Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1319 K.2023/11011

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili ile fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının ... vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde, davacının 01.04.1993 tarihinden 01.05.1993 tarihine kadar geçen süre içinde davalı ... İl Sayım Komitesi Başkanlığı'nda sigortalı olarak çalıştığını belirtmiş, sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1993 olarak ve 30 gün süreyle çalıştığının tespiti ile sigorta hizmetlerinden faydalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı TÜİK vekili, davacının çalıştığını iddia ettiği 1993 yılında yürürlükte olan 506 sayılı Kanun gereği 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum personel kayıtlarında yapılan incelemede herhangi bir personel dosyasına rastlanılmadığı, kurumda çalışmadığı anlaşılan davacının genel sayımlar ve buna benzer büyük çalışmalar kapsamında sayım yapıldığı illerde oluşturulan İl Sayım Komiteleri tarafından geçici olarak işe alınmış olabileceği, bu sebepleplerle davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Kurum kayıtlarında davacının ... sicil numaralı işyerinden 01.04.1993 tarihine ait işe giriş bildirgesinin verildiğini, ancak çalışmanın varlığına ilişkin bildirimde bulunulmadığının görüldüğünü, salt işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının çalışmanın varlığına karine olmadığını, çalışmanın hiçbir kuşkuya mahal vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini, dava konusu taleplerin hak düşürücü süre kapsamında olduğunu belirterek davanın reddedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.04.1993 tarihinde 1 gün süre ile davalı kurum nezdinde asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜİK vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TÜİK vekili, Kurum personel kayıtlarında davacıya ait herhangi bir bilgi, belge, kayıt bulunmamasına rağmen Yerel Mahkemece tanık dinlenilmesi suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinin eksik incelemeye dayalı olduğunu, davacının çalıştığı iddia edilen dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun gereğince 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği,

sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ve 1 günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olan bu tür uyuşmazlıklarda işverenin taraf olarak yer almasının zorunlı olmadığından bahisle husumetin sadece SGK ya yöneltilmesi gerektiğini, bu sebeplerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, 506 sayılı Kanun gereğince 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, işe giriş bildirgesinin çalışma olgusunun varlığını saptamak için tek başına yeterli omadığını, eylemli ve gerçek çalışmanın varlığının kesin şekilde ispatlanmasının gerektiğini, yeteri kadar bordro tanığı dinlenmediğini, dinlenen tanıkların davalı işyeri ve Kurumla hizmet tespiti davaları olduğunu, eksik inceleme yapılarak yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddedilmesinii talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu; davacı adına ...

İl Sayım Komitesi Başkanlığı'na ait 1000801.45 sicil nolu işyeri tarafından 01.04.1993 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesinin 30.04.1993 tarihinde davalı kuruma ibraz edildiği, söz konusu bildirgenin sahteliğinin iddia edilmediği, sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na intikal ettirilmiş olması nedeniyle davada hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı, davacıya davalı Kurum tarafından verilen sigorta sicil numarasının daha sonraki hizmetlerinde de kullanıldığı,

bordrolu tanıklarının: iddia konusu çalışma olgusunu doğrulayan, işyerine ve davacının yaptığı işin niteliğine ilişkin somut ve net anlatımları, yine bordro tanıklarının aynı sicil numaralı işyerinde aynı tarihte sigortılılığın başlangıcının tespiti amacıyla açtıkları davaların kabul edilerek Yargıtay incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği dikkate alınmak sureti ile davacının ...

İl Sayım Komitesi Başkanlığına ait 1000801.45 sicil sayılı işyerinde 01.04.1993 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile çalıştığı ve sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1993 tarihi olduğu belirgin olup, tüm istinaf başvuru sebep ve gerekçelerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmış..." gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜİK vekili ile fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TÜİK vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçesini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Kanun 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TÜİK vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,