Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1448 K.2023/1784

... ...

DAVA TARİHİ : 19.02.2016

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesi ile; kazalı sigortalının 15.11.2015 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili yargılama sırasında 19.12.2019 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini toplam 284.256,44 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnşaat vekili, davacının müvekkilinin çalışanı olmadığını, davacıyı tanımadığını, müvekkili ile diğer davalı ...'ün ... Elektrik Şti. ile arasınd hiçbir taşeronluk ilişkinin mevcut olmadığını, olayın gece kaldığı yerde yataktan düşmesi sonucu meydana geldiği, tamamen davacının kusuru sonucu meydana geldiğini ve iş kazası olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

2.Diğer davalı ... tarafından cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2020 tarihli ve 2016/171 Esas, 2020/170 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kabulüne,

1-Hesaplanan 566,36TL geçici iş göremezlik zararı ile 283.690,08TL maluliyet tazminatı olmak üzere toplam 284.256,44TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 15.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardar müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Takdir edilen 50.000,00TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 15.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2020/1297 E.-2021/409 K. sayılı kararıyla; davalı alt işveren işveren ... tarafından kiralanan şantiyeye yakın evde kalan davacının 15.11.2015 tarihinde uyuduğu esnada ranzanın üst katından düşerek beyin kanaması geçirmesi ile sonuçlanan iş kazasında, alt işveren davalı ...'ün %70, diğer davalı asıl işveren ...

İnş.Şti.nin ise %30 kusurlu olduğu, davacının iş bu kaza nedeni ile çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının Yüksek Sağlık Kurulunun 25.02.2019 tarih ve 2019/3301 sayılı kararından, %33,2 olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davalı ... İnş. Ltd.

Şti. vekilinin Kayseri 4. İş Mahkemesi 18.02.2020 tarih ve 2016/171 Esas - 2020/170 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 05.10.2021 tarih ve 2021/6690 E- 2021/11558 K sayılı ilamıyla; dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; kazalı sigortalının, davalı ... Vezirhöyük(Techno Blue Power Elektronik) işyerinde elektrik tesisatçısı ve pano montörü olarak ...

İlçe Merkezinde yapılan otobüs terminali inşaatında çalıştığı, olay günü, işveren tarafından sağlanan, işçilerle birlikte kaldığı yatakhanedeki ranzadan düşerek beyin kanaması geçirdiği, bu olay nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığı, mahkemece farkli heyetlerden aldırılan 05.05.2017 ve 14.08.2018 tarihli kusur bilirkişi raporlarında, olayın meydana gelmesinde kazalının kusursuz, davalı alt işveren ...’ün % 70 oranında, davalı asıl işveren ... İnş.

Ltd.Şti.nin % 30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, bahse konu bu raporlarda olayın meydana gelmesini önleme yönünden işverenin alması gerekli veya alabileceği önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı, mahkemenin de bu raporlar ile yetinerek karar verdiğinin anlaşıldığı, mahkemece yapılacak işin;

hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, aynı olaya ilişkin ceza ve rücu dava dosyasındaki kusur raporlarının ve kararlarının da dosya kapsamına getirtilerek -verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek- A sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle - her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek,

dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek (özellikle davacının istinaf ve temyiz yoluna başvurmadığının) bir karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek ilk derece mahkemesi bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile; 1-Hesaplanan 284.256,44TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 15.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardar müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Takdir edilen 50.000,00TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 15.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B .Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili temyiz sebepleri olarak özetle; yerel mahkemece her ne kadar A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı bilirkişiler tarafından 09.06.2022 tarihli yeni bir rapor alınmış olsa da alınmış olan bu raporun Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından tespit edilmiş olan eksiklikleri gidermediğini, dosya kapsamında alınmış olan önceki bilirkişi raporlarının tekrarı niteliğinde olduğunu, kazalının diğer davalı ...

Vezirhöyük'ün işçisi olduğunu, aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kusur oranını kabul etmediklerini, kusur raporunun ceza dosyası ile çeliştiğini, rapora dayanak olan Yüksek Sağlık Kurulu raporunun hatalı olduğunu, bu rapora yapılan itiraz doğrultusunda Adli Tıp Kurumundan rapor alınmadığını, manevi tazminatın yüksek olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 18, 19 ve 95 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı;

iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

2. 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye,

usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır."

3. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

4. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

5. Somut olayda, davaya konu iş kazası nedeniyle ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 12.06.2017 tarih 2211 sayılı kararından davacının çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %33,2 olduğuna, 01.05.2019 tarihinde kontrol muayenesi gerektiğinne karar verildiği, Yüksek Sağlık Kurulunun 25.02.2019 tarih ve 2019/3301 sayılı kararında davacının çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %33,2 olduğuna karar verildiği, davalı ... İnş. Ltd. Şti. tarafınca temyiz itirazlarında tekrar edildiği şekilde anılan rapora itiraz edildiği halde, işbu davalı tarafın itirazının karşılanması için yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda rapor alınmadığı anlaşılmaktadır.

6. Bu yöne ilişkin temyiz itirazları yönünden mahkemece yapılacak iş, sürekli iş göremezlik oranın her türlü şüpheden uzak şekilde belirlenmesi açısından; öncelikle Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan rapor alınması, söz konusu raporların birbirini doğrulaması halinde tespit edilen oranın dikkate alınması,

çelişkinin bulunması halinde ise giderek Adli Tıp 2. Üst Kurulundan rapor alınması sağlanarak sonucuna göre belirlenecek sürekli iş göremezlik oranının ve bu oranın kurumca tespit edilen oranlardan farklı olması ihtimali halinde ise SGK tarafından bağlanacak gelire etkisi gözetilerek ilgilisine kurum ve işverenleri davalı olarak göstererek tespit davası açmak üzere önel verilmesi önel içerisinde açılacak dava sonucu beklenerek sonucuna göre tespit edilecek sürekli iş göremezlik oranını dikkate alması,

sonucuna göre dosyada kabul edilen %33,2 oranından daha az miktarda bir sürekli iş göremezlik oranı tespiti halinde, bu oranı mahkemece hükme esas alınan ve davacının temyiz itirazı olmadığı için temyiz eden davalı lehine usuli kazanılmış hakkın dayanağını oluşturan 18.05.2019 tarihli hesap raporuna uygulaması, iş bu raporda esas alınan bilinen (işlemiş) devre tarihini ileri çekmemesi, kesinleşen bu sürekli iş göremezlik oranından bağlanacak gelirin rucuya kabil kısmını da bu raporda hesap edilecek tazminattan tenzil etmek suretiyle davalının sorumlu olduğu maddi tazminatı belirlemesi ve oluşacak sonuca göre bir karar vermesinden ibarettir.

7. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

8. O halde, davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz eden davalı vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...