Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13867 K.2024/657

Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ilk olarak 13.10.1986 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığını, son olarak 28.12.2019 tarihinde yaşadığı rahatsızlıklar nedeniyle işten ayrılmak durumunda kaldığını, davacının koroner arter hastalığı ve kalp yetersizliğinin mevcut olduğunu, bu hali ile çalışmasının mümkün olmadığından işverenlerce işten çıkarıldığını, ailesine bakmak için çalışmak dışında başkaca geçim kaynağı olmadığından davacının mecburen malulen emekli olabilmesi için ...

Küçükçekmece SGK İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, başvuru neticesinde 25.07.2019 tarihli cevabi yazı ile çalışma güçünün en az % 60'ı oranında engelliliği bulunmadığından emeklilik talebinin reddedildiğini, ancak 05.09.2018 tarihli S.B.Ü Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre davacının engellilik oranının %100 (yüz ) olarak belirlendiğini, davacının malulen emeklilik şartları olan;

çalışma gücünü etkileyen durumunun çalışma hayatına başladıktan sonra gerçekleştiğini, ayrıca 1800 prim günü ve 10 yıllık sigortalılık süresini haiz olduğunu, bununla birlikte en az % 60 olan engellilik durumuna da sahip olduğunu beyanla, tespit edilecek malullük oranına göre malulen emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum Sağlık Kurulu tarafından davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmediğine karar verildiğini, 5510 sayılı Kanun ve 506 sayılı Kanun maddeleri dikkate alındığında öncelikle itirazların Yüksek Sağlık Kurulu tarafından değerlendirileceğinin açık olduğunu, bu itiraz yoluna başvurulmadan dava açılamayacağını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının Kuruma herhangi bir başvurusunun bulunmadığının tespit edildiğini, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile 5521 Kanun'un 7 nci maddesine eklenen düzenleme ile 5510 sayılı Kanun uyarınca Sosyal Güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce Kuruma müracaat edilmesinin zorunlu olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan davanın kabulüne davacı ...'in çalışma gücünü en az %60(yüzdealtmış) oranında kaybetmiş olduğu; malul sayılması gerektiğinin tespiti ile davacının malulen emekliliğe ve emeklilik aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafın dava açmadan önce Yüksek Sağlık Kuruluna itirazda bulunulmadığını, ayrıca Kuruma başvuru şartını da yerine getirmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin 6100 sayılı Kanun'un 346/1 maddesi gereğince süre yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, UYAP dosya muhteviyatından da anlaşılacağı üzere davalı Kurum vekili olarak İlk Derece Mahkemesinin tebligatının kendilerine 04.04.2023 tarihinde tebliğ olunduğunu, kararı istinaf etme tarihinin ise 18.04.2023 olduğunu, buna göre istinaf talebinin süresinde yapıldığını beyanla ve esas yönünden istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının maluliyetinin tespiti istemine yönelik davada davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun süresinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 7201 sayılı Kanun'un 7/a ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kurum vekilinin elektronik tebliğ adresine 03.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

2. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesi; “Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim…” düzenlemesini, aynı Kanun’un 11 inci maddesi ise “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise, bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır…” düzenlemesini içerdiğinden, İlk Derece Mahkemesi hükmünün, vekil adı tebliğ mazbatasında belirtilmek suretiyle Kurumun ilgili birimine tebliğ edilmelidir.

3.Belirtilen mevzuat çerçevesinde somut olay incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kuruma usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin süresinde yapıldığı kabul edilip, davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,