Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13930 K.2024/318

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı Kurum tarafından müvekkiline 2018/14309, 2018/14310,2018/14311 nolu takip dosyalarından müvekkiline gönderilen 3 adet ödeme emrinin 02.03.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı kurum tarafından 2014/13294 nolu takip dosyasından müvekkiline gönderilen 08.12.2017 tarih, 14927524 sayılı ve 4.891,13.-TL. tutarlı ödeme emrinin iptali için ...

6. İş Mahkemesinin 2017/676 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın derdest olduğunu, dava devam ederken Kurum tarafından 70174670-1.745.640 sayılı yazı ile devam eden ödeme emrine ilişkin olarak “adınıza düzenlenen 2014/13294 takip numaralı ödeme emrinin yasal dayanağı gösterilen 6183 sayılı A....U.H.K.'nun 35 inci maddesi gereğince ....'nin borçları ile ilgili takip adınıza çevrilmiştir” ibareli kaşenin hatalı olduğunun ve Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin borçlarından 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesine göre değil 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi gereğince takip yapılacağının bildirildiğini,

davalı Kurum tarafından 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi uyarınca tanzim edilen dava konusu ödeme emirlerinin mükerrer tanzim edilmiş olması nedeniyle iptali gerektiğini, müvekkiline tebliğ edilen ödeme emirlerinin asıl borçlu şirkete ait olması nedeniyle müvekkilinin sorumluluğuna gidilebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin asıl borçlu şirkette 20.04.2011 tarihinden itibaren hisse sahibi olmadığından ödeme emirlerinin iptali gerektiğini, 2018/14311 takip nolu dosyadan gönderilen ödeme emrinin damga vergisi borcuna ait olup, 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği dönemler yönünden iptali gerektiğini belirterek,

müvekkiline gönderilen üç adet ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi gereğince şirket üst düzey yöneticisi olan davacının Kuruma karşı şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesine göre Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu belirterek, davanın reddine, alacak miktarının 10'u oranında haksız çıkma tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamından davalı Kurum tarafından 65581.16 sicil sayılı dosyada işlem gören dava dışı Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin ödenmeyen prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçlarının tahsili amacıyla davacı ... Ofluoğu adına 2018/14309,2018/14310 ve 2018/14311 nolu takip dosyalarından ödeme emri düzenlendiği, ödeme emirlerinin 02.03.2018 tarihinde davacının eşine tebliğ edildiği, davacının 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü süre içinde 09.03.2018 tarihinde ödeme emirlerinin iptali için dava açtığı anlaşılmaktadır.

Davacı adına 2018/14309 nolu takip dosyasından düzenlenen ödeme emri Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin ödenmeyen 2010/8, 9, 10., 2012/6, 8., 2013/9, 10, 11, 12. aylar prim borcuna, 2018/14310 nolu takip dosyasından düzenlenen ödeme emri 2010/7, 8, 9, 10., 2012/8., 2013/9, 10, 11, 12. aylar işsizlik sigortası primi borcuna, 2018/14311 nolu takip dosyasından düzenlenen ödeme emri ise 2010/6, 7, 8, 9, 10, 2013/6, 9, 11, 12, 2014/1. aylar damga vergisi borcuna ilişkindir.

Davacı 2018/14309-14310, 14311 nolu takip dosyalarından Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin borçları için adına düzenlenen ödeme emirlerine konu kurum alacaklarından sorumlu olmadığını, ayrıca damga vergisi borcuna ilişkin ödeme emrinin bir bölümünün beş yıllık zamanaşımına uğradığını belirterek, ödeme emirlerinin iptalini talep etmektedir...

...

Celbedilen Ticaret Sicil kayıtlarından ; ...

Ticaret Sicili Memurluğunda 07.07.2010 tarihinde 741104 sicil numarası ile tescil edilerek kurulan Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin tescil edilen ana sözleşmesi ile 3 yıl süre ile görev yapmak üzere yönetim kurulu başkanı .... yönetim kurulu başkan vekili ... ile birlikte yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, 10.02.2011 tarihli yönetim kurulu kararı ile istifasının kabulüne, imza yetkisinin kaldırılmasına karar verildiği, 17.04.2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile yönetim kurulu üyesi ...'nun istifası ile ilk genel kurula kadar görev yapmak ve genel kurulun onayına sunulmak üzere yönetim kurulu üyeliğine atandığı,

15.07.2013 tarihli yönetim kurulu kararı ile yönetim kurulu başkan yardımcılığına getirildiği, 21.01.2014 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeliğine seçildiği anlaşılmaktadır.

2018/14309, 2018/14310 ve 2018/14311 nolu takip dosyalarına konu Kurum alacaklarının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken tarihlerde dava dışı borçlu Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırm A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olan davacı 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesine göre ödeme emirlerine konu Kurum alacaklarından şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Sorumluluğu müştereken ve müteselsilen olduğundan takibin öncelikle borçlu şirkete yapılmasına ve şirketten tahsil imkanının bulunup bulunmamasının araştırılmasına da gerek yoktur. Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu borcun tamamından müştereken ve müteselsilen olduğundan, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile hüküm altına alınan limited şirketlerde Ortaklar için öngörülen hisse oranına göre sorumluluk anonim şirketlerde söz konusu değildir.

