Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/2051 K.2024/795

Taraflar arasındaki aksi kurum işlemlerinin iptali ile yaşlılık aylığının bağlanması aşamasında aktarıma konu olan ve sigortalı hesabındaki hissesine düşen prim tutarının tamamının yaşlılık aylığında değerlendirilmesi ve buna göre yaşlılık aylığı miktarının yeniden belirlenmesi ile fark aylıkların davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurumun, istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dilekçesinde özetle; müvekkiline kendi şirketinde SSK’lı olarak tavandan prim ödendiğini, ancak daha sonra Kurum tarafından SSK’lı hizmetler iptal edilerek ödenen primlerin sigortalı hissesinin Bağ-Kura aktarıldığını, kalan tutarın müvekkile iade edildiğini, işveren hissesinin iade edilmediğini, 6552 sayılı kanun gereği Kuruma başvuruda bulunduğu, ancak olumlu cevap alamadıklarını, tavandan ödenen sürelerin geçerliliğini, Bağ-Kur sürelerinin tavandan yatırıldığı dikkate alınarak aylığın yeniden hesaplanmasını, mahrum kalınan fark aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava, davacının iptal edilen 4/1-a kapsamındaki sigortalılığından kaynaklı prime ilişkin sigortalı hissesinin tamamının 4/1-b kapsamındaki sigortalılığa aktarılarak bağlanan aylığın güncellenmesi ile fark aylıkların ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Kurum tarafından davacının tahsis talebine istinaden 01.02.2016 tarihinden itibaren davacıya yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının dava dışı şirketin kurucu ortağı olması nedeniyle kendi şirketinden yapılan 4/1-a kapsamındaki sigortalılık bildiriminin iptal edilerek anılan dönemde davacının Bağ-Kur tescilinin yapıldığı, Bağ-Kur tescili yapılır iken ilgili döneme ilişkin primin asgari kazanç üzerinden değerlendirildiği, davacının ise iptal edilen sigortalılıktan kaynaklı işçi hissesinin tamamının Bağ-Kur primine aktarılmasını talep ettiği, uyuşmazlığın bu husustan kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Kurum tarafından resen yapılan işlem ile sigortalılık tescili yapılmıştır. Tescil yapılır iken 5510 sayılı Kanun'un 80.maddesi gereği davacıdan prime esas günlük kazanca ilişkin her hangi bir beyan alınmadığı görülmüştür. Davacı 4/1-a kapsamında üst sınırdan prim ödemesi yaparak tercihinin bu yönde olduğunu kuruma bildirmiştir.

Kurum tarafından bağ-kur tescili yapıldıktan sonra resen asgari miktar üzerinden prim aktarımı yapılması ve davacının prim iadesi istemediğini beyan etmesine rağmen bu doğrultuda işlem yapılmaması davacının prime esas kazanca ilişkin iradesine ve beyanına aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Kurumun Bağ-Kur primi ile alakalı kazanç beyanının alınacağı yönündeki yasal düzenlemeye aykırı olarak resen işlem yapması ve davacının itirazına rağmen bu yöndeki hatalı işleminde ısrar etmesi hukuka uygun görülmemiştir. Davacının talebi ve tercihi dikkate alınarak prim aktarma işlemlerinin işçi hissesine düşen miktarın tamamı esas alınarak yapılması gerektiğinin kabulü gerekmektedir.

Kurumun resen yaptığı işlemden sonra davacının kurumdan talep ettiği husus baştan itibaren ödenmek istenen prime ilişkin kazanç beyanı olarak değerlendirilmelidir. Bu kapsamda davacının talebinde haklı olduğu kanaati oluşmuştur. Bu nedenle işçi hissesinin tamamının tescil edilen Bağ-Kur primine aktarılarak prime esas kazanç miktarı ve prim ödemeleri gözetilerek aylık miktarının güncellenmesi ve fark aylıkların ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davalı kurum vekili davacı hakkında yasal ve mevzuata uygun şekilde bir aylık bağlandığını davacının prime esas kazancının bulunmaması nedeniyle kendisi hakkında alt sınırlar dikkate alınarak işlem yapıldığını buna göre davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..."

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacı hakkında yapılan işlemlerin ve yalık bağlama kararlarının mevzuata uygun olduğunu belirterek aksi yöndeki mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı hakkında davalı Kurumun aylık bağlama işlemi öncesinde, 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi hükmü çerçevesinde, iptal edilen 4/1-a kapsamındaki sigortalılığından kaynaklı prime ilişkin sigortalı hissesinin tamamının 4/1-b kapsamındaki sigortalılığa aktarılarak bağlanan aylığın güncellenmesi ile fark aylıkların ödenmesi gerekip gerekmediği hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,