Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13395 K.2024/646

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının işveren ...'e ait işyerinde çalışmakta iken ...'in diğer davalı şirketin Mersin'de bulunan Kablo Soyma işini yüklenmesi sonucu adı geçen şirkete ait Mersin işyerinde 2005 Eylül ayından itibaren çalışmaya başladığını, ...' in işçisi olarak ... Ltd.

Şti.'ye ait işyerinde çalışmakta iken 11.10.2006 tarihinde iş kazasına maruz kaldığını ve sol el dört parmağını kaybettiğini, müvekkilinin işe giriş bildirgesinin davalı Kuruma verilmemesi nedeniyle iş kazasının Kuruma bildirilmediğini, Kuruma yapılan başvurunun ise işveren ...'e tebligat yapılamaması ve tahkikat icra edilememesi nedeni ile iddianın yargı kararı ile kanıtlanması gerektiği gerekçesiyle değerlendirilemediğini belirterek, 11.10.2006 tarihinde maruz kaldığı iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti ile kaza tarihinden itibaren gelir bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili ile davacı arasında hizmet ilişkisi bulunmadığını, kendisine ait işyerinde çalıştığını ve ekonomik sıkıntı nedeniyle götürü iş yaptığını, Mersin ilinde aldığı götürü iş nedeniyle iki çalışanını da yanına alıp Mersin'e gittiğini, davacının müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını, Mersindeki işte çalışmak istediğini söylemesi üzerine müvekkilinin işveren olmadığını, iş varsa kendisinin de çalışabileceğini söylediğini ve davacının bu şekilde Mersin'e gelip çalışmaya başladığını,

davacı ile işçi - işveren ilişkisinin bulunmadığı gibi müvekkilinin taşeron da olmadığını, yevmiye ile çalışan işçi olduğunu, diğer davalı ile taşeron sözleşmesi bulunmadığını, çalışanların ücretlerini diğer davalı şirketten aldığını, müvekkili ile davacının 15.06.2006 tarihinde Dündar İnş. Ltd.

Şti.ye ait işyerinde çalışmaya başladıklarını ve davacının 11.10.2006 tarihinde kaza geçirdiğini, müvekkilinin işveren olmaması sebebiyle davacıya ait işe giriş bildirgesi verme yükümlülüğünün bulunmadığını, diğer davalı şirketin işveren konumunda bulunduğunu ve davacıyı sigorta ettirmek istediğini ancak davacının o sırada emekli olma aşamasında olduğundan maaşının düşmemesi için istemediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; ilk itirazlarda bulunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından açılan davanın kabulü ile davacının 11.10.2006 tarihinde geçirdiği iş kazası sebebiyle maluliyet oranının %40 olduğunun ve bu maluliyet oranının tespit tarihine göre takip eden aybaşı olan 01.08.2007 tarihinden itibaren gelir bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davalı müvekkili ile davacı arasında hizmet ilişkisi bulunmadığını, kendisine ait işyerinde çalıştığını ve ekonomik sıkıntı nedeniyle götürü iş yaptığını, Mersin ilinde aldığı götürü iş nedeniyle iki çalışanını da yanına alıp Mersin'e gittiğini, davacının müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını, diğer davalı ile taşeron sözleşmesi bulunmadığını, çalışanların ücretlerini diğer davalı şirketten aldığını, müvekkili ile davacının 15.06.2006 tarihinde Dündar İnş. Ltd. Şti.ye ait işyerinde çalışmaya başladıklarını ve davacının 11.10.2006 tarihinde kaza geçirdiğini, davalı müvekkilinin takım kılavuzu olduğunu, bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, Kurumdan gelen evrakların ve teftiş raporlarının içeriğinin tam olarak değerlendirilmediğini, eksik ve yetersiz inceleme ile karar verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranına tespiti ile gelir bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 95 inci maddesi.

2. 01.10.2008 sonrası yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri, A) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi, B) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından başlar" hükmü getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler uyarınca sigortalının sürekli iş göremezlik geliri alabilmesi için meslekte kazanma gücünün % 10 oranında azalmış olması ve azalma olan tarihin tespiti gerekmektedir;

3-Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol. 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 inci maddesinde (506 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre Kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur.

Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya tıp fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığının ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S.

Yüksek Sağlık Kurulunca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacı iş kazası sonrası kısa vade sigorta kollarından sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep etmiş olup, uygulamada sıklıkla karıştırıldığı üzere iş kazası sebebiyle talebi maluliyet oranının tespiti değildir. Sürekli iş göremezlik oranı kısa vadeli sigorta koluyla ilgili iken maluliyet uzun vadeli sigorta kolu için geçerli bir kavramdır. Bu halde, Mahkemece gerekçesinde uzun vade sigorta kollarından bahsedilip, hüküm kısmında maluliyet oranının tespiti şeklinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe içeriğinde ve hüküm içeriğinde yer alan "maluliyet" kelimelerinin silinerek yerlerine "sürekli iş göremezlik" kelimelerinin yazılmak suretiyle hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,