Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1624 K.2023/3272

Taraflar arasındaki ödeme emri iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 06.01.2023 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi yollaması ve 346 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca kesin nitelikte bulunduğundan reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi; temyiz konusu kararın, 6100 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesi uyarınca davacı vekilinin tashih dilekçesinin reddine yönelik ... 11. Bölge Adliye Mahkemesinin 09.01.2023 tarihli ek kararına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin, yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verdikleri kararlar ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararları, 6100 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin üç numaralı alt bendi uyarınca kesin olup aynı Kanun’un 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz edilemez. Anılan düzenleme uyarınca; Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.

3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması.

4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açıl-mamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya davaların ayrılmasına, merci tayinine karar verilmiş olması.

6) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması.

Bölge Adliye Mahkemesince "mahkemece, Kurum'dan 2005/14360 (tevhitli) takip nolu ödeme emirlerinin hangileri olduğu sorulup, davaya konu ödeme emirlerinin hangileri olduğu netleştirilmeden, davacı adına düzenlenip tebliğ edilen ödeme emirleri ve tebliğ belgeleri getirtilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar hatalı olduğu gibi, davacı adına düzenlenen 2005 yılına ait 2005/14360, 2005/14361 -14362- 14363 - 14364- 14365- 14366 - 14367 - 14368 - 14369- 14370 - 14371- 14372- 14373- 14374takip numaralı ödeme emirlerinin de davacıya 09.05.2005 tarihinde tebliğ edildiği ve bu takip numaralı ödme emirleri yönünden dava tarihi itibariyle ilgili yasada düzenlenen hak düşürücü sürenin geçtiği gözardı edilerek verilen karar da isabetsiz olmuştur.

Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında, davanın esasına ilişkin deliller toplanmaksızın karar verildiği anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, geri gönderme gerekçesini "hak düşürücü sürenin geçtiği" olarak belirtmiştir. Oysa bu gerekçe yukarıda belirtilen geri gönderilme nedenleri içinde yer almamaktadır. Hak düşürücü süre yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gereken bir olgu olup esasa ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesinin bu tespit nedeni ile İlk Derece Mahkemesinin kararını kaldırarak karar vermesi gerekirken, gönderilme karar verilmesi yasanın açık düzenlemesine aykırı ise de anılan madde de bu yöne ilişkin kararlar kesin olduğundan ve ek karar ile temyiz isteminin kesin olması nedeni ile reddine karar verildiğinden, sonuç itibari ile ek karara ilişkin temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanmasına karar verilmiştir.

...