Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13580 K.2024/350

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2021 tarihine kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna primlerini aralıksız olarak yatırdığı, davacının 29.07.2021 tarihinde prim gün sayısını doldurmuş ve yaş şartının da gerçekleşmesi sebebi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna emeklilik başvurusunda bulunduğu, davacının tüm şartları sağlayıp emekli olmayı beklerken SGK Başkanlığı Adana SGK İl Müdürlüğü Çukurova SGK Merkezi'nin 16.11.2021 tarihli yazısı ile prim gün sayısını sağlamadığı gerekçesi ile emeklilik tahsis talebinin reddedildiği,

bunun üzerine davacının davalı Kuruma müracaat ettiğinde davalı Diyarbakır Sgk İl Müdürlüğünün dava konusu olan 09.11.2021 tarih ...02-34812368 sayılı işlemi ile Lice Ziraat Odasındaki kayıtlardaki bazı usulsüzlüklerin var olduğu gerekçesi ile davacının sigortalılığının 31.10.2010 tarihinde sona erdiği ve bundan ötürü hukuksuz bir şekilde geriye dönük olarak ödediği prim günlerinin silindiğini öğrendiği, davaya konu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, davacının 22.12.2008 tarihinden 10.10.2017 tarihine kadar aralıksız olarak düzenli bir şekilde Tarım Bağ-Kur primlerini ödediği,

davacının Lice İlçesi'ndeki köyünde 100 dönümünden fazla miktarda arazisi var olup uzun yıllar boyunca bunları ekip biçmek suretiyle tarım işi ile uğraştığı ve bu manada çiftçi olduğu, bundan ötürü de Lice Ziraat Odasına kaydı yapılmış ve buna dayanılarak SGK Tarım Bağ-kur a kaydı yapılıp bu çerçevesinde primlerini düzenli olarak ödediği,

herşeyden önce davacının hiçbir şekilde dahlinin olmadığı ve müdahale etme şansı ve olanağının olmadığı Lice Ziraat Odası'ndaki bazı kayıtların usulüne uygun tutulmamasından davacının sorumlu tutulamayacağı,

davacının mağduriyetine neden olunacak şekilde işlem tesis edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu iddiasıyla Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 09.11.2021 tarihli ve ..02-34812368 sayılı işlemin iptaline ve bundan kaynaklı iptal edilen Tarım Bağ-Kur primlerinin geçerli sayılarak müvekkilin başvuru yaptığı 29.07.2021 tarihinden itibaren emeklilik aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalılığına esas Lice Ziraat Odası kayıtları hakkında Sosyal Güvenlik Denetmenliğince düzenlenen 10.09.2021 tarih 2021/403839/49 sayılı raporda yapılan tespitler neticesinde oda üyelik tarihinin başlangıcı ile ilgili herhangi bir tespit yapılamadığından Lice Ziraat Odası Kayıtlarının geçerli sayılmaması sonucuna varıldığından davalının hizmet süresi yeniden tespit edilemediği, davacının usulüne uygun sigortalılık kaydı bulunmadığından Kurumca tesis edilen işlem hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından.

Kurumca prim iadesi konusunda sigortalının talebine bakılmaksızın iade yapılması hususunda müdürlüklerinin talimatlandırıldığı, bu sebeple sigortalının talebi olmamasına rağmen prim iadesi yapıldığı, ancak muhasebe kayıtlarında yapılan incelemede sigortalı tarafından iade edilen tutarın alınmaması sebebiyle prim tutarlarının Kurum hesabına iade olarak aktarıldığı, davacının prim borcu bulunmadığı, davacının bu dosya haricinde herhangi bir yaşlılık aylığı tahsis talebi bulunmadığı, davacının yaşlılık aylığı almadığı,

dava tarihi tahsis talep tarihi sayılarak davacıya yaşlılık aylığına hak kazandığı 03.12.2021 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, Sur Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 09.11.2021 tarih E-30276917-101.02-34812368 sayılı işleminin iptaline, davacının 01.01.2011 - 06.06.2017 ve 05.07.2017 - 25.10.2017 tarihleri arasındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli sayılması gerektiğinin tespitine, davacıya dava tarihi olan 03.12.2021 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ziraat Odası kaydının geçerli olmadığı ve Kurumca tesis edilen işlemin yerinde olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Baskil Ziraat Odasının yazısına davacının 19.11.2008 tarihli giriş bildirgesi ile 01.12.2008 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı, Kurum tarafından birçok farklı tarihli hizmet cetvellerinde davacının 01.12.2008 tarihinden itibaren aralıksız sigortalı kabul edildiği ve prim ödemesi bulunduğu, Kurumun 9-09.11.2021 tarihli kararı ile davacının 31.12.2010 tarihinden itibaren sigortalılığını ziraat odası yönetim kurulu kararı olmadığından başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği,

Kurum tarafından 10.09.2021 tarihli araştırma raporuna istinaden ziraat odası kaydı yönetim kurulu kararı sunulmadığından sigortalılığının başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği bildirildiği, 6552 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen geçici 54 üncü maddesine göre davacının 31.12.2013 tarihinden önce prim ödediği, Mahkemece Kurum işleminin iptali niteliğinde olarak davacının 31.12.2010 tarihinden itibaren belirtilen sürelerde sigortalı olduğuna ilişkin tespitinin yerinde olduğu, Kurumun 31.08.2023 tarihli yazısında belirtildiği üzere yaşlılık aylığının bağlanması yönünden primlerin davacıya iade olmadığı,

Kurum nezdinde kaldığı ve davacının 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı koşullarının oluştuğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 5, 7, 9, 10 uncu maddeleri ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 62 ve Geçici 81 inci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

506 sayılı Kanun'un 62 inci maddesi uyarınca yaşlılık aylığının yazılı isteği takip eden aybaşından itibaren bağlanması gerekmektedir. Davacının dava tarihinden önceki tahsis talep tarihleri itibariyle tahsis koşullarını taşımadığı, tahsis koşullarını taşıdığı tarihten sonra da başkaca tahsis talebi bulunmadığı ve dava tarihi esas alınarak davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesi tarafından davacıya dava tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması yönünde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının;

a. İlk cümlesinde yer alan "kabulüne," kelimesinden önce gelmek üzere "kısmen" kelimesinin yazılması;

b. 2 numaralı bendinde yer alan "03.12.2021 tarihi itibariyle" ibaresi silinerek yerine "01.01.2022 tarihinden itibaren" ibaresinin yazılması;

c. 2 numaralı bendin sonuna "Fazlaya ilişkin istemin reddine" ibaresinin eklenmesi;

d. 5 numaralı bendinde yer alan "yargılama giderinin" ibaresinden sonra gelmek üzere "takdiren 1.000,00 TL'sinin" ibaresinin yazılması;

e. 8 numaralı bendinden sonra gelmek üzere

"9. Davalı Kurum kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," bendinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,