Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13051 K.2024/253

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davalılardan ..., ... Sigorta A.Ş. ve ... hakkında açılan davanın reddine, davalılardan ... ile ... Servis Taşıma Nakliyat Mahrukatçılık Tic. San. Ltd.Şti yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davacı Kurum vekili, davalılardan ... vekili ve ... Servis Taşıma Nakliyat Mahrukatçılık Tic.San.Ltd.Şti vekilleri tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın ... yönünden reddine diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, 08.06.2006 tarihli trafik iş kazasında, dava dışı işveren ..... Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti işyeri işçilerini taşıyan servis aracının hemzemin geçitte trenle çarpışması sonucu, araç içinde bulunan birden fazla sigortalı işçinin yaralandığını, bir sigortalının vefat ettiğini, iş kazası nedeniyle katlanılan Kurum zararından, yaralı sigortalılar için tedavi masrafı ve geçici iş göremezlik ödeneği ile vefat eden sigortalının hak sahibine bağlanan iş kazası ölüm gelirinin ilk peşin sermaye değerinden şimdilik 15.467,43 TL'nin kusurlu davalılardan müştereken ve müteselsilen, sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkilinin kazanın meydana geldiği hemzemin geçitte tedbir alma yükümlülüğünün bulunmadığını ve sorumluluklarının olmadığını, bu hususta Yargıtay, Danıştay ve İdare Mahkemesinin kararlarının olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ve ... Servis Taşıma Nakliyat Mahrukatçılık Tic. San. Ltd.Şti vekili, olaya karışan .... plaka sayılı aracın ...'e ait olmadığını, şirket adına kayıtlı olduğunu, aracın sigortalı olduğunu, ... için husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini, ...'in taşıma işini sözleşme ile üstlendiğini, olay günü aracının arızalanması üzerine şirketin aracı ile taşıma işinin gerçekleştirildiğini, olayda kusurlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, olay yerinin hemzemin geçit olduğunu, koruyucu ve önleyici tüm tedbirlerin ... tarafından alınması gerektiğini, aralarında bulunan protokol gereği TCDD Genel Müdürlüğünün gerekirse aksayan ya da eksik olan bir mekanizma olduğunun tespiti halinde kendisi yaptırarak Belediyeye fatura edebileceğini, hemzemin geçitte sürekli demiryolları çalışanı görev yaptığından aksaklık ya da eksiklikleri daha iyi denetleyebileceğini, müvekkili Belediyenin olayda kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.04.2014 tarihli ve E.2009/105, K.2014/107 sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, 6.889,00 TL.ilk peşin sermaye değerli gelirin gelir onay tarihi olan 18.03.2008 tarihinden itibaren, 6.704,35 TL.geçici iş göremezlik ödeneğinin ayrı ayrı ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ile ... Servis Sanayi Nakliyat Taşıma ve Mahrukat Sanayi Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalılardan TCDD, ... Sigorta A.Ş. Ve ... hakkında açılan davanın reddine, davacı Kurumun tedavi giderlerine ilişkin açtığı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, davanın yasal dayanağı olan mülga 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi kapsamında 3. kişilerin ancak kusurlu olmaları halinde Kurumun rücu alacağından sorumlu olacağının gözetilmesi ve bu kapsamda ...

Servis Taşıma Nakliyat Mahrukatçılık Tic.San.Ltd.Şti'nin, kazaya karışan ve kusurlu sürücünün kullandığı aracın işleteni sıfatıyla kusursuz sorumluluğuna gidilemeyeceği, sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak poliçe limiti kadar olabileceği belirtilerek, inceleme konusu davada öncelikle, olayın meydana geldiği hemzemin geçide ilişkin davalı ... ile davalı ... arasında karayolu ve demiryolu trafiğinin denetlenmesi için bir protokol olup olmadığının araştırılarak dosya içine celbi, ..., Belediye ile kazaya karışan ... plakalı aracın maliki....

Mahruhatçılık Ltd. Şti. ve çalışanların taşınması işini alan davalı ...'in kusur oran ve aidiyetlerinin tespiti için oluşa uygun konusunda uzman bilirkişi heyetinden kusur raporu alınması, davalı ...

Şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğu gözetilerek, ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa tarih ve miktarı dayanağı belgeleri ve özellikle ödemeye ilişkin dekontlar getirtilerek yöntemince araştırıldıktan sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 14.02.2019 tarihli ve E.2016/318, K.2019/67 sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, 6.889 ,00 TL' nin peşin sermaye değerli gelirin gelir onay tarihi olan 18.03.2008 tarihinden itibaren, 8.578,43 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin ayrı ayrı ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... , ..... Servis San. Nak. Taşıma ve Mahrukat San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma verilmesine (... sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde sorumlu olmak kaydıyla ), davalılardan TCDD hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, davanın kabulü gerektiğini, kararın hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu trafik iş kazasında, olayın meydana geldiği hemzemin geçitte sürekli TCDD çalışanlarının görev yaptığını, kaza riski taşıyan bir hususun olup olmadığının demiryolu çalışanları ve Kurumları tarafından tespit edilebileceğini, gerekirse tedbir alabileceklerini, olayda TCDD Genel Müdürlüğünün kusurunun bulunduğunu, müvekkili Belediyenin kusurunun bulunmadığını belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, rücuan tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 HUMK’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi, 2918 sayılı Kanun'un 98 inci, 108 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalı ... vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. İnceleme konusu davada, 08.06.2006 tarihinde dava dışı..... Gıda Konservecilik San. Ltd. Şti. işçilerinin .....plakalı davalı ... Mahruhatçılık Ltd Şti.ye ait servis aracı ile taşınırken hemzemin geçitten geçerken gelen trenin fark edilmemesi sebebiyle oluşan trafik iş kazasında araç sürücüsü ... ve sigortalı ...'ın vefat ettiği, aynı kazada araç içerisinde bulunan sigortalı ..., ...,...,...,'ün yararlandığı, alınan bilirkişi kurulu raporunda vefat eden sürücü ...'nin %65, davalı ... Başkalığının %15, davalı ... %10, ..... Servis San. Nak. Taşıma ve Mahrukat San. Tic. Ltd. Şti. %10, davalı ... Müdürlüğünün kusursuz olduğunun belirtildiği, Mahkemece, bu kusur raporu doğrultusunda karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Dosya içerisinde bulunan belgelere göre, trafik kazasından sonra kazanın olduğu korumasız hemzemin geçide, Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından elektrikli otomatik koruma sistemlerinin tesis edilerek gerekli düzenlemelerin yapıldığı ve faturaların Akhisar Belediye Başkanlığına gönderildiği, 22.03.1999 tarihli ... ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü arasındaki protokolde, hemzemin geçitte tesislerin arızalarının giderilmesi, bakım ve kontrolü Belediyeye ait denilse de TCDD'nin de bu tesislerde gerekirse bir düzenleme yaparak Belediyeye fatura etmesi mümkün olduğundan, meydana gelen kazada TCDD'nin de bir miktar sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece dosyanın bu kapsamda eğerlendirilerek, tarafların kusur oran ve aidiyetleri açısından konusunda uzman bilirkişi heyetinden yeni bir kusur raporu alınarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,