Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13333 K.2024/547

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, 2014 yılında tütün tesliminden dolayı Kuruma müracaat ederek 01.05.1999 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde geriye dönük kayıt ve tescilini talep ettiğini, talebinin kabul edilerek tescilinin yapıldığını ve çıkarılan prim borçlarını ödediğini, 02.07.2018 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiğini ancak davalı Kurumun, Tarım Bağ-Kur için 622 gün, Esnaf Bağ-Kur için 480 gün olmak üzere toplam 1102 gün hizmetinin bulunduğu,

yaşlılık aylığı bağlanması için 5400 gün şartını sağlamadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini belirterek davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki iptal edilen hizmetlerinin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı şartları oluştuğundan 01.08.2018 tarihinden geçerli olacak şekilde yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 13.01.2014 tarih ve 654491 sayı ile kurum kayıtlarına giren tevkifat faturasının işlenmesine dair dilekçeye istinaden 29.04.1999 tarihli 12.268 TL tekel fatura kesintisinin hesabına yüklendiğini ve davacının tescilinin kesintiyi takip eden aybaşı olan 01.05.1999 tarihinde yapıldığını, davacının 2926 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesi uyarınca sigortalılığın devamı için gerekli olan kurum ve kuruluşlarda kaydının olmadığı ve tevkifata esas ürünle ilişkili olmadığından 01.05.1999 tarihinde başlatılan sigortalılığının 31.12.1999 tarihinde sonlandırıldığını,

13.01.2014 tarihinde müracaatı ile yeniden sigortalılığın başlatıldığını ve Ziraat Odası kaydının kapanış tarihi olan 03.02.2015'te tekrar sonlandırıldığını, bu halde davacının Tarım Bağkur için 622gün ve Esnaf Bağkur için 480gün olmak üzere toplam 1102gün hizmetinin bulunduğu ve yaşlılık aylığı için 5400gün şartı sağlanmadığından bahisle talebinin işleme alınmadığını, davacının yapmış olduğu yersiz ödemelerin iade edilmesi veya isteğe bağlı değerlendirilmesinin talebe bağlı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıdan 1999/4. ayında prim kesintisi yapılması, 2000, 2003, 2004, 2005 yıllarında ürün tesliminin bulunması, 2001 ve 2002 yıllarında prim kesintisi veya ürün teslimi bulunmasa da iki yıllık bu sürenin makul süre olduğunun ve tarımsal faaliyetin sürdürüldüğünün kabulünün gerekmesi karşısında;

davacının 01.05.1999-31.12.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulü gerektiğinden hizmet cetvelinde görülmeyen 01.01.2000-31.12.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,

buna karşın dosya kapsamından davacının 2006 yılı ve sonraki yıllarda ürün teslimi ve prim kesintisi bulunmadığı anlaşıldığından tahsis talep tarihi olan 02.07.2018 tarihi itibariyle emeklilik için aranan 5400 gün prim şartının eksikliği nedeniyle 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık şartlarını sağlamadığından yaşlılık aylığına hak kazanamayacağından buna ilişkin talebin reddine karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay kararları, dosya içeriğinde mevcut olan Kamu Denetçiliği Kurumunun hak ihlali kararı ve yine dosya içeriğinde bulunan 25.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere Kurumun iyiniyetli olarak kabulünün mümkün olmadığını, Kurumun iyiniyetli olmaması sebebiyle de davacının 5400 gün prim ve 56 yaş şartını sağladığından 02.07.2018 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanacağını, davacının Tarım Bağ-Kur kapsamında emekli olamayacağı bir an için düşünülecek olursa bile davacının isteğe bağlı olarak emekli olacağının kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 2000, 2003, 2004, 2005 yıllarında ürün tesliminin bulunduğunu ancak yasada bahsi geçen kurum ve kuruluşlarda kaydı bulunmadığını, tevkifata esas ürünle ilişkili olmaması, davacının 2001 ve 2002 yıllarında prim kesintisi ve ürün teslimi bulunmaması, bu iki yıllık sürenin makul olmaması nazara alındığında 01.01.2000-31.12.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının teslim ettiği ürünlerden 1999/4. ayında prim kesintisi yapılması, 2000, 2003, 2004, 2005 yıllarında ürün tesliminin bulunması, 2001 ve 2002 yıllarında prim kesintisi veya ürün teslimi bulunmasa da, öncesinde ve sonrasında ürün teslimi bulunması nedeniyle anılan yılda kesinti ve ürün teslimi bulunmamasının makul sayılmasının gerekmesi karşısında davacının 01.01.2000-31.12.2005 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptali yerinde bulunmadığından Mahkemece;

davacının anılan tarihler arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, 01.07.1962 doğumlu davacıya 02.07.2018 tarihli tahsis talep tarihindeki sigortalılık durumuna göre 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi (1479 sayılı Kanun) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanabilecek olup, davacının 01.05.1999-31.12.2005, 13.01.2014-03.02.2015 tarihleri arasında 2926 sayılı (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b.4 maddesi) kapsamında,

01.02.2012-31.05.2013 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında sigortalılığı bulunduğu ve 1479 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesindeki şartları sağlamadığı anlaşıldığından yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz eden taraf vekilleri istinaf gerekçeleri ile birebir aynı gerekçeler ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve davacının satmış olduğu ürünlerden prim kesintisi yapıldığı, tarımsal faaliyetin devam ettiğine dair yapılan tarımsal faaliyet araştırması ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,