Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14026 K.2024/495

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.1994 tarihinden itibaren süt ürünleri ve besicilik faaliyeti ile geçimini temin ettiğinin kabulü ile Bağ-Kur mükellefiyetinin tesciline ve hizmet tespitinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili yazılı olarak davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.02.2013 tarihli ve 2011/77 Esas, 2013/907 Karar sayılı kararıyla; açılan davanın 10.10.2013 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda kabulüne bu itibarla; davacının 01.01.1995 - 31.01.1995 ve 01.01.1998 - 30.04.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında davacının tarımsal faaliyet gösterdiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.1. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 13.01.2015 tarihli ve 2014/2978 Esas, 2015/254 Karar sayılı bozma kararında; 2926 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen şekilde sigortalılığın sona erip ermediği araştırılmalı ve bu bağlamda çekişmeli dönemde 506 sayılı Kanun kapsamında SSK sigortalılığı ya da 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı varsa ve bu sigortalılık süresi makul süreyi aşmışsa, HGK'nın 14.02.2007 gün, 2007/21-73-71 sayılı ve 14.03.2012 gün, 2011/10-804-152 sayılı kararları göz önünde bulundurularak sigortalılığın sona erdiği olgusunun da dikkate alınması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 08.12.2015 tarihli ve 2015/118 Esas, 2015/696 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.01.1995 - 31.01.1995 ve 01.01.1998 - 30.04.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında yaptığı tarımsal faaliyetin Tarım Bağ-Kur kapsamında olduğunun tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C.2. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 31.05.2016 tarihli ve 2016/7873 Esas, 2016/8922 Karar sayılı bozma kararında; Mahkemece, talebe konu ihtilaflı dönemde davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı araştırılmalı, sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.06.2018 tarihli ve 2016/513 Esas, 2018/305 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının 01.01.1995-01.01.1998 tarihleri ile 01.01.1998-30.04.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur Kanun kapsamında çalışmasının tespitine karar verilmiştir.

E.3. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.12.2018 tarihli ve 2018/6032 Esas, 2018/10126 Karar sayılı bozma kararında; somut olaya dönüldüğünde davacıya 31.12.1994 ve 31.01.1995 tarihli iki adet tevkifat

kaydı bulunması sebebiyle mahkemenin 01.01.1995 – 31.12.1995 tarihleri arası kararı yerinde olup; davacıya ait herhangi bir tescil, prim ödeme ve tevkifatı bulunmayan davaya konu 01.01.1996 – 30.04.2005 tarihleri arası dönem yönünden davanın reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olduğundan karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 09.05.2019 tarihli ve 2019/9 Esas, 2019/155 Karar sayılı kararıyla; önceki kararında direnilmesine, davanın kabulüne, davacının 01.01.1995-01.01.1998 tarihleri ile 01.01.1998-30.04.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur Kanun kapsamında çalışmasının tespitine karar verilmiştir.

G. HUKUK GENEL KURULU KARARI

1.Mahkeme kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 16.01.2020 tarih, 2019/5614 Esas, 2020/258 Karar sayılı kararında; Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 27.09.2022 tarihli, 2020/10-141 Esas, 2022/1165 Karar sayılı kararı ile somut olay değerlendirildiğinde; davacının 2926 sayılı Kanun’a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak prim tevkifatı veya ürün teslimi bulunmayan 01.01.1996-30.04.2005 tarihleri arasındaki dönem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği hâl böyle olunca, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesinin doğru olmadığı belirtilerek direnme kararının bozulmasına, dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

H. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Kararı

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur Kanun kapsamında çalışmasının tespitine, fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine karar verilmiştir.

I. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; 2926 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 4b/4 üncü maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve 6111 sayılı Kanun'un yapılandırmaya dair hükümlerinden yararlanılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2 nci, 3 üncü, 6 ncı, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,