Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13387 K.2024/1219

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından davacıya 01.07.2013 tarihi itibarıyle aylık bağlandığını, ancak Kurumun 4 yıl sonra 1193130 06 no.lu işyeri hakkında SGK Denetmenliğince yapılan denetim sonucu 25.06.2012 - 15.07.2012 tarihleri arası 21 günlük hizmetinin fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini, iptal sonucunda 4/1-a kapsamında yapılan borçlanmanın en son tabi olunan Kuruma yapılması gerektiği ve 4/1-a kapsamında şahsa aylık bağlanmayacağı ifade edildiği, davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile bağlanan emekli aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ve emekli aylığının yeniden bağlanması gerektiğininin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Aydın İcra Müdürlüğünün 2020/14076 E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını, borçlu vekili tarafından 13.08.2021 tarihinde itiraz edildiğini beyanla tüm itirazların iptalini ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çalıştığı işyeri hakkında düzenlenen rapor içeriğinin doğru olmadığını, anılan işyerinde gerçek ve fili olarak çalıştığını, bu davada 4 yıl boyunca kendisine yapılan emekli aylığı ödemelerinin iadesinin istenildiğini, iade isteminin haksız olduğunu belirtip davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile davalının Aydın İcra Müdürlüğünün 2020/14076 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf başvurusunda; işyerinin fiili olarak mevcut bir işyeri olduğunun tanık beyanları ile ortaya konulduğunu, davacının işyerinden çıktığı tarihten sonraki bir tarihte yapılan tespitin davacı bakımından bağlayıcılığı olmayacağını ileri sürmüş ve asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda, icra inkar tazminatı şartlarının bulunduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... Grup Demir Çelik İnş. Ltd. Şti.'nin inşaat malzemeleri satış işi nedeniyle 1193130.06 sicil numarası ile tescil edildiği,iş yerinin... Mah 232.

Sok 32. Numara ... adresinde 05.12.2013 tarihinde Kurum görevlisi tarafından yapılan fiili denetimde mevcut olmadığı, başka bir şirketin faaliyetini devam ettirdiğinin tespit edilmesi üzerine işyeri hakkında inceleme başlatıldığı, 22.05.2017 tarihli denetim raporunda, işyerinden bildirimi yapılan çok sayıda kişinin dinlendiği, bir kısım bildirilenlerin bu işyerinde hiç çalışmadıklarını beyan ettikleri, bildirilenlerin aralarında akrabalık bağları olduğu, işyerinin fiilen mevcut olmadığı, bir takım kişilere yaşlılık aylığı bağlanması veya sosyal güvenlik kapsamına alınması için kurulduğu,

yapılan sahte bildirimlerin iptali gerektiği yönünde görüş bildirildiği, davacının esasen 01.10.1979 ile 30.08.1981 tarihleri arasında Emekli Sandığı sigortalısı olduğu, 25.06.2012 ile 15.07.2012 tarihleri arasında bu işyerinden 21 günlük çalışma bildirimi yapıldıktan sonra, 20.09.2012 tarihinde Almanya'da geçen hizmetlerini borçlanmak için Kuruma başvururak 2.691 günlük süreyi borçlandığı, 506 sayılı Kanun kapsamında 01.07.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı,

Kurum denetmen raporu üzerine davacının 21 günlük 4/1-a hizmetinin iptali sonrasında 506 sayıl Kanun kapsamında borçlanma yapamayacağının belirlenmesi üzerine tahsis koşulları da ortadan kalktığından 01.07.2013 ile 24.07.2017 tarihleri arasında ödenen aylıkların borç çıkarılarak, Aydın 1. İcra Müdürlüğünün 2020/14076 sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığı,

dinlenilen dönem bordro tanıklarının davacıyı tanımadıkları gibi, 01.01.1955 doğumlu olan davacının Türkiye'de çalıştığını iddia ettiği tarihte 58 yaşında olduğu ve sigortalı çalışmanın sona erdiği 15.07.2012 tarihinde çalıştıktan sonra yurttan çıkış yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

borçlanma bedelinin 5434 sayılı Kanun kapsamında yapıldığı kabul edildiği takdirde, 4334 sayılı Kanun'un geçici 205 ve 206 ncı maddelerinde öngörülen tahsis koşulları da bulunmadığı ve asıl davanın reddi, birleşen davanın kabulü ile alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatının reddine dair kararı yerinde bularak isnaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili temyiz dilekçesinde; icra inkar tazminatı şartlarının bulunduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl davada uyuşmazlık, sahte sigortalılık nedeniyle iptal edilen yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığının tespiti ve borç tahakkuk işlemine ilişkin Kurum işleminin iptali ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine, birleşen davada ise yersiz ödenen aylıkların tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi ile 86 ncı maddeleri, İcra ve İflas Kanun'un 67 nci maddesinin 2 nci fıkrası

3. Değerlendirme 1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; ... diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, ... hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir” hükmü öngörülmüştür. Buna göre, itirazın iptali davalarında tarafların talebi halinde icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 nci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Davalı vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazları açısından, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararında hükmün 2 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine, “Mahkememizin 2021/23 Esas sayılı dosyası ile birleşen Aydın 2. İş Mahkemesinin 2021/325 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulü ile davalının Aydın İcra Müdürlüğünün 2020/14076 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminat talebinin kabulü ile, itirazın iptali nedeniyle İ.İ.K.’nın 67/2 maddesi gereğince hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak %20 icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine, ” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,