaldırılmış bir önceki bozma gerekleri tekrar edilerek karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...dosyasının 30.11.2021 tarihli 18 inci celsesine davacının ve vekilinin katılmadığı, davacının ve vekilinin mazeret bildirmediği, bu nedenle dosyanın ikinci kez işlemden kaldırıldığı görülmüş, ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken dosya işlemden kaldırılmıştır. Bu durumda, davanın ikinci kez takip edilmediği görülmekle, HMK 320/4 ve HMK 150/6 maddesi gereği 20.12.2022 tarihli 24 üncü celsede davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Sonuç itibariyle HMK 320/4 maddesinde ''Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.'' hükmü dikkate alınarak HMK 320/4 maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına,..." gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemenin hatasını fark ederek re'sen yenileme yaptığını dolayısıyla bu ilk işlemden kaldırma kararının dikkate alınmaması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 ve 320 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 30.01.2020 tarihli celsede, davacının duruşmaya gelmediği gibi herhangi bir mazeret de bildirmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı, 17.08.2020 tarihinde "Her ne kadar Mahkememiz iş bu dava dosyasının 30.01.2020 tarihli 9 uncu celsesinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ise de; davacı vekilinin mazeret dilekçesi göndermiş olduğu ancak mazeret dilekçesinde duruşma gününü 30.01.2019 tarihli olarak yazdığı, Mahkememiz duruşma gününün ise 30.01.2020 tarihi olduğu,

mazeret dilekçesinde davacı vekilinin duruşma gününü yanlış yazdığından bahisle mazeretin değerlendirilemediği ve bu nedenle de 30.01.2020 tarihli celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ancak Mahkememizce bu durumunun iyiniyet çerçevesinde değerlendirildiğinde mazeret tarihinin 30.01.2020 tarihine ait olduğu Mahkememizce sonradan yapılan inceleme neticesinde anlaşıldığından tekrar tensip tutanağı düzenlenmesine karar verilmiştir" gerekçesiyle yenileme tensip tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

2.İlk Derece Mahkemesi karar gerekçesinde ise, "...söz konusu celse öncesinde davacı tarafça mazeret dilekçesi sunulmuş ise de dilekçenin incelenmesinde, davacı tarafın duruşma tarihini 30.01.2019 olarak belirttiği ve duruşmaya ...'da olması sebebiyle duruşmaya giremeyeceğini beyan ettiği görülmüştür.

Hemen eklemek gerekirse, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.11.2010 tarih 2010/9-491 Esas 2010/593 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi "O halde, mazereti bulunduğunu bildiren tarafın, bunu belgelendirmesi gerektiği gibi yargılamada devamlılığı sağlamak üzere duruşma gününün bildirilmesi için gerekli giderleri de yatırması gereklidir." Dolayısıyla davacı tarafın mazeret dilekçesinde gerek duruşma tarihini yanlış bildirmiş olması gerek mazeretini belgelendirmemiş olması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir." hususlarını belirtmiş ve sonrasında davacı vekilinin 30.11.2021 tarihli duruşmaya da katılmadığı

gerekçesiyle açılmamış sayılma kararı vermiştir.

3.Yukarıda belirtildiği üzere, davacı vekilinin 30.01.2020 tarihli duruşmaya mazeret sunduğu ve bu hususun İlk Derece Mahkemesince 17.08.2020 tarihinde değerlendirilerek verilen işlemden kaldırma kararı kaldırılarak yenileme tensip tutanağının düzenlendiği, dolayısıyla işlemden kaldırma kararının sehven yapıldığı belirgindir.

4.O halde davanın ikinci kez takip edilmediğinden söz edilemeyeceğinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,