Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14442 K.2024/742

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 30.06.1989-22.08.1992 ve 04.01.1994-31.01.1999 tarihleri arasında davalıya ait eczane işyerinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacının 01.02.1999 da işe başladığını, tüm çalışmasının Kuruma bildirildiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.10.2020 tarihli 2019/57 Esas 2020/208 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait eczane iş yerinde 09.10.1990 - 22.08.1992 ve 04.01.1994 - 31.01.1999 dönemi asgari ücret ile çalıştığının tespitine, artan kısma ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli 2021/75 Esas 2022/83 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "davacının özellikle askerlik öncesi çalışma dönemi yönünden,reçete hazırladığı kişilerden çalışmasını kimlerin bilebileceği sorularak, bu kişiler dinlenmeli, 09.10.1990 tarihinde reçete kayıt defterinde bulunan yazının davacıya ait olup olmadığı açıkça sorularak,

temin edilebiliyorsa defter aslı, edilemiyorsa fotokopisi üzerinde defterdeki yazıların davacıya ait olup olmadığı konusunda grafoloji uzmanı bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmalı,işverenin defterdeki yazı ve kayıtların kendisine ait olmadığı konusundaki itirazı da bu kapsamda değerlendirilmeli, yapılacak emniyet araştırması ile ve kurumdan sorularak tespiti istenen dönemin tamamı açısından daha fazla komşu işyeri tespit edilerek, komşu işyerlerinin işverenleri ve çalışanlarının bilgisine başvurulmalı, işçilik alacakları dosyasının eksiksiz bir örneği bu dosya içine alınarak,

davacının işçilik alacakları dosyasının dava dilekçesinde, çalışmasının 04.01.1994 tarihinden başladığına dair açıklaması değerlendirilmeli, Mahkemece dinlenen bir kısım tanıklar tarafından davacının 5-6 ay kadar ara verdiği beyan edildiğinden, bu husus tanıklardan ayrıntılı olarak sorulup, ara verilen dönem olduğunun sabit olması halinde, bu dönem belirlenerek hak düşürücü süre açısından değerlendirilmeli, gerçek ve fiili çalışma olgusu üzerinde hassasiyetle durulmalı, böylelikle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir" gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan rapor ve elde edilen belgelere göre defter aslı elde edilemediğinden bu konuda bilirkişi fotokopi üzerinden işlem yapılamayacağını açıklamakla, başkaca inceleme yapılmadığı, davacı asilin beyanı ve tanık beyanları üzerinde yapılan değerlendirmede kesintinin oluştuğu dönemden ve kesinti sonrası işe giriş tarihinden öncesi yani 01.11.1994 dönemi öncesi talebin hak düşürücü süreye uğradığı, bu tarihten sonraki dönem için ise çalışmanın kanıtlandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait eczane iş yerinde 01.11.1994-31.01.1999 dönemi asgari ücret ile hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine, artan kısma ilişkin isteklerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; komşu işyeri tespiti yapılamadığını, reçete kayıt defterindeki yazılar fotokopi olduğundan tespit yapılamadığının bildirildiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,