Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13260 K.2024/416

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması ya da borçlanma talebinin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti isteminin reddine, borçlanma bedelinin iadesine ilişkin talep yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine, ek kararla davacı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 04.04.2017 tarihinde Kuruma başvurarak borçlanma talebinde bulunduğunu, Kurumca talebininin kabul edilerek 97.700,00 TL ödeme yapılması gerektiğinin bildirildiğini, 03.07.2017 tarihinde ödeme yapılıp 11.07.2017 tarihinde tahsis talebinde bulunulduğunu, uzun bir süre işlem yapılmadığını, en son İsviçre'de kesinti yapıldığının tespit edilmesi nedeniyle Türkiye'de emekli olamayacağının söylendiğini, davacının yatırdığı parayı geri istediğini ancak iade yapılmadığını, 13.08.2018 tarihinde yazılı olarak başvurulduğunu halen ödemenin gerçekleştirilmediğini,

bu ödeme için davacının kredi çekip borçlandığını ve zarara uğradığını ileri sürerek, davacının yurt dışı hizmet borçlanmasına göre emeklilik hakkının bulunduğunun tespitine, aksi takdirde yapılan 97.738,80 TL’nin ödeme tarihi olan 03.07.2017’den itibaren faizi ile birlikte geri ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, süre, husumet itirazında bulunduklarını, aylık alınabilmesi için yurda kesin dönüş şartının bulunduğunu, davacının İsviçre mevzuatına göre İsviçre'de ikamet eden herkesin zorunlu yaşlılık ve ölüm sigortasına tabi olması sebebiyle İsviçre sigorta Kurumundan verilen cevaba göre, çalışma olmadan prim ve gelir elde etmeden sigorta kaydının devam ettiğinin saptandığını, borçlanma işleminin yapılması için kesin dönüş gerekmediğini ancak aylık için kesin dönüş şartının bulunduğunu, bu sebeple davacıya aylık bağlanmadığını,

iade bakımından ise yazılı başvuru halinde faizsiz paranın iadesinin gerektiğini, 18.10.2018’de borçlanmanın iptal edilip ödediği bedelin PTT banka şubelerinden tahsilinin mümkün olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle; Davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti talebinin reddine, Davacının hizmet borçlanması bedeli olarak yatırdığı 97.738,80 TL alacağın iadesi ile ilgili işlem dava açıldıktan sonra Kurum tarafından yerine getirilmekle talep konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, Davacının yatırdığı ve daha sonra iade edilen bu bedel bakımından hesaplanan faiz alacağı 3.030,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İadeye tabi tutar için 03.07.2017'den itibaren faiz işletilmesi isteğinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; işbu davanın tedritli açıldığını, davacının açtığı tek bir dava olduğunu ve davasında haklı bulunduğunu, davacı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, davanın reddi gerektiğinden, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının İsviçre günlerinin 3201 sayılı Kanun uyarınca borçlanılarak, 11.07.2017 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulduğu,

davalı Kurum tarafından aylık talep dilekçesi hakkındaki davacıya hitaben gönderilen 08.01.2018 tarihli yazıda 11.07.2017 tarihli yaşlılık aylığı talebinin sonuçlandırılabilmesi için halen çalışıp çalışmadığının, ikamete dayalı işsizlik, hastalık yardımı alıp almadığının ve İsviçre'de 4 kodu ile (çalışma olmadan primler, gelir elde etmeden kayıtlı olunan sigorta) ve 1 kodu ile (işçi olarak çalışılan süreler) ile adına prim ödenmeye devam edip etmediğinin tespit edilmesi gerektiği belirtilerek,

son bir ay içerisinde düzenlenmiş hizmet belgesini göndermesi durumunda tahsis talebinin durumunun inceleneceğinin bildirilmesi üzerine davacının, 08.03.2018, 30.04.2018 ve 13.08.2016 tarihli dilekçeler ile yatırmış olduğu yurt dışı hizmet borçlanması prim bedeli tutarının tarafına geri ödenmesinin istendiği, 03.07.2017 tarihinde Kuruma ödenen primlerin ilgiliye ödenmek üzere 12.10.2018 tarihinde PTT Bank şubesine gönderildiği,

ancak 2 ay içerisinde tutarın çekilmemesi üzerine 13.12.2018 tarihinde Kuruma iade edildiği ve sistem tarafından sigortalının emanet hesabını alındığı sonrasında 09.07.2019 tarihli yazıda, davacının hesabına 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanma karşılığı ödemiş olduğu miktarın iade edildiğinin anlaşıldığı, somut olayda, dava tarihi itibariyle aylık bağlanması bakımından yurda kesin dönüşün kanıtlanmadığı davadan sonra prim iadesi yapıldığı, ayrıca borçlanılmış süre de bulunmadığından davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasının mümkün olmadığı,

prim borçlanma bedelinin de dava sırasında Kurumca iade edilmiş bulunduğundan, Mahkeme kararının yerinde olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine, 17.10.2023 tarihli ek kararla, davacı vekiline temyiz harç ve masraflarını karşılaması yönünde açıklamalı muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın 14.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği,

verilen bir haftalık kesin süre içerisinde temyiz harç ve masraflarının yatırılmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanmasına yada borçlanma bedelinin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili istemlerine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,