Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13917 K.2024/724

Taraflar arasında Mahkemede görülen ve iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; metal/sac ustası olan müvekkilinin, davalı ... Turizm İnş. Şirketi işvereninin müteahhidi olduğu kooperatif inşaatının çatı işlerinde çalışmakta iken 04.11.2004 tarihinde inşaatın 5 inci katından düşme şeklinde geçirdiği iş kazası sebebiyle malul kaldığını, Mudanya Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda olayın iş kazası olduğunun karara bağlanıp şirket yetkilisinin cezalandırıldığını, kazaya dayalı olarak SGK'ya yaptıkları maluliyet tespiti talebinin ret edildiğini, ... 3. İş Mahkemesinin 2013/596 Esas sayılı dosyasında hazırlanan 2 ayrı raporla da olayın iş kazası olduğunun tespit edildiğini beyanla 04.11.2004 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, ... 3. İş Mahkemesi dosyasında alınan 2014 tarihli raporların bu davayı bağlamayacağını, kazanın, iş kazası olmadığının 09.06.2015 tarihli SGK inceleme raporuyla sabit olduğunu, davacının Bağ-Kur'a kaydı olduğunu, işçi değil işveren olduğunu, davacının, müvekkilinin yanında sigortalı olarak çalışmadığını, 15.09.1981 ile 10.11.2014 tarihleri arasında Bağ-Kur kaydının bulunduğnu, kaydının silinme tarihinin kazadan 6 gün sonra olan 10.11.2014 olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2016 tarihli ve 2015/465 Esas, 2016/197 Karar sayılı kararı ile kaza olayının Eğitim Mah. Güzelyalı Mudanya adresinde bulunan inşaatı devam eden S.S. ..... Konut Yap.Koop.'ne ait inşaat işyerinde çatı işinin yapımı sırasında 04.11.2004 tarihinde davacının dengesini kaybederek 6 ncı kattan zemine düşmesi şeklinde gerçekleştiği, Kooperatifin çatı vs. işlerinin davalı ... Turizm İnşaat Tic. San. Ltd.

Şti. tarafından üstlenildiği, davacının da bu işin yapımını üstlenen ... ... şirketinin işçisi olarak çalıştığı sırada kazaya maruz kaldığı, kaza ile ilgili olarak Kuruma iş kazasından bahisle bir müracaatta bulunulmadığı, yine kaza ile ilgili Celebiler Tur. ... Şirketi yetkilisi Muhlis Çelebi ile Üstünkent Konut Yapı Koop.

Yetkilisi ...'ün sanık sıfatıyla yargılandığı kamu davasına ilişkin Mudanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/495 E. 2007/395 K. sayılı 22.11.2007 tarihli kararında sanıkların taksirle yaralama suçundan 8 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmalarının hükme bağlandığı ve kararın temyiz sonucu kesinleştiği, kaza akabinde Kurum yetkili kurulunca davacının %21,2 oranında sürekli iş göremezlik derecesinin tespit edildiği,

maddi manevi tazminat talepli davacı tarafından davalı şirket aleyhine açılan ve 3.İş Mahkemesinde görülen davanın 15.12.2015 tarihli duruşmasında iş kazası tespitine dair Mahkemede görülen işbu davanın neticesinin beklenmesine dair ara kararı kurulduğu anlaşılmakla her ne kadar davalı Kurum tarafından kaza tarihinde Bağ-Kur statüsünde olduğu gerekçesiyle ve davalı işyerinden sigortalı bildirimi bulunmadığı gerekçesiyle olay iş kazası olarak kabul edilmemiş ise de somut olayda söz konusu kazanın davalı şirketin üstlendiği Üstünkent Konut Yapı Koop.'in bir kısım inşaat işlerinin yürütümü sırasında meydana geldiği,

506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde tanımlanan iş kazası olma hallerinin somut olayda mevcut olduğu kanaatine varılarak 04.11.2004 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.10.2018 tarihli 2016/8923 Esas, 2018/8008 Karar sayılı ilamı ile "Eldeki davaya konu somut olayda, işverenin kim olduğu, iş için gereken malzemeleri kimin temin ettiği, davaya konu yapılan işin içerik, kapsam ve niteliğine göre kazalı ile işveren arasındaki ilişkide işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek durumda olup olmadığı,

kazalının edimleri ile ilgili işverenin buyruklarına uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağımlılığın bulunup bulunmadığı ve genel olarak işverenin belirleyeceği yerde ve zamanda onun tarafından sağlanacak teknik destek ile onun denetim ve gözetiminde çalışma yapılıp yapılmadığı, diğer bir deyişle çalışmanın, zaman ve bağımlılık unsurlarını bünyesinde barındırıp barındırmadığı; geçimini nasıl sağladığı; sabit bir işyeri ve dükkanın olup olmadığı, herhangi bir sigortalılığı, vergi, meslek odası ve Esnaf Sanatkarlar Sicil Memurluğu kaydı olup olmadığı (araştırmasıda yapılmak suretiyle) belirlenip;

yani hizmet akdinin olup olmadığı kuşku ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmalı; sigortalılığına esas faaliyeti, varsa tanık beyanı ve diğer tüm deliller birlikte değerlendirilerek olayın oluş şekli, giderek iş kazası olup olmadığı yukarıda belirtilen 11 inci madde kapsamında değerlendirilerek karar verilmelidir.

Aksi halde davacı beyanı alınarak 1479 sayılı Kanun kapsamında bir talebinin olup olmadığı yönünde irdeleme yapılarak karar verilmelidir. " gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olup inşaat işyerinde çatı işinin yapımı sırasında 04.11.2004 tarihinde dengesini kaybederek 6 ncı kattan zemine düşmesi şeklinde davacının geçirmiş olduğu kazanın 1479 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davacı ile aralarında herhangi bir hizmet akdi olduğu tespit edilemeyen ... Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek, davacının 04.11.2004 tarihinde geçirdiği kazanın 1479 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olduğunun tespitine, davanın . Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı Kurumun temyiz talebinin süresinde olmadığını ve reddi gerektiğini, olayın öncelikle 506 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olduğunu ve Mahkemece bu yönde karar verilmesi gerektiğini aksi kabul halinde ise olayın 1479 Kanun kapsamında iş kazası olduğunun tespitinin yerinde olduğunu ve temyiz itirazlarının reddi gerektiğini belirterek kararın müvekkili lehine bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının başka bir iş kazası geçirip geçirmediğinin araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, olayın 1479 sayılı Kanun kapsamında iş kazası olarak kabul edilemeyeceğini, Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, Kurum inceleme raporu, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla yatırılan temyiz harcının ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,