Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12828 K.2023/13014

Taraflar arasındaki bir günlük çalışmanın tespiti, Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.03.1988 ve 01.11.1988 tarihinde bir gün çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı 01.03.1988 ve 01.11.1988 yıllarında işçi olarak çalışarak 1 günlük sigortalı olduğunun tespitini talep etmiş ise de dava dışı ...'ın sigorta tescil kaydının olmadığı, Akçaabat Vergi Dairesi cevabı yazısına göre, dava dışı ...'ın 04.01.1996 yılında vergi kaydının başladığı, dava dışı ...'a ait niza konusu dönemde, dönem bordrolarının olmadığından bordro tanıkları dinlenemediği,

komşu işyeri tanığı ..., davacının 1987, 1988, 1989 yıllarında dava dışı ...'a ait işyerinde çalıştığını belirtmiş ise de tanığın vergi kaydının 01.01.2001 yılında başladığı anlaşıldığından, kolluk tarafından yapılan araştırmada bu şahsın tanınmadığının belirtilmesi nedeniyle beyanlarına itibar edilmediği,

diğer komşu tanığı ... da 1988 yılının 4 üncü ayında dükkan açtığını, 1987 yılında dükkan bakmak için davacının çalıştığı yere gittiğini, davacının dava dışı işyerinde çalıştığını, davacının kalfa olarak çalıştığını belirtmiş ise de tanığın davacının talep tarihinden sonra 01.01.1999 yılında vergi faaliyetine başladığı vergi kayıtlarından anlaşıldığı, 30.01.2023 tarihli tutanakta da tanığın 2005-2015 yılları arasında Kofuoğlu işhanında çalıştığı belirtildiğinden, beyanlarına bu tarih için itibar edilmediği,

diğer tanık ...'un ise komşu dükkanı olmamakla babasının yanına gidip gelmesi nedeniyle hem de davacının arkadaşı olması nedeniyle davacının niza konusu dönemde orada çalıştığına şahit olduğunu belirtmiş ise de davacının arkadaşı olması ve komşu işyeri tanığı olmaması nedeniyle beyanlarına itibar edilmediği, diğer komşu işyeri tanıkları ise davacıyı tanımadıklarını bildirmiş olduklarından, istinaf ilamı sonrası yeni komşu işyeri tanığı tespit edilememiş olmakla, çıraklık sözleşmesinde davacının, 28.10.1988-17.11.1988 tarihleri arasında çırak olduğu anlaşıldığından,

davacının niza konusu dönemde meslek öğrenmek için değil, para kazanmak için dava dışı işyerinde işçi sıfatı ile bulunduğu, davacının işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katıldığı çalışmasının fiili olduğu dosya kapsamından anlaşılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; çıraklık okuluna yazdırılmasına rağmen haftanın bir günü çıraklık okuluna gittiğini, diğer günler sürekli işyerinde çalıştığını ve çalışmalarının karşılığı ücretini aldığını, her ne kadar çırak olduğu gerekçesi ile işe giriş bildirgesindeki 10.03.1988 ve 01.11.1988 tarihindeki günler SSK hizmet cetveline işlenmemiş ise de para kazanmak için işyerine gittiğinden çırak olarak kabul edilmemesi gerektiğini, tanıklardan bir çoğunun, davacının bir yıl kadar işverenin yanında çalıştığını ve sürekli işyerinde olduğunu belirttiklerini,

işverenin 1988 yılında çıraklık mukavelesi yaptığı bir işyeri olduğunun dosyaya gelen belgelerden anlaşıldığını, bu durumun değerlendirilerek 1988 yılında bir işverenin vergi dairesine bilgi vermeden dükkan açıp faaliyette bulunabildiğini, aynı şekilde komşu esnaflarında vergi dairesine bilgi vermeden küçük esnaf olarak dükkan açıp faaliyette bulunabildiğinin de değerlendirilmediğini, ortada işveren ile işçinin ve velisi arasında imzalanan 28.10.1988 tarihli çıraklık sözleşmesinin olduğunu,

bu sözleşmeye göre işveren işçiyi çıraklık okuluna kayıt ettirdiğini ve çıraklık okulunun 01.11.1988 tarihli işe giriş bildirgesini Kuruma verdiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dışı ...’a ait, Kafoğlu İşhanı, Grundig Servisi, Akçaabat-... adresinde bulunan radyo-tv tamiri işyerinde 01.03.1988 ve 01.11.1988 tarihlerindeki birer günlük çalışmalarının tespitini talep ettiği, belirtilen tarihlerde işyerinde bordrolu çalışan bulunmadığı,

kollukça tespit edilen komşu işyeri tanıklarının davacının çalışmasını doğrulamadıkları, komşu işyeri tanığı olan ...'ın davacıyı ve ...'ı tanığını, ...'ın çırağı olmadığını, davacının bu işyerinde çalışmadığını beyan ettiği, davacının çalışmasını kısmen doğrulayan davacı tarafından isimleri bildirilen tanıkların komşu işyeri tanığı olmadıkları, bu hususta kolluk, vergi dairesi aracılığıyla yapılan araştırmaların olumsuz sonuçlandığı, bu halde davacının çalışmasının veya üretime katılmak suretiyle çalıştığının ispat edilemediği,

Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde hata olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, okula haftada bir gün gittiği, diğer günler işyerinde çalıştığı, işe giriş bildirgesi ve çıraklık sözleşmesi olduğu, vergi dairesinin ve Kurumun esnafın vergi kaydı olup olmadığını denetlemediği, tanık bulunmasa bile sicil numarası bildirgenin verildiği yıla ait olduğundan kabul edilmesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.03.1988 ve 01.11.1988 tarihlerinde birer gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ve 108 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR