Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13176 K.2024/28

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı MKE’ye ait Pirinç Fabrikasında 1987 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, halen çalışmaya devam ettiğini, çalışmalarının üretime yönelik olmasına rağmen davalı Kurumca yasal olmayan gerekçelerle daha az prim ödemek ve müvekkilini TİS hükümlerinden yararlandırmamak amacıyla çırak olarak gösterildiğini, müvekkilinin davalı MKE nezdinde çırak olarak davalı ...’ya bildirilen çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalı olarak tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... vekili, davalı Kurumdaki çıraklık okulunun 3308 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle 1986 yılında kapandığını, davacının 3308 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinde aranan çırak olabilme koşullarını taşıdığından, dava dışı Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Çıraklık Eğitim Merkezi (MEGSB) tarafından çıraklık eğitimine kabul edilmek suretiyle Çıraklık Sözleşmesine bağlı olarak çalıştığını, gerekli eğitimleri aldıktan sonra çıraklık diplomasına hak kazandığını, primlerinin dava dışı MEGSB tarafından ödendiğini, bu dönemde 3308 saylı Kanun gereğince asgari ücretin %30’u kadar ücret aldığını ve yılda 30 gün yıllık izin kullandığını,

çıraklığın meslek ve sanat öğrenmeye yönelik bir eğitim türü olduğunu, buradaki asıl amacın üretim yapmaya değil, meslek öğrenmeye yönelik olduğunu, çırakların üretime dayalı bir çalışma içinde olsa bile bu çalışmanın nazari olarak öğrendiklerini uygulama amacı taşıdığını, uygulamalı çalışmanın çıraklık döneminin bir parçası olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının incelenmesinde, davacının davalı Kurum nezdinde 03.08.1987 tarihinde çırak olarak çalışmaya başladığını dönem bordrolarının çırak olarak düzenlendiğini, çıraklık süresi bittikten sonra uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmalarına devam ettiğini, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanun'un 3 üncü maddesinde kimlerin çırak sayıldığının, 11 inci maddesinde çırakların kısa vadeli sigorta kollarına tabi olduğu hakkında düzenlemeler bulunduğunu, çıraklar hakkında 4857 sayılı İş Kanun'un işçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler dışında kalan hükümlerin uygulanmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm dosya kapsamı ve tanık beyanları ve SGK kayıtları ile çıraklık belgeleri birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı işyerinde davacının çırak olarak hizmetinin bildirildiği 30.11.1989 ile 01.03/.990 arasında çalıştığının tesbiti ile davacının üretime yönelik çalıştığı anlaşıldığından davacı adına bildirilen 30.11.1989 ile 01.03.1990 arası çalışmalar tüm sigorta kollarına tabi çalışma olduğu,

ancak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 30.11.989 tarihi olacağı belirtilerek davanın kabulüne, davacının 7 sicil numaralı davalı MKE'nin 18 yaşını ikmal ettiği tarihten sonrası olan 30.11.1989 ile 01.03.1990 tarihleri arasındaki Kuruma çırak statüsünde kısa vadeli sigorta kollarına tabii olarak bildirilen hizmet süresini uzun vadeli sigorta kollarına tabii olacak şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili, eksik ve hatalı inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı MKE vekili, davacının çıraklık kapsamında çalıştığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 05.10.1987 tarihinde davacının velisi ile davalı arasında çıraklık sözleşmesi imzalanmışsa da aynı zamanda bordro tanığı olan davacı tanıklarının davacı ile birlikte davalı işyerinde 1987 yılı Ekim ayından itibaren üretime yönelik olarak çalıştıklarını beyan etmeleri karşısında davalı işyerinde geçen çalışmalarının üretime yönelik olduğu anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebepleri Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 30.11.1989-01.03.1990 tarihleri arasındaki çalışmasının uzun dönemli sigorta kapsamında geçirdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 79 ncu maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,