Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12810 K.2023/12985

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 07.05.2015-21.05.2015 dönemindeki hizmetlerinin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili Kurumun davada fer'i müdahilliğine karar verilmesi gerektiğini, Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından ilgili işyerinde 17.09.2015 tarihinde yapılan denetim neticesinde tanzim olunan 15.02.2016 tarihli raporda sigortalılık bildirimlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ile ilgili gerek sigortalıların ifadeleri, gerekse ...'in alınan ifadesi yapılan çevre soruşturması ve Seben Kaymakamlığı İlçe Emniyet Amirliğinden gelen yazı sonucunda ...'in yanında işyerinin faaliyete geçtiği tarihten itibaren çalışan olmadığının tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.10.2017 tarihli ve 2016/258 Esas, 2017/487 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.02.2016 tarih ve 2016/M.K./18 sayılı denetmen raporuna istinaden gerçekleştirilen Kurum işleminin iptali ile davacının 1036930 işyeri sicil nolu ... unvanlı işyerinde 05.08.2012-31.01.2013 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.06.2018 tarihli ve 2018/359 Esas, 2018/1120 Karar sayılı kararıyla; Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, ... İş Mahkemesinin 2016/257 E., 2017/486 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.06.2020 tarihli, 2020/1505 E. 2020/3971 K. sayılı kararında; ceza dosyasında yapılan yargılamada; beyanları alınan çalışanların davacının çalışmasını doğruladıkları, ayrıca SGK denetmenlerine verilen ifadelerde anılan işyerinin adresi, etrafında bulunan işyerleri ve binalar ile işyerinin iç mekan özelliklerine dair mevcut durumu anlatır geçerli bilgiler verildiği, ücret ödemelerinin elden alındığı ve bordrolardaki imzaların ise kendilerine ait olduğuna dair beyanlar gözetilerek çalışmaların fiili olduğu kanaati ile üzerlerine atılı suçların yasal unsurları oluşmadığından beraatlerine karar verildiği,

böylece davacının fiilen çalıştığı ceza davasında maddi olgu olarak kesinleştiğinden ve iptale konu döneme ilişkin primlerin de ödendiği gözetilerek davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya UyulmayarakVerilen Direnme Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli, 2020/905 E. 2020/1432 K. kararı ile Yargıtay bozma ilamına karşı direnilmesine, davanın reddine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 25.02.2021 tarihli, 2021/1155 E. 2021/2280 K. sayılı ilamında; direnme kararı Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2022 tarihli, 2021/10-293 Esas, 2022/1359 Karar sayılı ilamında; ceza davasında davacının dava dışı ...’e ait işyerinde fiilen çalıştığına dair maddi olgunun tespit edilmesi, davacının iddiasını doğrulayan tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde davacının dava dışı ...’e ait işyerinde 07.05.2015-21.05.2015 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığı, Kuruma yapılan bildirimlerin fiili ve gerçek çalışmaya dayandığı sonucuna ulaşıldığı belirtilerek direnme kararı bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne, davacının, dava dışı ...'e ait 1036930 işyeri sicil nolu işyerinde, 07.05.2015-21.05.2015 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının, bu çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine, davacının bu hizmetlerini iptal eden ... SGM'nin dava konusu işleminin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli araştırma yapılmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının hizmetinin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,