Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13574 K.2024/215

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl ve birleşen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... İnş.Tes.A.Ş., ... Group ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı Kurum vekili, müvekkili Kurumun ..... sicilli işyeri işçilerinden sigortalı .....'ın 05.02.1993 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, düzenlenen müfettiş raporunda da kazanın oluşumunda davalının kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigortalının yaralanması sonucu Kurumun 21,50 TL hastane masrafı ve 120.784,28 TL peşin sermaye değerli gelir bağlamakla toplam 120.805,78 TL zarara maruz kaldığını belirterek, kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 120.805,78 TL Kurum zararından şimdilik 2.415,69 TL gelirin onay, masrafların sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

2.Davacı Kurum vekili, 22.11.2017 tarihli birleşen dava dilekçesi ile davalılara karşı açtığı dava ile 41.633,20 TL Kurum zararının gelirin onay, masrafların sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri davanın reddini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2014 tarihli ve 2013/23437 E. 2014/201 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 09.10.2019 tarihli ve 2019/3155 E. 2019/7221 K. sayılı bozma ilamında ".. zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı irdelenmeli, tedavi giderinin meydana gelen kaza olayı ile illiyet bağı araştırılmalı, davanın esasına girilerek yapılacak değerlendirme sonucunda elde edilecek kanaate göre karar verilmelidir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uymak suretiyle yapılan yargılama sonucunda Mahkemece 17.02.2016 tarihli ve E.2014/849 K. 2016/187 sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile 05.02.1993 tarihli iş kazası nedeniyle davacı Kurum tarafından sigortalı adına ödenen ve 2.415,69 TL ölüm gelirinin 21.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 05.02.1993 tarihli iş kazası nedeniyle davacı Kurum tarafından sigortalı adına ödenen ve bilirkişi raporuyla tespit edilip ıslah edilen 41.633,20 TL ölüm gelirinin 21.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair verilen karara karşı davacı ve davalılar vekilleri süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 31.10.2016 tarihli ve 2016/12661 E. 2016/13102 K. sayılı bozma ilamında ".. bozmadan sonra ıslah yapılması mümkün değildir. Hal böyle olunca da bozmadan sonraki yargılama aşamasında davacı tarafça yapılan ıslah işlemi dikkate alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...., davalı ... -ımpresit ortak girişimi.... Otoyol İnşaatı ile dava dışı ...

Tic. ve San Koll Şti arasındaki hukuki ilişki, bir başka ifade ile asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığı belirlenmelidir, bu ilşkinin tespitinden sonra, asıl işverenin taşeronun kusuru dolayısıyla teselsül hükümlerine göre sorumlu olacağı gözetilmeli, davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde oluşa uygun sorumluluğun tartışıldığı, konusunda ve işçi sağlığı iş güvenliği alanında uzman bilirkişi kurulundan kusur raporu alınmalı...

Kurum ile işveren arasındaki rücu davalarında, zamanaşımı Borçlar Kanunu'nun 125 inci maddesine göre 10 yıldır. Zamanaşının başlangıcı ise, olay tarihi değil, Kurumca bağlanan gelirlerin onay tarihi, tedavi gideri ve benzeri ödemelerin ise ödeme tarihidir.

O halde somut olayda, 21.10.2008 onay tarihli gelire ilişkin ıslah tarihi 14.01.2016 itibarîyle zamanaşımı süresinin geçtiğinden bahsedilemeyeceğinden, işveren ...-Impresit ortak girişimi tag otoyol inşaatı yönünden zamanaşımı dolmuş olmaz. ... Davalı ... ,somut olayda 3. kişi olup onun yönünden Borçlar Kanunu'nun 1 ve 10 yıllık zamaşımı süresine tabidir.

