Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14239 K.2024/1038

Taraflar arasındaki iptal edilen sigorta bildirimlerinin gerçek ve fiili olduğunun, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ......sicil numarayla SGK'ya kayıtlı olduğu, 2015 yılında en son çalıştığı ... Fidancılık Ltd. Şti.nde çalışırken emekli olduğu ve davacının emekliliğe esas çalışma süreleri olarak, son üç yılı ... Fidancılık Ltd. Şti.de çalıştığı, geriye doğru, yaklaşık on iki sene Nazilli....

Ticarette çalışması olduğu, bir dönem çiftçi Bağ-Kur'u ödediği daha sonra bir ara SSK'lı olarak çalıştığı ve bu şekilde en son üç yıl kadar bir süre de ... Fidancılık Ltd. Şti. bünyesinde çalıştıktan sonra emekli olduğu, Nazilli ... İlçe Müdürlüğü'ne başvurduğunda ise, Kurum tarafından davacının son iş yeri olan ...

Fidancılık adlı iş yerinde çalıştığı üç yılın sahte hizmet olarak tespit ve tescil edildiği ve bu nedenle de, Aydın SGK'ya gidip oraya başvuruda bulunulması gerektiğinin söylendiği, ihbarname ekinde gönderilen borç bildirim belgesinde yer alan, 68.000,81 TL asıl borca 19.11.2018 tarihinden itibaren faiz işletilmek suretiyle 10.927,13 TL faiz ile toplam 78.927,94 TL'nin ''denetmen raporuna ist. hizmet iptali'' gerekçesi ile davacıdan ödenmesini talep edildiği, iş bu borca ve emekliliğin iptali işlemine 7 günlük itiraz süresi içinde itiraz edildiği,

bu itirazın Aydın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 10.12.2018 tarihli 30716727/813.99 /16761951 sayılı kararı çerçevesinde reddedildiği, SGK'ya yapılan itirazlarının reddedilmesi sonrası idari dava açma süresi içerisinde 05.01.2019 tarihinde Aydın 1. İdare Mahkemesi'nin 2019/15 Esas sayılı davası açılarak idarenin sahte hizmet tespiti işleminin ve bu işleme bağlı olarak tahakkuk ettirilen borçların iptali ve bu işlemler yönünden yürütmenin durdurulmasını talep ettikleri, ancak Aydın 1. İdare Mahkemesi'nin 2019/15 Esas Sayılı dava, idari yargının görevli olmadığı,

iş mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine karar verildiği iddiasıyla davacı hakkında haksız ve yersiz olarak verilmiş olan emekliliğin iptali kararının ve bu arada geçmişe dönük borç olarak tahakkuk ettirilen borçlara ilişkin 22.11.2018 tarihli ve 40505780-205.07-E.15858574 sayılı işlemin iptali (geçersizliğinin tespitine) ile davacının emeklilik haklarının iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya 01.01.2015 tarihinden geçerli olmak üzere 2/6504497 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığı, Sosyal Güvenlik Denetmenliğince yapılan denetim ve soruşturma hazırlanan 09.11.2018 tarih, 2018/ZE-95 sayılı rapor ile, sigortalı davacının .... no'lu işyerinde geçen çalışmasının fiili olmadığı, sahte sigortalılık işleminin yapıldığı tespit edildiği, ayrıca aylık bağlama şartının yerine getirilememesi sebebi ile davacının aylığının 01.01.2015 tarihinden itibaren kesildiği, davacının aylığının iptal edilmesi üzerine 01.01.2015 - 17.12.2018 tarihleri arasında kendisine ödenen 68.000,81 TL toplam aylık bedeli adına borç kaydı yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının ...

Fidancılık Tarım Ürünleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait 1123239 işyeri numaralı işyerinde geçen çalışmalarının gerçek çalışmaya dayandığı anlaşıldığı davacının yaşlılık aylığı bağlanması için 506 sayılı Kanun'un Geçici 81./B-(e) maddesi gereğince, sigortalılık süresi 17 yıldan fazla, 18 yıl 6 aydan az olan erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi, 48 yaş ve en az 5225 gün prim ödenmesi şartlarını yerine getirdiğinden yaşlılık aylığı bağlanma koşullarının oluştuğu,

davacının talep tarihi olan 31.12.2014 tarihini izleyen aybaşından itibaren yani 01.01.2015 tarihinden itibaren aylık almaya hak kazandığı gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, davacının 2012 yılı 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ,11 ve 12. ayında 30'ar günden 330 gün, 2013 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. ayında 30'ar günden 360 gün, 2014 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. ayında 30'ar günden 360 gün olmak üzere toplam 1.050 günlük çalışmasının ...

Fidancılık Tarım Ürünleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait 1123239 işyeri numaralı işyerinde geçtiği ve hizmetlerinin fiili olduğunun tespitine, davalı SGK'nın davacının 2012 yılı 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. aylarına ilişkin, 2013 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. aylarına ilişkin, 2014 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. aylarına ilişkin olarak 1123239 işyeri numaralı işyerindeki hizmetlerinin iptaline yönelik ve buna bağlı olarak emekliliğinin iptaline yönelik tüm işlemlerinin iptaline, davacının 01.01.2015 tarihinden itibaren aylık almaya hak kazandığının,

bu nedenle Kuruma borcu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dosya içerisindeki mevcut delil, resmi belge ve kayıtların dikkate alınmadığını, dava konusu tarihin üzerinden uzun zaman geçtikten sonra, 15.03.2021 tarihli keşif sırasında görülen duruma göre değerlendirme yapıldığı, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığı, Kurum denetlemenleri tarafından hazırlanan rapor ile dava konusu iş yerindeki çalışmaların fiili bir çalışma olmadığının ispatlandığı, yerel Mahkeme tarafından tanık beyanları ile Kurum raporunun dikkate alınmadığı, davacı tarafından sunulan herhangi bir delil olmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum denetmeni tarafından davacı ve onun gibi bildirimi iptal edilen kişilerin sigortalılıklarının iptal edilmesinin yeterli dayanakları ve gerekçesinin bulunmadığı, aksine dava dışı ... Fidancılık Tar. Ür. Gıda San. Tic.

Ltd.Şti.'ne ait iş yerinin gerçek bir iş yeri olduğu, fidan üreticiliği yapıldığı ve denetmen tarafından denetim yapılan arazi dışında davacının çalıştığı dönemde 2 farklı çalışma sahasının daha bulunduğu, dava dışı işverenliğin Aydın ilinde fidan üretimi yapan 3 büyük firmadan biri olduğu,

Ziraat Mühendisi bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere, söz konusu fidan üretimi için yıl boyu sürekli istihdam yapılması gerektiği, davacının ve bildirimi iptal edilen diğer kişilerin aynı dönemde çalışanların bir birlerini tanıdıkları ve çalışmaları ile beyanlarını doğruladıkları, ayrıca mahkemece tespit edilen diğer kamu tanıklarının da bu beyanları destekleyici nitelikte olduğu, davacı ve diğer çalışanların sigortalılıklarının iptal edilmesine yönelik bir gerekçe bulunmadığı anlaşıldığından davacının çalışmalarının gerçek bir çalışma olduğuna kanaat getirildiği,

diğer yandan, davacının çalışmalarına yeniden geçerlilik kazandırıldığından yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işlemi de dayanaksız kalmış ve davacının yersiz olarak ödendiği gerekçesiyle davacı aleyhine tahakkuk ettirilen borç tutarından da sorumlu olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, iptal edilen sigorta bildirimlerinin gerçek ve fiili olduğunun, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 4, 7, 9, 59, 86 ve geçici 81 inci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,