Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14136 K.2024/1284

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının murisi ...’ın davalıya ait ... Restaurant isimli lokantada 01.03.1985 ile 31.12.1988 tarihleri arasında garson olarak kesintisiz çalıştığını beyan ederek davacının murisi ...’ın 01.03.1985 ilâ 31.12.1988 tarihleri arasında davalı iş yerinde asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı asil sunmuş olduğu 10.02.2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının belli aralıklarla iş yerinde garson olarak çalıştığını, çalıştığı günler için sigorta primlerinin yatırıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 1-Davacı murisi ...'ın davalılar murisi ...'na ait ... Restaurant adlı iş yerinde; - 01.10.1985 - 31.12.1985 tarihleri arasında 17 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, -01.10.1986 - 31.12.1986 tarihleri arasında 63 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, -01.10.1987 - 31.12.1987 tarihleri arasında 145 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, -01.10.1988 - 31.12.1988 tarihleri arasında 80 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, tespit edilen hizmet süresinin diğer çalışmalarıyla birleştirilmesine, Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca. "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.

Yine aynı Kanun'un 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Eldeki davada, İlk Derece Mahkemesinin hükmünün gerekçesi; "...'nin davacı ... ile birlikte kesintisiz çalıştıklarını ifade etmesi nedeni ile bu tanığın çalıştığı süre boyunca ...'ın da sigortalı olabileceği kabul edilerek, ...'ın davalıya ait işyerinde 01.10.1985 tarihinde hizmet ilişkisinin başladığı, 1985 yılında Kuruma bildirilen gün dışında fiili çalışmasının tespit edilemediği, 1986 yılında Kuruma bildirilen gün dışında fiili çalışmasının tespit edilemediği,

1987/1 inci dönem 65 gün, 1987/2 nci döneminde 40 gün, 1987/3 üncü döneminde 40 gün çalışmış olabileceği, ancak1987/1 inci dönem 25 gün, 1987/3 üncü dönem 14 gün için bildirimin yapıldığı, 1988 yılında ise 1988/1 inci döneminde 40 gün, 1988/2 nci döneminde 40 gün, çalışmış olabileceği, ancak 1988/1 inci dönem 24 gün, 1988/2 nci dönem 21 gün için bildirimin yapıldığı sonucuna ulaşılması" olarak belirlenmiş, hüküm ise "01.10.1985 - 31.12.1985 tarihleri arasında 17 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, 01.10.1986 - 31.12.1986 tarihleri arasında 63 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine,

01.10.1987 - 31.12.1987 tarihleri arasında 145 gün asgari ücret ile çalıştığının tespitine, 01.10.1988 - 31.12.1988 tarihleri arasında 80 gün asgari ücret ile çalıştığının tespiti, Kuruma bildirilen sürelerin dışlanması" olarak kurulmak suretiyle, hüküm fıkrası ile hükmün gerekçesi arasında çelişki yaratıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, Mahkemece, 01 Ekim- 31 Aralık tarih aralığında 90 gün mevcutken, 01 Ekim -31 Aralık arasında; 1985 yılında 17 gün, 1986 yılında 63 gün, 1987 yılında 145 gün, 1988 yılında 80 gün çalıştığının tespitine karar verildiği, çalıştığının tespitine karar verilen hizmetlerin hangi tarihler arası geçtiği, hangi döneme ait olduğu belirtilmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken infaza elverişli olmayacak şekilde hükümde gösterilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,