Islaha konu alacak miktarı yönünden davalı ...'ın zamanaşımı defi yoksa da, dava dilekçesindeki alacak miktarı yönünden kaza tarihi olan 05.02.1993 ile dava tarihi olan 24.04.2009 tarihleri gözetildiğinde haksız fiile ilişkin 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmaktadır ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

C.Üçüncü Bozma Kararı

1. Bozmaya uymak suretiyle yapılan yargılama sonucunda Mahkemece 07.10.2020 tarihli ve E.2017/623 K. 2020/346 sayılı kararıyla açılan davanın ve birleşen davanın (Pazarcık 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/836 Esas) kısmen kabulüne,

ilk peşin sermaye değerli gelirden doğan Kurum zararı olan 44.048,89 TL'nin onay tarihi olan 21.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen ( Davalı Dağkar Truzim ve İnşaat Sanayi ve Ticaret LTD ŞTİ yönünden 41.633,20 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı Kuruma verilmesine,...'a karşı açılan asıl dava ve birleşen davadaki taleplerin ayrı ayrı reddine,karar verilmiş,karara karşı davacı Kurum vekili ile davalılardan ...

İnş. ve Tesisat A.Ş., Impresıt ...Group ve Dağ-Kar Tur. İnş. San ve Tic. Ltd.Şti.vekili temyiz etmiştir.

2.Dairemizin 12.01.2022 tarihli ve 2021/5067 E. 2022/308 K. sayılı bozma ilamında "...somut olayda, asıl davada gelir ve tedavi giderlerinden oluşan Kurum alacağının 2.415 ,69 Tl’lik kısmı talep edilmiş olup,gelirin onay tarihinin 21.10.2008, tedavi masrafları ödeme tarihinin 24.06.2008, asıl dava tarihinin 24.04.2009 olduğu değerlendirildiğinde,davalı ... hakkında asıl dava yönünden davanın kabulü gerekirken,ileri sürmüş olduğu zamanaşımı def’inin yerinde görülmek suretiyle, asıl dava yönünden hakkındaki davanın reddine dair karar verilmiş olması isabetsizdir...." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Mahkememizce davacı Kurumca 29.06.2022 tarihli yazı cevabında ...'a ilişkin yazı cevabı ekinde yapılandırmaya ilişkin ödemenin 29.03.2021 tarihinde ödendiğinin yapıldığı anlaşılmış olduğundan davaya konu talep edilen alacak miktarının yapılandırma kapsamında ödenmiş olduğundan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Dava konusuz kalmış olmakla birlikte, yargılama giderleri yönünden toplanan delil durumu itibariyle tarafların haklılık oranına göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. Eldeki dosya ve birleşen dosya davacı taraf haklılığını dosya kapsamından ispat ettiğinden, davanın açılmasına davalı tarafın sebebiyet verdiğinin kabulü gerekmiş ve yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden davacı Kurum lehine karar verilmesi gerekmiş, bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm tesisi Mahkememizce uygun görülmüştür. .." gerekçesiyle,açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve davacı Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ..... İnş.Tes. A.Ş., ... Group ile ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnş. Tes. A.Ş., ..... Group ile ... vekilleri, 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma nedeniyle borcun ödenmesi halinde yerleşik Yargıtay kararları, Daire emsal kararları ışığında yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.506 sayılı Kanun'un 9 ,26 ncı maddeleri, 7256 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapılandırma sonucu işbu davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, anılan Kanun'un 3 üncü maddesinin 13 üncü bendi (ç) alt bendinde düzenlenen; "Bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere vazgeçilen davalarda verilen kararlar ile hükmedilen yargılama gideri, avukatlık ücreti ve fer’ileri talep edilmez ve bu alacaklar için icra takibi yapılamaz. Vazgeçme tarihinden önce ödenmiş olan yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri geri alınmaz." düzenlemesi gereği taraflar lehine ya da aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... İnş. Tes. A.Ş., .... ile ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı ... İnş. Tes. A.Ş., ..... ile ... vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile

İlk Derece Mahkemesi hükmünün tamamen silinerek yerine;

"1.Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

2.Davacı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

3.Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin kendi üstlerinde bırakılmasına,

4.Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara HMK 333. maddesi uyarınca iadesine" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,