Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1798 K.2023/1844

... ... KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...'ün 22.08.2009 tarihinde iş kazası geçirdiğini, kaza sonucu %23 oranında meslekte kazanma gücü kaybının meydana geldiğini, zararlandıncı olay nedeni ile kurum tarafından sigortalıya 22.08.2009-30.06.2011 tarihleri arasında 11.214,30 TL iş kazası geçici iş göremezlik ödeneği, 4.165,63 TL tedavi harcaması,

344,12 TL eczane ilaç masrafı, 24.494,41 TL peşin sermaye değerli gelir olmak üzere toplam 40.218,46 TL ödeme ve masraf yapıldığını, söz konusu kazanın iş kazası olduğunun SGK teftiş kurulu raporlarıyla tespit edildiğini, meydana gelen kazada iskeleyi uzman kişilerin gözetimi altında kurdurmayan herhangi bir kontrol yaptırmayan ve işçisine iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermeyen işverenin %70, kendisi tarafından kurulan iskelede sağlam malzeme kullanmayan ...'ın %30 oranında kusurunun olduğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 10.054,62 TL'nin tahsis,

onay ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacının işvereni olmadığını, işvereninin ... olduğunu, müvekkilinin evinin sıva yapma işini davalı ...'a verdiğini, davalı ... tarafından müvekkilinin haberi olmadan ...'ün işçi olarak tutularak çalıştırıldığını, müvekkilinin ... 'ün işe alınması, çalıştırılması ve diğer konularla hiçbir alakasının olmadığını, bu nedenle müvekkilinin ...ile hiçbir alakası olmadığını, kaza sonrası tedavi olması konusunda müvekkilinden ve ...'dan para alındığını, diğer davalı ... ile kaza geçiren ...'ün istemleri ile tedavi olabilmesi için müvekkilinin yanında kısa süreli olmak üzere ...'ün sigortalı gösterildiğini, davacının kendi kusuru ile kaza geçirdiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum tarafından müvekkilinin %30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ise de, kusur oranını kabul etmediklerini, müvekkilinin yevmiyeli işçi olarak çalıştığını, herhangi bir şekilde sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin bozma üzerine verilen 18.01.2022 tarihli ve 2018/129 Esas 2022/20 Karar sayılı kararıyla.

"Hesap bilirkişisi tarafından sunulan 03.12.2021 tarihli raporda, davalı işveren ve üçüncü kişinin fiili ödemeye dönüşen gelirden müştereken ve müteselsilen 3.277,35 TL, geçici iş göremezlik ödemesinden üçüncü kişi davalının sorumluluğu 2.242,86 TL ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen 11.214,30 TL, tedavi giderlerinden müştereken ve müteselsilen 3.332,50 TL, ilaç giderlerinden müştereken ve 275,30 TL olmak üzere kurumun rücu alacağının toplam 18.099,45 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Raporun Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususları kapsar şekilde hazırlandığı, dosya kapsamına uygun ve bilimsel veriler ışığında düzenlendiği anlaşılarak rapora itibar edilmiştir.

Ne var ki, davacı vekilinin 16.04.2014 tarihinde sunduğu değer arttırım dilekçesinde geçici iş göremezlik ödeneği yönünden 8.971,44 TL talep ettiği görülmüş, taleple bağlılık ilkesi gereğince talep konusu miktarın kusur raporu doğrultusunda %20'si olan 1.794,29 TL'lik kısmından davalı üçüncü kişi ... sorumlu olmak üzere 8.971,44 TL geçici iş göremezlik ödemesinden,

3.277,35 TL olarak hesaplanan ve peşin sermaye değerli gelirden fiili ödemeye dönüştüğü anlaşılan kurum alacağından ve raporda hesaplandığı gibi 3.332,50 TL tedavi gideri ile 275,30 TL ilaç giderinden yukarıda açıklanan teselsül hükümlerine göre davalı işveren ve üçüncü kişinin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle

"Davanın kısmen kabulü ile, 1- 3.277,35 TL fiili ödeme miktarının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2- 8.971,44 TL geçici iş göremezlik ödemesinin davalı ...'ın sorumluluğu 1.794,29 TL ile sınırlı olmak üzere ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- 3.332,50 TL tedavi giderinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4- 275,30 TL ilaç giderinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 23.05.2022 tarihli, 2022/5943 Esas 2022/7616 Karar sayılı ilamı ile; Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine dayanılarak rücuan tahsiline ilişkin davada ilk kararı temyiz etmeyen davalı ... yönünden usuli kazanılmış hakkın gözetilmemiş olması ile geçici iş göremezlik ödeneğinden davalı ...’ın sorumluluğunun teselsüle dayalı olarak belirlenmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda yazılı kararı ile;

