Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13038 K.2024/22

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının maaşının artışlarla 2006 Haziran ayında 2.575 TL net olduğunu, 2009 Eylül ayına kadar artış yapılmadığını, ancak işverence asgari ücretten prim bildirildiğini belirterek prime esas ücretinin tespitine eksik primlerinin işveren tarafından tamamlatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, davacının fabrika müdürü olarak çalışmadığını, davacının ücret bordroları ile primlerinin gerçek miktar üzerinden düzenlendiğini, elden ödeme yapılmadığını, bu şekilde fabrika müdürü olduğunu iddia eden kişinin 5 yıl eksik primle çalışmasının mümkün olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2017 tarihli ve 2012/1114 E. 2017/356 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının davalı iş yerinden Kuruma bildirilen 01.05.2004-20.03.2008 tarihleri arası çalışmalarının, günlük prime esas asgari kazancın 3,5 katı ile gerçekleştiğinin tespitine, davacının davalı iş yerinden Kuruma bildirilen 16.07.2008-01.09.2009 tarihleri arası sosyal güvenlik destek prime tabi geçen çalışmalarının, günlük prime esas asgari kazancın 3,5 katı ile gerçekleştiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2018 tarihli ve 2018/151 Esas, 2018/800 Karar sayılı kararıyla; iş yerinden yapılan bildirimlerin asgari ücretin üzerinde ve dosyaya ibraz edilen el yazılı, miktar içeren imzasız ve tarihsiz belgelerin mevcut olması, sözü edilen belgelerin davalının yetkili temsilcisinden sadır olmadığına ilişkin bir iddiada bulunulmaması, bu nedenlerle belgelerin HMK'nın 202 nci maddesi kapsamında yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup, tanık dinlenebileceği, tanık beyanlarıyla da prime esas kazancın asgari ücretin çok üzerinde olduğunun ispatlanması nedenleriyle davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı ...nın 353/1-b.l maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.02.2020 tarihli ve 2018/3675 E. 2020/1790 K. sayılı ilamında; davacı ...’nın mirasçılarının davaya katılımı sağlanıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 26.11.2020 tarihli ve 2020/141 E. 2020/243 K. sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamı itibari ile davacının 01.05.2004-20.03.2008 tarihleri arasında diğer işçilerden üst pozisyonda çalıştığı, günlük prime esas kazancının asgari kazancın 3,5 katı ile gerçekleştiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne, davacıların murisi ...'nın davalı iş yerinden Kuruma bildirilen 01.05.2004-20.03.2008 tarihleri arası çalışmalarının günlük prime esas asgari kazancın 3,5 katı ile gerçekleştiğinin tespitine,

davacıların murisi ...'nın davalı iş yerinden Kuruma bildirilen 16.07.2008-01.09.2009 tarihleri arası sosyal güvenlik destek primine tabi geçen çalışmalarının günlük prime esas asgari kazancın 3,5 katı ile gerçekleştiğinin tespitine karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 05.07.2021 tarihli, 2021/1887 E. 2021/9604 K. sayılı ilamında; ücretlerin yatırıldığı banka kayıtlarının celp edilmesi, toplanan deliller değerlendirilerek ve ücretin ispatı konusunda yazılı delil arandığı şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da belgeler bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği hususları göz önüne alınarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 22.03.2022 tarihli ve 2021/260 E. 2022/98 K. sayılı kararıyla; davacı üzerinde kendi adı ile 2.575 TL, 2.561 TL, 2.560 TL miktarlarının yazdığı belgeleri sunmuş ise de bu belgelerde işverenin kaşe ve imzasının bulunmadığı, bu nedenle yazılı belge ve yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge niteliğinde olmadığı, Garanti Bankası tarafından bildirilen hesap ekstresinin de davacının iddialarını doğrulamadığı anlaşılmakla davacı iddiasını usulüne uygun deliller ile ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 06.06.2022 tarihli ve 2022/6367 E. 2022/8568 K. sayılı ilamında; ...'ya ait Garanti Bankası .... Şubesinde bulunan hesap ekstresinin sunulduğu, hesap ekstresinde 2007/11 ve 2008/5. aylarda işlem yapıldığı, söz konusu ekstrede yer alan ödemelerin ve işlemlerin niteliği ve kimin tarafından yapıldığının araştırılıp belirlenmesi, davalı işverene ilişkin fark ücret ödemesi olduğu sonucuna varıldığı taktirde bu tutarlar bakımından değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Garanti Bankası tarafından bildirilen hesap ekstrelerinden davacının hesabına 19.11.2007 tarihinde 5.500 TL, 21.05.2008 tarihinde 4.384 TL girdiği, ancak bu gönderilerin de davalı işveren tarafından yapıldığı tespit edilemediği gibi davacı da bu yöndeki iddialarını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanunu'nun 80 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,