Davacı vekili 2014/13294 nolu takip dosyasından müvekkili adına ödeme emri düzenlendiğini, ödeme emrinin iptali için ... 6. İş Mahkemesinin 2017/676 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, aynı konu ile ilgili mükerrer ödeme emri tanzim edildiğini iddia etmişse de, 2014/13294 nolu takip dosyasından davacı adına düzenlenen ödeme emrinin Vatan Hastaneleri Sağlık Yatırım A.Ş.'nin 2012/10, 2013/6, 7, 8. ayları prim borcuna ilişkin olduğu, 2018/14309 nolu takip dosyasından ise 2010/8, 9, 10., 2012/6, 8., 2013/9, 10, 11, 12. aylar prim borcu için ödeme emri düzenlendiği görülmekte olup, aynı dönemler için mükerrer takip yapılması söz konusu değildir.

Davacı vekili 2018/14311 nolu takip dosyasından damga vergisi borcu için düzenlenen ödeme emrine konu Kurum alacaklarının beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, 2010/6, 7, 8, 9, 10. aylara ilişkin damga vergisi borçlarının zamanaşımına uğradığını belirtmişse de, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi, Kurumun prim ve diğer alacaklarının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren on yıllık zamanaşımı süresine. tabi olduğunu hüküm altına almıştır. Bu bakımdan davacı vekilinin Zamanaşımı itirazı yerinde değildir." gerekçesiyle davanın reddine, 6183 sayılı Kanun 58/5 maddesi gereğince asıl alacak miktarının % 10 oranında haksız çıkma tazminatının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu borçların asıl borçlu şirketin ... ilinde faaliyet gösteren şubesi ile ilgili olduğunu, ... Ticaret ve Sanayi Odası'ndan gelen cevabi yazıya göre davacının asıl borçlu şirkette ve ... şubesinde temsile yetkili bulunmadığını, 6183 sayılı Kanunda belirtilen prosedür yerine getirilmeksizin, dava konusu borcun tahsili cihetine gidilmesinin yasa ve yerleşik yüksek mahkeme uygulamalarına aykırı olduğunu, 2018/14311 sayılı takip dosyasına konu damga vergisinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğunu, verilen kararın yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında,"...Dosya kapsamından; dava dışı Vatan Hastaneleri Yat. Sağ. A.Ş.'nin 2010/8,9,10, 2012/6, 2012/8-12 dönemlerine ilişkin prim borçları nedeniyle 2018/14309 sayılı. 2010/7-10, 2012/8-12 dönemlerine ilişkin işsizlik sigortası primi borçları nedeniyle 2018/14310 sayılı.

2010/6-10, 2013/6,9,11,12 ve 2014/1 dönemlerine ilişkin damga vergisi borçları nedeniyle 2018/14311 sayılı dosyalar ile icra takibine geçildiği ve yönetim kurulu üyesi olduğu gerekçesiyle davacı adına da ödeme emirleri düzenlenerek 02.03.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın yasal süresi içerisinde 12.03.2018 tarihinde açıldığı; davacının 13.07.2010 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilen 05.07.2010 tarihli ana sözleşmesi ile 3 yıl süre ile görev yapmak üzere yönetim kurulu üyeliğine seçildiği.

01.03.2011 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 10.02.2011 tarihli yönetim kurulu kararı ile istifasının kabulüne ve imza yetkisinin kaldırılmasına, 30.04.2012 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 17.04.2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile yönetim kurulu üyesi ...'nun istifası sonucu boşalan yönetim kurulu üyeliğine davacının atanmasına, 01.08.2013 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan yönetim kurulu kararı ile yönetim kurulu başkan yardımcılığına seçilmesine karar verildiği,

30.01.2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 21.01.2014 tarihli genel kurul kararı ile de 3 yıl görev yapmak üzere yönetim kurulu üyeliğine seçildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının, takip konusu alacakların tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken tarihler arasında şirketin yönetim kurulu üyesi olması, özel Kanun niteliğinde bulunması nedeniyle uygulama önceliği olan 5510 sayılı Kanun'un 88/20. maddesi uyarınca dava dışı şirketin yönetim kurulu üyesi olan davacının, dava dışı şirketin dava ve takip konusu borçlarından asıl borçlu şirket ve diğer yönetim kurulu üyeleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunması.

2018/14311 sayılı ödeme emrine konu damga vergisi borçlarının "Kurumun diğer alacaklarından" olması ve anılan yasal düzenlemeler karşısında vadelerinin oluştuğu tarihe göre 5510 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemenin yürürlükte bulunduğu döneme ilişkin olmaları, zamanaşımı sürelerinin, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren 10 yıl olması ve ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren zamanaşımı süresinin dolmaması karşısında Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

... 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un 58. maddesinin 5. fıkrasında yer alan “İtirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki amme alacağı %10 zamla tahsil edilir” hükmünün Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2021/119 E. 2022/149 K. sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi ve iptal kararı ile yeni oluşan durumun kesin hüküm halini almamış derdest tüm davalar yönünden de uygulanmasının zorunlu bulunması nedeniyle; gerek davacı aleyhine haksız çıkma tazminatına hükmedilmesi gerekse anılan tazminatın davalı Kurum yararına hükmedilmesi gerekirken hazineye irat kaydına karar verilmesi ise yerinde bulunmamıştır." gerekçesiyle;

"1- Davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; ... 1. İş Mahkemesinin 19/10/2021 tarih ve 2018/162 E. 2021/288 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2- Davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 6183 sayılı Kanun'un 35, 58, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 ve 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,