Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1328 K.2023/3160

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 06.06.1970 doğumlu olup izinle Alman vatandaşlığına geçtiğini, eşi ... nin 20.07.2017 tarihinde öldüğünü, 04.06.2020 tarihinde eşinin çalışmaları için 1800 gün borçlanma talebinde bulunduğunu, 12.06.2020 tarihinde Türk vatandaşı olmadığından talebin reddedildiğini, 18.08.2020 tarihinde itirazın yapıldığını, 26.08.2020 tarihinde itirazın reddolunduğunu, bedeli beyan usulüne göre 28.09.2020 tarihinde kurum hesabına yatırdığını, 01.10.2020 tarihinde yine başvurup ölüm aylığı istediğini, 21.10.2020 tarihinde yine reddedildiğini, işlemin yasaya aykırı olduğunu,

davacının eşinin vatandaş olduğu dönemdeki yurt dışı hizmetlerini borçlanabileceğini ayrıca ölüm aylığı bağlanması gerektiğini belirterek eşi adına 3201 sayılı Kanun gereği borçlanabileceğini ve 1800 günlük borçlanmanın geçerli olduğunun tespiti ile 01.10.2020 tarihli tahsis talebine dayalı olarak ölüm aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu beyanla yetki, süre, husumet itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulü ile davacının eşi ...'nin yurt dışındaki çalışmaları sebebiyle 3201 sayılı Kanun kapsamında Türk vatandaşı olduğu dönemde geçen yurt dışı çalışmalarını ve boşta geçen çalışmalar arasındaki 1 yıla kadar olan sürelerden dilediği kadarını borçlanabileceğinin tespiti ile kuruma yaptığı 04.06.2020 tarihli 1800 günlük borçlanma talebinin geçerli olduğunun tespitine,

davacının başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmaması sebebiyle talebin reddine dair 12.06.2020 tarihli Kayseri Kocasinan SGM' nin 12.06.2020 tarihinde red işleminin iptali ile davacının 1800 günlük bedel 79.470 TL yi 28.09.2020 tarihinde kurum hesabına yatırdığı anlaşılmakla ölüm aylığı bağlanmasına dair 01.10.2020 tarihli başvurusunun reddine ilişkin 21.10.2020 tarihli işlemin iptali ile davacıya 01.10.2020 tarihinden itibaren eşi üzerinden ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; haksız ve her türlü dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacı Türk vatandaşlığına haiz olmadığı dönemde dahi hak sahibi olarak ölen eşinin Türk vatandaşı olarak yurt dışında çalıştığı süreleri 3201 sayılı Kanun gereğince borçlanabileceğinden ve ölüm aylığı şartları oluşan davacıya ölüm aylığı bağlanabileceğinden kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının murisi ...'nin Türk vatandaşı olduğu dönemde Almanya'da geçen 1800 günlük hizmetini 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanabileceğinin tespiti ile aksi Kurum işleminin iptali ve ölüm aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri, 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 29 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...