"Hesap bilirkişisi tarafından sunulan 03.12.2021 tarihli raporda, davalı işveren ve üçüncü kişinin kusur oranlarına göre; fiili ödemeye dönüşen gelirden müştereken ve müteselsilen 3.277,35 TL, geçici iş göremezlik ödemesinden üçüncü kişi davalının sorumluluğu 2.242,86 TL ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen 11.214,30 TL, tedavi giderlerinden müştereken ve müteselsilen 3.332,50 TL, ilaç giderlerinden müştereken ve 275,30 TL olmak üzere kurumun rücu alacağının toplam 18.099,45 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Raporun Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususları kapsar şekilde hazırlandığı, dosya kapsamına uygun ve bilimsel veriler ışığında düzenlendiği kanaatine varılmıştır. Ancak Yüksek Mahkemenin yukarıda belirtilen bozma ilamında vurguladığı usuli kazanılmış hak ilkesi gereğince davalı ...'ın mahkememizce verilen 15.01.2013 tarih, 2013/37E, 2014/420 K. sayılı kararı temyiz etmediği dikkate alınarak,

anılan kararda hükmedilen 19.595,33 TL ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden diğer davalı ... ile birlikte TBK'nun 61 ve 62 nci maddelerinde düzenlenen müteselsil sorumluluk hükümleri kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları,

raporda 11.214,30 TL geçici iş göremezlik ödemesi hesaplanmış ise de davacı kurumun ilk kararı temyiz etmemiş olması ve 16.04.2014 tarihli değer arttırım dilekçesindeki talep dikkate alınarak 8.971,44 TL geçici iş göremezlik ödemesinden ve raporda hesaplanan 3.332,50 TL tedavi gideri ile 275,30 TL ilaç giderinden davalı işveren ve davalı üçüncü kişinin TBK'nun 61 ve 62 nci maddelerinde düzenlenen teselsül hükümleri gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır. " gerekçesiyle

"Davanın kabulü ile, 1- 19.595,53 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan 18.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- 8.971,44 TL geçici iş göremezlik ödemesinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- 3.332,50 TL tedavi giderinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4- 275,30 TL ilaç giderinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ...,... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkiline atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini bunun irdelenmesi gerektiğini, ödeme yapıldığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, kusur raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davalının kusurlu olmadığını, maluliyet durumuna itiraz ettiklerini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 ve 439 uncu maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 21 inci maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıktan belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallanna, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallanna ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yargılama aşamasında kurum zararının fiili ödemeye dönüştüğünün anlaşıması karşısında, ilk karan ve bozma sonrası kararı temyiz eden davalı ... lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek, fiili ödemeye dönüşen 4.196 TL peşin sermaye değerli gelir tutannın %80'ine tekabül eden kısımdan sorumlu olmasına göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden karar bozulmamalı, hükmü temyiz etmeyen davalı yönünden davacı Kurum yararına oluşan usuli kazanılmış hak durumu gözetilerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; "1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, Mahkeme kararına karşı yapılan davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine;

Davanın kısmen kabulü ile,

1- ...'ın sorumluluğunun, 3.277,35 TL fiili ödeme miktarının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı olmak üzere 19.595,53 TL ilk peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan 18.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2- 8.971,44 TL geçici iş göremezlik ödemesinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- 3.332,50 TL tedavi giderinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4- 275,30 TL ilaç giderinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5- Karar mahiyeti gereği alınması gerekli 2.197,85 TL harcının 1.079,13 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, geri kalanının davalı ...'dan alınarak hâzineye gelir kaydına,

6- Davacı tarafından yapılan 3.750,00 TL Adli Tıp Kurumu rapor ücreti ile 2.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 570,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 4.320,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 3456,00 TL'sinin davalı ...'ın sorumluluğu 1.697,24 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7- Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükteki A.A.Ü.T. hükümleri gereğince takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ın sorumluluğu 4.518,12 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9- Karar kesinleştikten sonra varsa artan gider avansının yatırana iadesine," ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

Peşin yatırılan temyiz giderinin istek halinde davalılardan ...'a iadesine,

...