Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13225 K.2024/580

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalılardan Kurum ve ... vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı, davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren nezdinde 16.09.1993-04.09.2011 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, bu çalışmalarının davalı tarafından Kuruma eksik olarak bildirildiğini, bu nedenlerle müvekkilinin davalı nezdinde 16.09.1993-04.09.2011 tarihleri arasındaki çalışmasının sigortalı çalışma olduğunun tespitine, Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. Cevap

1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun açıldığını, hak düşürücü süre nedeniyle davanın redddi gerektiğini, hizmet süresi bakımından müvekkili Kurum kayıtlarının kayıtlarının esas olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının Kuruma tam ve doğru olarak bildirildiğini, davacının talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. Mahkeme Kararı

Mahkemenin 23.06.2015 tarihli ve 2014/419-2015/372 Esas ve Karar sayılı kararıyla; davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci

A. İlk Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince 09.06.2016 tarih ve 2015/17919- 2016/9622 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Somut olayda, fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda eksik araştırma ve inceleme yapılarak sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş.

İstanbul 13.İş Mah.nin 2011/229 E-2013/629 K sayılı dosyası getirtilmeli, davalı Kurumdan her iki davalı işyerine ait; nizalı dönem bakımından çalışanların isimlerinin yer aldığı dönem bordroları, davacının hizmetinin bildirildiği dönemler bakımından ise ücret bordroları ve puantaj cetvelleri istenilmeli, davacı ve davalı tanıkları ile davalı işyerine ait dönem bordrolarından dava konusu dönemi kapsar biçimde resen seçilecek bordro tanıkları ve SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta,

vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri dinlenilmeli ve davacının fiili çalışmalarının varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, kesintili mi, sürekli mi olduğu yönünde yöntemince beyanları alınmalı, davacının bu işyerlerinde çalışmasının olduğu sonucuna varılması halinde de, bu işyerlerinin kanun kapsamına alınma tarihleri gözönünde tutularak,

davacının hangi süreler içerisinde, hangi işyerinde geçtiği belirterek infazında tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurulmalıdır."denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin 21.12.2021 tarih ve 2016/478 -2021/483 Esas ve Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine,

1-Davacının davalı ...'nun murisi Hüseyin Erol Aydıncıoğlu'na ait 227458 sicil numaralı işyerinde Kuruma bildirilenler dışında Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle; 16.09.1993 - 31.03.1995 tarihleri arasında 555 gün, 01.11.1998 - 24.07.1999 tarihleri arasında 264 gün, 02.11.2000 - 04.04.2002 tarihleri arasında 513 gün, 2002/01 döneminde 10 gün, 2002/02 döneminde 40 gün, 2002/03 döneminde 40 gün, 2003/01 döneminde 40 gün, 2003/02 döneminde 50 gün, 2003/03 döneminde 60 gün, 2004/01 döneminde 60 gün, 2004/5.ayı döneminde 15 gün, 2004/6.ayı döneminde 15 gün, 01.06.2005 - 30.11.2007 tarihleri arasında 900 gün, olmak üzere toplam 2562 gün daha çalıştığının tespitine,

2-Fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine, karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece 09.06.2022 tarih ve 2022/4923-2022/8833 Esas ve Karar sayılı ilamı ile ".... Yapılan açıklamalar çerçevesinde; davalı ... Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 24.02.2014 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği, bu halde de taraf ehliyeti bulunmayan şirket aleyhine karar verildiği anlaşılmış olmakla, dava açıldıktan sonra sicilden terkin olduğu anlaşılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle şirketin ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında savunma ve deliller toplandıktan sonra karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, yukarıda yazılı hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirir." denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bozma ilamı sonrası yapılan yargılamada davacı tarafça dahili davalı ... Müh. ve Mimarlık Hiz. Ltd.

Şti. nezdinde geçen çalışmaları yönünden tüm tespit taleplerinden 07.02.2023 tarihli celsede feragat edilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2016/10-1083 Esas 2017/247 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere HMK'nın 309 uncu maddesine göre hizmet tespiti davası olsa da feragat beyanının sonuç doğurması gerektiği, ancak davacının feragata rağmen hizmet tespitine yönelik hak düşürücü süre içerisinde her zaman dava açmasının da mümkün olduğu değerlendirilerek feragat doğrultusunda davanın kısmen reddine karar verilmesi gerektiği, öte yandan feragat nedeniyle şirketin ihyası için davacı tarafa süre vermeye de lüzum olmadığı kanısına varılarak

Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

1-Davacının davalı ...'nun murisi Hüseyin Erol Aydıncıoğlu'na ait 227458 sicil numaralı işyerinde Kuruma bildirilenler dışında Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle; 16.09.1993-31.03.1995 tarihleri arasında 555 gün, 01.11.1998-24.07.1999 tarihleri arasında 264 gün, 02.11.2000-04.04.2002 tarihleri arasında 513 gün, 2002/01 döneminde 10 gün, 2002/02 döneminde 40 gün, 2002/03 döneminde 40 gün, 2003/01 döneminde 40 gün, 2003/02 döneminde 50 gün, 2003/03 döneminde 60 gün, 2004/01 döneminde 60 gün, 2004/5.ayı döneminde 15 gün, 2004/6.ayı döneminde 15 gün, 01.06.2005-30.11.2007 tarihleri arasında 900 gün, olmak üzere toplam 2562 gün daha çalıştığının tespitine,

2-Dahili davalı ... Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Ltd. Şti. nezdinde geçen 01.12.2007-30.09.2009 tarihleri arasındaki çalışma dönemindeki prime esas kazancın tespiti talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,

3-Fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine,karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde; Kısmen ret kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediği, talep edilen dönemler açısından hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının talep tarihleri içerisinde dava dışı işyerinden bildirimleri olduğu belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

3.Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığı, Kurumun davalı değil feri müdahil olması gerektiği belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalılardan Kurum ve ... vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Davacı her ne kadar ihya edilmesi istenen davalı şirket hakkındaki davasından feragat etmiş ise de hizmet tespitinde bu haktan vazgeçilemeyeceği, bu nedenle karar bu yönüyle hatalı ise de davacının dava konusu ettiği hizmet süresinin davada diğer taraf yönünden talebi gibi kabul edildiği bu nedenle diğer davalı hakkındaki vazgeçmenin haktan vazgeçme niteliğinde olmadığı anlaşılmakla, şirket aleyhine açılan davanın takipsiz bırakılmak amacıyla davacı tarafından o şekilde beyanda bulunulduğu hüküm fıkrasında davanın bu davalı yönünden açılmamış sayılmasına kararı verilmesi gerekirken, ret kararı verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacının tüm ve davalılardan Kurum ve ... vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde "2-Dahili davalı ... Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde geçen 01.12.2007-30.09.2009 tarihleri arasındaki çalışma dönemindeki prime esas kazancın tespiti talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine," ibaresinin silinerek yerine, 2"-Dahili davalı ... Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde geçen 01.12.2007-30.09. 2009 tarihleri arasındaki çalışma dönemindeki prime esas kazancın tespiti talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacıdan alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'na iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,